نیروهای مسلح مصر مشهور به فخر جهان عرب بوده اند؛ ولی کدام فخر؟!! در کارنامه این قوا از هنگام تاسیس تا امروز، حتی در دوره فرماندهی و رهبری کاریزماتیک جمال عبدالناصر، جز شکست های مفتضح چه پدیده دیگری نقش بسته است؟! چهار شکست سخت از اسرائیل طی ۱۹۴۸، ۱۹۵۶, ۱۹۶۳، ۱۹۷۳ و شکست از یمنی ها(۱۹۶۲-۱۹۷۰) , آنها را تبدیل به قوای همیشه بازنده کرده است.
البته تا جایی که به فضای درونی مصر و تسلط بر مردم بر می گردد، به رغم شکست های مستمر در جبهه های خارجی، در اینجا زبان فرماندهان مغلوب، باز و شلاقشان دراز بوده است. نفس مردم را گرفته و بر جان و مال و نوامیس مصریان مسلط اند. چگونه؟
ارتش بین ۴۰ تا ۵۰ (و حتی گفته شده ۷۰)درصد تولید ناخالص داخلی این کشور را در دست دارد. ژنرالهای مصری در کمتر پروژه ملی این کشور با کمپانی های خارجی حضور نداشته اند.
بسیاری از سرمایه گزاران خارجی میدانند که در مصر این تنها قدرت قوای مسلح است که ضمانت اجرایی دارد. بنابراین در هر سرمایه گزاری بر ورود و تایید قوای مسلح تاکید می شود.
در جریان انقلاب مصر و سرنگونی حسنی مبارک، به بسیاری از سرمایهداران داخلی آسیب شدید اقتصادی وارد آمد، ولی این پدیده کمترین پیامدی در موقعیت اقتصادی ژنرالها داشت.
دخالت قوای مسلح در همه بخشهای اقتصادی بارز و روشن تر از آفتاب است: از مبلمان خانه گرفته تا تولید تلویزیون، تولید نفت و گاز یا تاسیسات زیربنایی در کشور. از اخذ مرغوب ترین زمین ها برای ویلا، مجتمع و شهرکسازی برای فرماندهان و یا برج سازی مسکونی و تجاری. کنترل بیمارستان ها، ساخت و مدیریت راههای ریلی، شوسه ای ،تجارت خارجی و حتی مدیریت باشگاه های ورزشی.
بسیاری از مراکز گردشگری در حاشیه دریای سرخ در دست مقامات نظامی است و ژنرالهای مصری در بخش کشاورزی نیز نفوذ کرده و مالک یا مدیر مجتمع های کشت و صنعت ، باغداری و دامپروری به شمار می روند.
ترس واقعی مردم و سرمایه گزاران این است که وارد عرصه ی اقتصادی کشور شوند و یک پروژه راه اندازی کنند، ولی فرماندهان نیروهای مسلح و یا نهادها و شرکت های وابسته به آنان، کسب و کاری شبیه آنچه آنها انجام می دهند به وجود آورده و با سود بردن از انواع رانت ، فعالیت شان را تحت فشار قرار دهند.
به هر روی تخمین ها در مورد گستره فعالیت های اقتصادی نیروهای مسلح مصر متفاوت است، از معدن تا مایکروویو، اسفالت و مواد خوراکی. کوتاه آن که کمتر جایی و کسب و کاری بدون حضور فرماندهان قابل تصور است. آنان هر چقدر از وظیفه اصلی خود ، یعنی دفاع و رویارویی واقعی با دشمن و کسب پیروزی دورند، به کارهای پر درآمد اقتصادی نزدیک ترند.
کمترین گمانی نیست که این چنین ارتشی برای پیکار با دشمنان و تهدیدگران ساخته نشده و در این راه سیر نمی کند. در واقع جایزه ها و احترام و اعتبار ملی برای فرماندهان مغلوب بوده است.
تلگرام یدالله کریمی پور
