الویت ونیاز امروز ایران، تغییر ساختار به جای تغییر دولتها؛

مجید بهمن زاده٭

اکثر مردم جهان، تصاویر و کلیپ های مربوط به توهمات و برخی رفتارهای عجیب و غیرمعقول رئیس جمهور ۸۱ ساله آمریکا را دیده اند. رفتارهای خارج انتظاری که دست دادن با افراد غیرواقعی، فراموش کردن نام معاونین و رها کردن جلسه سخنرانی برای درآغوش گرفتن یک شبه خیالی، تنها بخشی از رفتارهای نامتعارف آقای بایدن  است.

عجیب تر آنکه علیرغم کهولت و ناتوانی جسمی رئیس جمهور آمریکا، بانک مرکزی این کشور در گزارش ماه ژوئن سال ۲۰۲۴ خود اعلام کرد که نرخ تورم آمریکا که قبلا از سوی مراجع اقتصادی این کشور حداقل ۳٪ پیش بینی شده بود و انتظار افزایش آن نیز وجود داشت، روندی نزولی داشته و به ۲/۹٪ کاهش یافته است.!!!

مهمترین عامل چنین موفقیت اقتصادی برای کشوری چون آمریکا و در حالی که غالب کشورهای غربی و قطب های صنعتی جهان شاهد افزایش تورم در کشور خود بوده اند، وجود ساختاری کارآمد، توسعه گرا، رقابتی و تولید محور است که بر پایه تعامل با جهان و منافع ملی ایالات متحده بنا شده و همواره در حال اصلاح مسیر خود و تکامل ساختار حکمرانی در این کشور است، ساختاری شفاف و علمی که همچون ساعتی ارزشمند دارای اجزایی کاملا هماهنگ و با اهدافی مشخص است و پرواضح است که چنین ساعتی، با یک باتری قدیمی و کم انرژی نیز زمان دقیق و صحیح را نشان خواهد داد .

اما در مقابل، چنانچه ساختار یک نظام حکمرانی دارای اجزایی ناهماهنگ و مصطحلک باشد، شباهت بسیاری به یک ساعت قدیمی، معیوب و غیراستاندارد خواهد داشت که بهترین و قویترین باتری ها نیز توان به حرکت درآوردن آن مجموعه را نخواهند داشت .

ساختار موجود در کشور ما نیز شباهت بسیاری به همان ساعت معیوب و قدیمی دارد که عقربه های آن به سود اقلیتی محدود از صاحبان قدرت وثروت از حرکت باز ایستاده اند و وجود نهادهای موازی و ناهماهنگ قانون گذاری، مراکز متعدد اجرایی و کارتل های اقتصادی و شبه دولتی با اختیاراتی نامحدود و غیرشفافیت، اقدامات هر دولتی با قدرت بسیار و بیشترین آرا و مشروعیت را نیز برای به حرکت درآوردن چرخهای زنگار بسته اقتصاد و توسعه ایران را بی اثر می کند .

لذا بنظر می‌رسد تا زمانی که تغییر اساسی و بنیادین در ساختار قانونی و رسمی موجود اعمال نشود، هرگونه تلاشی جهت استقرار دولتهای قدرتمند و مدیران مردمی و توانمند جهت رفع ابربحران های موجود، اقدامی فاقد اثرمطلوب و لازم وهمچون کوبیدن مشت بر سندان جمود و سکون است.

٭حقوقدان و کارشناس ارشد علوم سیاسی

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»