جامعه مطالباتی، معترض، شورشی، جنبشی یا منفعل است؟
جامعه مطالباتی، جامعه معترض، جامعه شورشی، جامعه جنبشی، جامعه منفعل. یعنی چه؟ آیا اسقاط می شویم؟ آیا می مانیم؟ آیا شکوفا می شویم؟ آیا مرحله مقاومت جامعه ما اعتراضی است، مقاومتی است یا نافرمانی مدنی است؟
ای سه مورد بالا با هم فرق اساسی دارند. کدامیک از این وضعیت شامل حال جامعه ایران است؟ آینده ما چه می شود؟
در بیم امید فراینده ای زندگی می کنیم. بعد از شکست اصلاحات حکومتی شرایط جدیدی در جامعه ما شکل گرفته است. انواع اعتراضات را شاهد هستیم از شورشی و اعتراضی و جنبشی و مطالباتی وهم روایت های منفعل در میان برخی از مردم. شاهد انواع اعتراضات و هم شاهد انواع حوادث دردناکی هستیم که نشان از برخی از حالات انفعالی در جامعه میدهد. روشنفکرانی نصیحتگر به حکومت را شاهدیم که بازاری گرمی هم دارند. روشنفکرانی را شاهدیم که از ترس سوریه شدن ایران زبان در کام گرفته اند.
روشنفکرانی را هم شاهدیم که در انتزاع نظرات از انواع راه حل های می گویند که با شرایط ایران هم خوان نیست یا کلی گوئی می کنند، اگر چه بر تغییر اصرار دارند. برخی از روشنفکران هم با اعتراضات جامعه همراه هستند. اما صدای انان به بلندی صدای های دیگر نیست. در میان جریانات سیاسی اصلاح طلبان در عمل با اعتراض خیابانی همراه نیستند یا ان را مضر می دانند. برخی از جریانات سیاسی هم ادعا می کنند که مطالبات صنفی شکل ملی ندارد پس قبل حمایت نیست.
جریانات سیاسی دیگر هم شکل حمایتی از اعتراضات دارند نه شکل راهبردی اصولی با اعتراضات که خیابان را به عنوان جای حضور قلمداد کند. در عوض جریانات سیاسی هم هستند که خواسته ای فوق العاده از اعتراضات مدنی در ایران دارند انان می خواهند که این اعتراضات صریح به مقابله با نظام ختم شود پس از این اعتراضات انتظار زیادی دارند. دانشگاه هم به عنوان محل ملجای پیوند های مدنی سیاسی به دلیل تعطیلی و هم نگاه های انتزاعی به سیاست در نقش اعتراضات خیابانی صنفی مدنی جای خود را بازی نمی کند.
اما با همه این جا اعتراضات صنفی و اعتراضات در فضای مجازی ادامه دارد و گاه حکومت را وادار به عقب نشینی یا پاسخ گوی اما غیر کافی می کند. آیا اعتراضات مطالباتی می تواند در ایران مانع از اسقاط شدن جامعه شود؟ جامعه مطالباتی مستقل از حکومت چگونه عمل خواهد کرد؟ جامعه شورشی به کدام سمت می رود؟ جامعه منفعل چه عاقبتی خواهد داشت؟
می توان بحث را ادامه داد جامعه ما مرحله اعتراضی است ؟یعنی متعرض می زند یا می گوید و می رود اما نام خود را اعلام نمی کند، اما اعتراض می کند.مانند آبان ۹۸ یا برخی اعتراضات دیگر.این نوع اعتراض عواقب مخصوص خود را دارد. جامعه ما مقاومتی است یعنی معترض نام خود و نهادش را اعلام می کند مانند حرکت صنفی معلمان یا واقعه زاینده رود ،خواسته های زنان برای ورود به ورزشگاه.
جامعه ما در مرحله نافرمانی مدنی یعنی معترض نام خود را اعلام می کند و هزینه ان را هم می دهد. و حرکتش استمرار هم دارد. چند درصد جامعه ما در این مرحله هستند.نافرمانی مدنی نوعی از اعتراضی است که می تواند به عنوان فردی انجام شود یا جمعی ولی هنوز مرحله جامعه ما شده است؟ این سه نوع اعتراض چه رابطه ای با هم دارند؟یا همپوشانی انان متصور است؟
ادامه دارد
