اتفاقات جدید در عراق؛ پیامدهای یک دمکراسی نوپا؟ عمار ملکی

‏برای دموکراسی‌های نوپا وجوامع متکثر چه سیستمی مناسب‌ترست؟

۱- اتفاقات جدید ‎عراق بار دیگر نشان داد که ‎نظام پارلمانی با سیستم انتخاباتی تناسبی و در نتیجه تعداد بسیار زیاد احزاب، موجب بی‌ثباتی سیاسی می‌شود. این مشکل در اسراییل هم وجود دارد، در تایلند هم وجود دارد و ربطی به نظام جمهوری یا پادشاهی ندارد (این مشکل در ایتالیا و بلژیک هم بوده!)

۲- نظام پارلمانی با سیستم انتخاباتی اکثریتی، مانند بریتانیا و پاکستان، موجب ساختار دو حزبی می‌شود و تکثر سیاسی جامعه را نمی‌تواند نمایندگی کند. این سیستم هم برای دموکراسی‌های نوپا که دارای جوامع متکثری هستند، نامناسب است و موجب نارضایتی گروههای اقلیت می‌شود و ترکیب منسوخی محسوب می‌شود.

‏۳- نظام ریاستی (مثل آمریکا) و نیمه‌ریاستی (مثل فرانسه) هم در دموکراسی‌های نوپا با تهدید اقتدارگرایی فردی توسط راس حکومت، یعنی رییس‌جمهور، مواجه است و می‌تواند به تجربه روسیه یا ترکیه ختم شود، مخصوصا وقتی نهادهای نظارتی (مکانیزم چک و بالانس) هنوز نهادینه و قدرتمند نشده باشند.

۴- پس برای دموکراسی‌های نوپا و دارای جوامع متکثر (زبانی، دینی، اتنیکی) چه سیستمی مناسب‌تر است؟ سیستمی که در آن رییس دولت بطور مستقیم توسط مردم انتخاب شود (نه توسط پارلمان)؛ و راس‌ حکومت نمادین باشد و توسط پارلمان انتخاب شود و ترجیحا مادام‌العمر و موروثی نباشد.

شیطان در جزییات است!

کانال نویسنده

انتخاب عنوان توسط سایت شورا

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»