سخنان فرهاد نیلی که سوابق طولانی مدیریتی اقتصادی در ج.ا دارد، بیانگر آن است که نظام حکمرانی ج.ا همانند حوزه سیاست، در حوزه اقتصاد نیز دیگر اصلاحناپذیر است.
دو مورد مهم در نظام حکمرانی اقتصادی ج.ا یکی «اقتصاد دین» و سرمایه عظیمی است که از بودجه عمومی، برای دین و به نام دین هزینه میشود و دیگری سیاست خارجیِ پرهزینه و خسارتبار است. در ج.ا به جای اینکه سیاست خارجی در خدمت اقتصاد باشد، اقتصاد در خدمت سیاست خارجی است.
اگر از مردم بپرسیم بزرگترین مشکلتان چست اکثرا خواهند گفت «اقتصاد» و اگر از کارشناسان اقتصادی بپرسیم مهمترین علت مشکلات اقتصادی و بر اساس آن مهمترین راهحل معضلات اقتصادی چیست، خواهند گفت «سیاست»! این یعنی معضلات اقتصادی کشور بیش از هر چیز ریشههای سیاسی و پیش از هر چیز راهحل سیاسی دارد.
برادران نیلی (مسعود و فرهاد)، از مدیران پرسابقه در حوزه اقتصادی در ج.ا هستند که مورد اعتماد بیت رهبر ج.ا بوده و با دولتهای مختلفی هم کار کردهاند.
سخنان مهم فرهاد نیلی با این سابقه طولانی مدیریتی در باره وضعیت اقتصادی کشور حائز توجه است به خصوص آنجایی که میگوید «مسائل حلپذیر در اقتصاد ایران روز به روز کمتر و کمتر میشود». این گزارهای است که به موازات حوزه اقتصاد، در حوزه سیاست هم مطرح میشود که روز به روز اصلاحپذیری حکومت کاهش یافته و اینک معضلات اقتصادی و سیاسی کشور در چارچوب نظام ولایی دچار گرههای کور شدهاند.
حکمرانی اقتصادی شامل شاخصهای حاکم بر تصمیم گیری و روندهای تصمیمسازی و تصمیمگیری است. فرهاد نیلی میگوید اقتصاد باید خالق ارزش باشد نه صرفا هزینه کردن از دریای منابع ملی.
در نظام حکمرانی و مدیریت اقتصادی در ج.ا اصلا ارزش افزوده اقتصادی، رشد و توسعه، کار آفرینی، انباشت سرمایه، سودافزایی و…، اصلا اهمیتی ندارد. حاصل این نگاه قفلشدگی و وضعیت رکودی-تورمی است که آقای نیلی هم بر آن تاکید میکند.
یکی از مهمترین تابلوهای نظام حکمرانی اقتصاد کشور لایحه بودجه و تخصیص منابع در آن است.
در بحث مهم «ساختار» و «کارگزار»، آقای نیلی در بررسی نظام حکمرانی اقتصادی ج.ا، در این سخنرانی، مسئله ساختار را برجسته میکند؛ هر چند حاشیهای هم بر مسئله کارگزار میزند و میگوید در ج.ا هر چهار سال دنبال کارگزاران جدیدی میگردند تا بیایند پاکدستانه مدیریت کنند، اما آنها افراد بیتجربهای هستند که خودشان باعث خسارتها و هزینههای گزافی برای کشور و مردم میشوند.
دولت احمدی نژاد و بار دیگر دولت رئیسی که علی خامنهای بر کشور تحمیل کرد، حاصل نگاه «دولت مکتبی و جهادی» اوست که یکی از خسارات مهمش، به قول آقای نیلی، مهاجرت وسیع جوانان و نخبگان به عنوان بزرگترین سرمایه های کشور است.
ساختار نادرست، با مقابله با شایسته سالاری، کارگزار نادرست را سر کار میآورد که حاصلش همین آتشی میشود که خرمن مردم و مملکت را دارد میسوزاند.
گفتگوی رضا علیجانی با ایران اینترنشنال
https://t.me/rezaalijani41
