در دفاع از آن جنبش زیبا

مجتبی نجفی

امروز سالگرد اعتراض به کودتای انتخاباتی هشتادوهشت است. جنبشی که نقطه عطف جنبش‌های مدرن اجتماعی در ایران است با همه تصویرهای زیبایش: زنانه شدن، قدرت شبکه های اجتماعی، عرصه عمومی بزرگ شده، شکل های نوین مقاومت مدنی. این اعتراض‌ها مدرن تر و شهروندی تر از قبل شدند و زبان هنر در مقام زبان درد و تحقیر و آرمان و اعتراض سرکشید و به حاکم خبر داد: این مردم آن مردم سابق نیستند. این همان جمله ای بود که میرزا جهانگیرخان، صور اسرافیل به محمد علی شاه قاجار گفت و از مشروطیت به عنوان نقطه عطف تغییر جهان ایرانی یاد کرد و ما هنوز در آن گفتمان ایم و هنوز هم « قدرت مطلقه» ام الفساد و قانون بر آمده از آرای ملت، غایب در صحنه و آنچه هست نه « قانون» که خودسری سلطان و چکمه پوشهای حامی اش است.

می گویند دستاورد جنبش سبز چه بود؟ جنبش‌ها پیچیده و چند لایه اند،جنبش سبز نه توانست انتخابات کودتایی علیه موسوی را ابطال کند نه توانست قدرت حاکم را ادب و سر به راه و مشروطه کند اما در امتداد همان حرکت‌هایی است که به دیوار استبداد ترک انداختند و میدان را عرصه رویت پذیری شجاعت شهروندی کردند و بر سرمایه نمادین ایرانیان دموکراسی‌خواه افزودند و از امتداد یک خواست « محدود شدن قدرت مطلقه و بازیگری شهروند صاحب این مرز و بوم»خبر دادند.

بیان شجاعت شهروندی و ماهها مستأصل کردن نظام امنیتی حکومتی که « حامی پرور» است کار کوچکی نیست. خیلی ها یادشان نمی آید، به ناله و زاری افتاده بودند و رهبری همیشه از سکوت یارانش گلایه داشت. اصلا همین اعتراض شجاعانه شهروند ایرانی در این دستگاه مخوف با همین تصاویر پر از پلیدی خود دستاورد است، یعنی جامعه ای که سرکوب می‌شود و دوباره بر میخیزد، جامعه ای که جنبشی شده و در برنگاهها منتظر فرصت و تغییر بزرگ را پیگیری می‌کند. مگر این کم دستاوردی است؟

در جنبش سبز، شهروند ایرانی به حاکم مطلقه پیام داد هر جا صندوق مسدود شود،خیابان و خیابان سرکوب شود،مقاومت است. اینها همه نشان هایی از یک روح جمعی بی تاب برای تغییر است و سالها از آن جنبش زیبای مدنی گذشته، جامعه ایرانی جنبشی تر شده چون متکی به یک شخصیت تاریخی است که در خواست‌های نیاکان مشروطه خواه ما علیه شاهان مطلقه متبلور شده و این امتداد تاریخی، افتان و خیزان، تداوم دارد، گاهی نامش سبز می‌شود و زمانی « زن، زندگی، آزادی». مسأله، تکوین هویت شهروند ایرانی است که نه شاه، ابرانسان عظیم الجثه، نه پدر ایرانساز نه ولی فقیه تمدن ساز که شهروند صاحب رای می‌خواهد. برای همین پیام واضح در جنبش سبز این بود: فصل الخطاب نه رهبر که ملت است.

تلگرام نویسنده

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»