اصطلاح «پنجاهوهفتی» در سالهای اخیر به یکی از پرکاربردترین برچسبها در فضای سیاسی نيروهاى پادشاهى خواه بدل شده است. اما این واژه دقیقاً چیست؟ صفتی توصیفی، اتهامی سیاسی، دشنامی تحقیرآمیز یا حتی جرمی ناگفته؟ پاسخ روشن نیست. آنچه مسلم است، این برچسب بیش از آنکه تعریفی مشخص داشته باشد، ابزاری سیاسی با کارکردی مبهم است؛ ابزاری که به نظر میرسد از همان آغاز توسط اتاق فکر جمهوری اسلامی طراحی و در میان مخالفان، بهویژه هواداران پادشاهی، رواج داده شده است.
ابهام بهعنوان سلاح
قدرت این اصطلاح در ابهام آن نهفته است. به دلیل گسترهی تفسیرپذیریاش، هر فردی که کوچکترین زاویهای با اندیشهی پادشاهی خواهى داشته باشد میتواند «پنجاهوهفتی» خطاب شود. همین ویژگی باعث میشود این برچسب هم هراسانگیز و هم حذفکننده باشد: فرد یا جریانی که چنین نامیده شود، بهراحتی میتواند از دایرهی مشروعیت رانده شود.
برخی از پادشاهیخواهان «پنجاهوهفتی» را به کسانی نسبت میدهند که در شکلگیری انقلاب ۱۳۵۷ نقش داشتهاند. اما حتی این تعریف نیز ابهام را برطرف نمیکند، زیرا عامل یک انقلاب از منظر هر مفسر متفاوت است؛ از نیروهای سیاسی مخالف گرفته تا عملکرد حکومت وقت.
گسترهی اطلاق
شیوهی بهکارگیری این اتهام در میان تریبونهای پادشاهیخواه بهگونهای است که عملاً تمامی کسانی را که پیش از بهمن ۵۷ از شاه انتقاد کردهاند، در اعتراضات شرکت داشتهاند یا حتی شعاری دادهاند، در معرض آن قرار میدهد. به این ترتیب، میلیونها نفر از مردم که در آن سالها به نحوی مشارکت داشتند، امروز خود و خانوادهشان را بالقوه مخاطب این اتهام میبینند. طبیعی است چنین جمعیتی، که احتمالاً نیمی از جامعه کنونی ایران را شامل میشود، از بازگشت جریانی که آنان را متهم و مستوجب مجازات میداند، احساس ناامنی کرده و تمایلی به همراهی با اپوزیسیون نشان ندهند.
پیامد برای اپوزیسیون
ابهام این برچسب نه تنها باعث نگرانى مردم و نیروهای اجتماعی میشود، بلکه سایر جریانهای سیاسی غیرپادشاهیخواه را نیز به مقابله به مثل وا مى دارد . نتیجه آنکه انرژی فراوانی از نیروهای اپوزیسیون صرف جدلهای درونی، اتهامزنی و مشروعیتزدایی متقابل میشود. در نهایت، به جای تمرکز بر مبارزه با جمهوری اسلامی، اپوزیسیون در باتلاقی از نزاعهای داخلی گرفتار میگردد.
دستاورد جمهوری اسلامی
از این منظر، «پنجاهوهفتی» صرفاً یک واژه نیست، بلکه ابزاری استراتژیک است که جمهوری اسلامی با هوشمندی در فضای مخالفان کاشته است. با تکرار و رواج همین اصطلاح، دو هدف کلیدی برای رژیم محقق میشود:
۱. کاهش انگیزهی مردم برای شرکت در اعتراضات علیه حکومت،
۲. اتلاف توان و انرژی اپوزیسیون در نزاعهای درونی.
در نهایت، آنچه در ظاهر برچسبی ساده به نظر میرسد، در عمل یکی از دستاوردهای مهم اتاق فکر جمهوری اسلامی است:
تفرقه در صفوف مخالفان از طریق برچسب «پنجاهوهفتی».
پست مشترک شبکه همگرایی جمهوری خواهان
https://t.me/hamgerayerInternetRepublic