ارجاع روابط بینالمللی به عصر مادون دنیای مدرن
از سالهای آغازین قرن بیست و یکم تا کنون شاهد یکی از بدوی ترین رفتارها از سوی ابرقدرتها و لشگر کشی و کشورگشایی به منزله نادیده گرفتن حق حاکمیت ملتها و ارجاع روابط بینالملل به عصر مادون دنیای مدرن هستیم که آخرین آن تهاجم روسیه به مردم و دولت اوکراین است.
استقلال و تمامیت ارضی به عنوان یک مفهوم جهانی در قدیمی ترین سند حقوقی مورد پذیرش کشورها به نام “میثاق جامعه ی ملل” مورد توجه قرار گرفته است (فوریه ۱۹۱۹). به موجب ماده ۱۰، دولتهای عضو ملزم هستند، تمامیت ارضی و استقلال سیاسی اعضای دیگر را محترم دارند و در مقابل تجاوز خارجی از آنان حمایت کنند. در همین رابطه، بند ۴ ماده ۲ منشور ملل متحد (۱۹۴۵)، برای تعقیب مقاصد صلح جویانه ی جهانی اعلام می دارد: “کلیه اعضا در روابط بین المللی خود از تهدید به زور یا استعمال آن علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر کشور خودداری خواهند کرد” (منشور ملل متحد، فصل اول). به این ترتیب، روح منشور، کوچکترین تعرض نسبت به آب و خاک هر یک از کشورها را امری نامشروع می داند. سازمان ملل متحد در اولین واکنش نسبت به تجاوزات ارضی، به نحوی آمرانه، کشور متجاوز را به بازگشت تا مرزهای شناخته شده بینالمللی دلالت می کنند و برای تضمین این امر، حق دخالت نظامی تا حد رفع مزاحمت را برای خود قائل است (فصل هفتم منشور).
اصل احترام به تمامیت ارضی خود مبتنی بر اصلی ابتدایی تر و بنیادی تر به نام اصل برابری حاکمیتهاست. تحول این اصول را باید از زمان آغاز حقوق بین الملل جدید پی بگیریم. معاهده صلح وستفالی متضمن دو اصل مهم بود: حاکمیت و عدم مداخله در امور داخلی کشورها.
مردم ایران فراموش نکرده اند که چهل سال پیش با تهاجم نیروهای عراقی به میهن مان، خود قربانی نقض همین اصول حاکم بر روابط بینالملل شده اند. در چنین شرایطی چگونه میتوان چشم بر نقض حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشورها بست یا بیشرمانه آن را تایید کرد؟
تعهد به حقوق بینالملل، موازین دینی و انسانی و منافع ملی حکم می کند بدون هر گونه استثنا و قید و شرط تهاجم به کشورها و نقض حاکمیت ملت ها محکوم شود زیرا تنها در سایه صلح امکان دستیابی ملت ها به توسعه، دمکراسی و عدالت میسر می شود.
برگرفته از ایران فردا
