پس از ۱۵ سال، حصر غیرقانونی و ظالمانه مهدی کروبی خاتمه یافت. احتمال دارد در روزهای آینده حصر غیرقانونی و ناعادلانه زهرا رهنورد و و میر حسین موسوی نیز پایان یابد. علیرغم انتقاداتی که برخی به رویکردهای سیاسی و گذشته آنان دارند، مقاومت آنها در این مدت، شایان احترام و ستودنی است. اما در اینجا پرسشی اساسی به میان خواهد آمد؛ در ۱۵ سال گذشته محصورین (بخوانید محبوسین) بارها تا سر حد مرگ به واسطه بیماری و فشارهای ناشی از حصر غیرقانونی پیش رفتند اما خبری از آزادی آنان نبود، اکنون چه موضوعی خامنهای و شورای عالی امنیت ملی را قانع کرده که باید آنان را آزاد کرده و به میان مردم و طرفدارانشان باز گرداند؟
چرا اکنون؟
رهبران محصور جنبش سبز در داخل ایران ، بدنه و نیروی اجتماعی وفادار و قابل توجهی دارند. بسیاری از جوانان ایرانی، با جنبش سبز و وقایع سال ۱۳۸۸ وارد دنیای سیاست شدند. آن توان و نیرو که توانست در پایتخت مردم را میلیونی به خیابان بکشاند، اگرچه در گذر زمان آسیبهایی هم دیده اما از بین نرفته است. شعار« یا حسین میرحسین» هرچند تکرار نمیشود اما فراموش هم نشده؛ در واقع این نیرو، پتانسیل مناسبی برای تسکین جامعهای است در حال انفجار ناشی از فقر و ستم حکومت.
احتمال بروز جنبشهای بزرگی که منجر به فرو پاشی رژیم شود بالاست، نیروی سرکوب رژیم نیز قادر به جلوگیری از آن نیستند؛ زیرا گسترش فقر به سفره بخشی از نیروی سرکوب داخلی و مزدوران خارجی رژیم نیز سرایت کرده است و انگیزه چندانی برای سرکوب بیشتر باقی نگذاشته، از طرف دیگر، شرایط بین المللی علیه رژیم را نباید از یاد برد، بازی با کارت «بحران هستهای» و نبرد با امریکا و اسرائیل نیز به لحظات اخر رسیده است و در رویاروئی با امریکا و اروپا، یک جنبش گسترده اعتراضی، طومار عمر رژیم جمهوری اسلامی را در هم خواهد پیچید.
در این صورت، آشتی رژیم با مردم ناراضی – ولو موقت و مزورانه – میتواند راه نجاتی باشد. فراموش نکنیم محصورین از بنیان گزاران «جمهوری اسلامی» بودهاند و سالها در مشاغل و مناصب اصلی آن خدمت کردهاند و بدین جهت راضی به سقوط رژیم نیستند؛ پس ممکن است با نیروی طرفدار خود به میدان بیایند تا به رژیم در حال احتضار کمک کنند.
چه باید کرد؟
مسلما سقوط رژیم منجر به ناآرامیهائی خواهد شد که مطلوب کسی نیست، بنابراین اگر جمهوری اسلامی صداقت دارد، میبایستی علاوه بر آزادی محصورین، تمامی زندانیان سیاسی و عقیدتی را هم ازاد کند و بدین گونه حسن نیت خود را بر همگان به اثبات رساند و در فضای همدلانه آرام ، آرام مردم را به صندوق «رفراندم» دعوت کند تا قانون اساسی و فرم حکومت مورد نظر و خواست خود را انتخاب کنند، در غیر این صورت «هرگز نرسی به کعبه اعرابی…»
شیرین عبادی
۲۷ اسفند ۱۴۰۳
