روحانیت در تمامی سطوح دچار بحرانهای عمیق است
اینطور نیست که فقط درباره جانشینی رهبر جمهوری اسلامی بحران و کشمکش و بیچارگی وجود داشته باشد. جانشینی تمامی مراجع شیعه_ به خصوص قمنشینها_ با بحران مواجه است. نهاد و مغز استخوان روحانیت، سوز را حس میکند.
فقاهت و فقها، به کلی جایگاه و مرجعیتشان را _حتی در گروهای مذهبی_ از دست دادهاند و هر چه بگذرد، بیش از این از دست خواهند داد. امور بقا، به ائتلاف نظامیون و همپیمانهای خارجیشان سپرده خواهد شد. این افقِ گذارِ حاکمیت برای بقاست.
کافی است فقط ده سال عقب بروید و تعداد آخوندهایی که به طور جدی در فضای سیاسی ایران موثر بودند را بشمارید. نه فقط به شکل کلان، بلکه چهرههای محلی نیز به وفور یافت میشدند.
در همین شیراز، حائری یک طرف میایستاد و دستغیب و مسجد آتشی طرف دیگر میایستاد و بخش بزرگی از موافقین و منتقدین را ذیل خودشان دستهبندی میکردند. چنانکه در سطح بالاتر منتظری و خاتمی و مصباح و ناطق و هاشمی و دهها آخوند دیگر، صحنه سیاسی ایران را مدیریت میکردند.
اما اکنون چه؟ کدام آخوند مانند گذشته توانایی سلسلهجنبانی حتی در میان سمپاتهای حکومت دارد؟ یکی از عناصر بسیار موثر بر تاریخ معاصر ایران و یکی از مهمترین متغیرهای تاثیرگذار بر جامعه و سیاست و مهمترین عامل استقرار ج.ا، آشکارا در حال فروپاشی است.
فقه و فقاهت در پایان راه خود است و حتی امکان عقبنشینی به حوزه و حالت سنتی خود را هم نخواهد داشت. تجربه چهل ساله حکومت بر ایران، نه فقط قم، بلکه نجف و کل پروژه آخوندها و روحانیت را زمین زد. برآمدن ولایت فقیه و سپس تطوراتش کار را به پایان رسانده.
نماز جمعهها را ببین؛ توی همان جمع خلوت تمام موها سفید است. تازه همانها هم باور کن بروی نزدیکتر سمعکهایشان را در آوردهاند. حزب جمهوری اسلامی و پس از آن عطف “ولایتمداری” که مصباح و همکارانش مبینش شدند و بعد از آن، بسط متازتازیک و جهشیافته ادبیات “ولایتمداری” فرهنگستانی، که البته همگی ادامه ذاتی پروژه آ.خمینی بودند، هر کدام چارپایه لقی بر دیگری نهاد به امید تکیه بر آسمان و در واقع چه به ارمغان آورد؟ سقوط.
درست است که سرکوب قوت یافته، اما سرکوب و تقدس یکدیگر را توجیه میکنند و به یکدیگر میانجامند و هر کدام به دیگری قوت و امکان میبخشند. تقدسبخشی به سطح فوقانی حکومت به امنیتیگری و سفتگیری در مدیریت جامعه مشروعیت میدهد. هیچ کدام از این دو خودبسنده نیستند و فقدان هر کدام، دیر یا زود، به مرگ دیگری نیز خواهد انجامید.
رسانه آينده
