چینش نهایی انتخابات ریاست جمهوری و سناریوهای احتمالی

علی افشاری

شورای نگهبان به شش نفر از بین ۸۰ کاندیدایی که مدارک‌شان را وزارت کشور پذیرفته بود، مجوز ورود به رقابت‌های انتخابات ۱۴۰۳ داده است. صلاحیت ۶۶ نفر رد شد که شاخص‌ترین آن‌ها محمود احمدی‌نژاد، علی لاریجانی، عباس آخوندی، اسحاق جهانگیری، مهرداد بذرپاش، محمد شریعتمداری، عبدالناصر همتی و محمدمهدی اسماعیلی بودند.

نزدیک به هشت نفر نیز انصراف دادند که می‌تواند نوعی ردصلاحیت محترمانه تلقی شود. تنها پدیده‌های غیرمنتظره این انتخابات تأییدصلاحیت مسعود پزشکیان از یک سو و ردصلاحیت مهرداد بذرپاش و اسماعیلی از وزرای دولت رئیسی بود.

مسعود پزشکیان که در سال‌های ۱۳۹۲ و ۱۴۰۰ صلاحیتش احراز نشده بود، بدون این‌که تغییری در ظاهر مواضع و عملکرد او ایجاد شود، از فیلتر شورای نگهبان عبور کرد. کلید فهم این اتفاق موضع‌گیری اولیه پزشکیان در هنگام اعلام تمایل به کاندیداتوری در انتخابات زودهنگام ریاست‌جمهوری بود.

او انگیزه‌های خود از ثبت‌نام را «افزایش مشارکت انتخاباتی از طریق حضور سلایق مختلف سیاسی، ابطال ادعای قهر مردم با صندوق‌های رأی جمهوری اسلامی در انظار جهانی و داخلی و همدلی با مرگ ابراهیم رئیسی و جلوگیری از ریزش رأی ناشی از عدم برگزاری همزمان انتخابات شوراها» اعلام کرد.

پزشکیان نه از برنامه و طرحی برای مردم سخن به میان آورد و نه دغدغه «ایران» را طرح کرد، اما بعد از تأییدصلاحیت یک‌باره مدعی کاندیداتوری «برای ایران» شد.

بررسی مواضع قبلی پزشکیان و این‌که همیشه مورد تأیید هسته سخت قدرت و نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی بوده و به او فرصت اعتراضات محدود و کنترل‌شده در درون ساختار حکومت داده شده و همچنین مخالفت او با موضع «جبهه اصلاحات» در عدم شرکت در انتخابات مجلس دوازدهم و اعلام این‌که خود را فراتر از اصلاح‌طلب و اصول‌گرا می‌داند، صحت ادعای او را زیر سؤال می‌برد.

از این رو شاید بتوان او را کاندیدایی «برای نظام» نامید که تناسب بیشتری با شخصیت و جایگاه سیاسی او دارد.

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»