یک بار هزینه دادن بهتر از هزینه‌ی دائمی دادن است، رضا علیجانی

خیزش اعتراضی کنونی وارد مرحله دفاع مشروع شده

آینده این «خیزشِ اعتراضی با خواستِ انقلابی» بستگی به مردم و به خصوص جوانان دارد؛ اگر بخش غالبی به این نتیجه برسند که یک بار هزینه دادن بهتر از هزینه‌ی دائمی دادن است…

در ایران یک زلزله سیاسی اتفاق افتاده که دیگر هیچ چیز سر جای قبلی اش نیست. «اعتراض» جلوه های مختلفی دارد و فقط تجمع خیابانی نیست (اعتراضات دانشجویی، نافرمانی مدنی زنان، شعارنویسی جوانان و نوجوانان، اعتراضات مدنی پزشکانِ، وکلا، معلمان و… ).

اگر با آبان ۹۸ و یا جنبش سبز (که البته طول عمر زیادی هم داشت) مقایسه کنیم امروزه با یک انفجار جمعیتی اعتراضی با جلوه های مختلف مواجه ایم که به نظر می رسد این موج و امتداد نقطه چینی آن را سر ایستادن نیست.
برخی جلوه های جنبش اعتراضی کنونی بی نظیر است مثل…با دستور «عقب‌نشینی ممنوع!» که رهبر ج.ا صادر کرد دیگر برای نظام هیچ راهی به جز بکارگیری نسخه های قبلی (زدن و کشتن و صدور حکم اعدام و ایجاد شبه‌‌کهریزک و…)، باقی نخواهد ماند. اما یک نقطه فرق کرده است…

مردم سالها و بارها به حکومت با صبوری و نجابت از طریق صندوق رای فرصت اصلاح دادند، اما رهبر نظام زیر بار نرفت. بعد به اعتراض به خیابان آمدند، صدای شان را نشنید و زد و کوبید و کشت. این بار اما نسل نو به مقابله برخاسته و به این نقطه رسیده است که «اگر بزنی می خوری».

من خواهان مبارزه با «حداکثرِ خشونت پرهیزیِ ممکن» هستم؛ اما همه نظام های حقوقی حق دفاع مشروع را به رسمیت شناخته اند، حتی قوانین معیوب خود ج.ا . اصل ۱۵۶ قانون مجازات اسلامی می گوید: هرگاه فردی در مقام دفاع از نفس، عِرض، ناموس، مال یا آزادی تن خود یا دیگری در برابر هرگونه تجاوز یا خطر فعلی یا قریب الوقوع با رعایت مراحل دفاع مرتکب رفتاری شود که طبق قانون جرم محسوب می‌شود، {با ذکر شرایطی}، مجازات نمی‌شود».

در تبصره یک همین ماده حق دفاع مشروع نه تنها در باره خود بلکه در کمک به دیگران را نیز به رسمیت می شناسد. در تبصره ۳ آن هم حتی میگوید در این صورت دیه هم ساقط است!

ماده ۱۵۷ هم می‌گوید:« مقاومت در برابر قوای انتظامی و دیگر ضابطان دادگستری در مواقعی که مشغول انجام وظیفه خود باشند، دفاع محسوب نمی‌شود لکن هرگاه قوای مزبور از حدود وظیفه خود خارج شوند و حسب ادله و قرائن موجود خوف آن باشد که عملیات آنان موجب قتل، جرح، تعرض به عِرض یا ناموس یا مال گردد، دفاع جایز است.» این یعنی به رسمیت شناختن حق دفاع مشروع حتی در برابر نیروهای انتظامی و نظامی رسمی!

خیزش اعتراضی کنونی وارد مرحله دفاع مشروع از خود شده؛ این البته فرق میکند با خشونت هایی که نفوذی های خود حضرات می کنند. اگر باز حکومت گوش و چشمش را ببندد ممکن است این حالت در آینده تشدید هم بشود.

اعترافات اجباری شاید در دهه های گذشته که حکومت پایگاه بیشتری داشت از سوی برخی اقشار جامعه باور می شد ولی امروزه دیگر حنایش برای طرفداران حکومت هم رنگی ندارد.

هر چند مردم دوست ندارند چهره های محبوب شان را در این گونه ویدئوها ببینند اما شرایط آنها را درک می کنند و همذات پنداری دارند. حکومتی که دیگر نتواند هواداران خودش را هم نسبت به اعمالش قانع کند در واقع دارد همه کارت هایش را می سوزاند.

وقتی حکومت هر قتلی را به مردن و خودکشی و نزاع داخلی و… نسبت می دهد تبدیل به چوپان دروغگویی می شود که دیگر مردم حتی حرف راستش را هم اگر یکبار بگوید دیگر باور نمی کنند.

گفتگوی رضا علیجانی با رادیو فردا

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»