فساد سیستماتیک دائم قربانی میگیرد واقلیتی را چاقتر
فساد (corruption) پدیدهای اجتماعی است و محصول نوعی روابط اجتماعی است. فساد چنانکه در کتاب حکایت دانشگاه (محدثی، ۱۳۹۷) شرح داده ام، فرآیندی اجتماعی است که در آن افراد متعددی درگیر و در رابطه اند. فساد دربردارندهی مبادلههایی آگاهانه است که به زیان بخش دیگری از افراد صورت میگیرد؛ مبادلههایی که از طریق تبانی و ساخت و پاخت صورت میگیرند و گاه حتا در لوای قانون انجام میشوند.
فساد اکنون در ایران بهنحو سیستماتیک (نظاممند) وجود دارد و فقط مربوط به افراد و شبکههای کوچک نیست. در اثر فقدان نهادهای دمکراتیک و نیز سازمانهای نظارتیی غیرحکومتی، فساد در کشور به اوج خود رسیده است و کسانی که واجد منابع قدرت هستند یا به آنها دسترسی دارند، میتوانند از رهگذر فساد سود ببرند و مردمان فاقد قدرت را قربانی سازند.
وقتی که فساد نظاممند میشود، همهی ما بهطور مستقیم یا غیرمستقیم قربانیی فساد میشویم. فساد سیستماتیک از یک سو دائم قربانی میگیرد و از سوی دیگر، اقلیتی را چاقتر و چاقتر و قدرتمندتر میکند.
در اغلب موارد قربانیان فساد سیستماتیک نامعلوماند. بهندرت قربانیان نظیر کشتهشدهگان سقوط متروپل آبادان مشخص میشوند. ما همهگی قربانیان فساد سیستماتیک فراگیر هستیم.
سقوط متروپل و دیگر موارد مشابه چیزی نیست جز نشانهی عروج فساد سیستماتیک در کشور. من بهعنوان کسی که ده سال در بارهی فساد کار کرده ام و همراه با همکارانام دو کتاب در بارهی فساد منتشر کردهام و در کتاب حکایت دانشگاه و جاهای دیگر به تفصیل در بارهی فساد دانشگاهی نوشتهام، این سخنان را مینویسم.
سقوط متروپل فقط نشانهی رخنهی فساد در سازمان عمومیی شهرداری و نیز سازمان نظام مهندسی نیست. وقتی رویدادهایی مشابه در مناطق مختلف کشور روی میدهند، معنایش شکلگیریی فساد سیستماتیک فراگیر است.
🆔 @IRANSOCIOLOGY
