حق تشکلیابی و تحزب و رقابت سیاسی آزاد، شالودهی حیات سیاسی در هر جامعهی دموکراتیک است. بدون وجود احزاب مستقل و امکان سازماندهی آزاد، مردم عملاً از حق تأثیرگذاری بر سرنوشت خویش محروم میشوند. تشکلها و احزاب نه تنها ابزار بیان ارادهی عمومیاند، بلکه مکانیزم اساسی برای گردش قدرت و جلوگیری از تمرکز و فساد نیز به شمار میروند. جامعهای که در آن رقابت آزاد و عادلانه وجود نداشته باشد، به سرعت در دام استبداد فرو میرود و از بازتولید خشونت و فساد، گریزی نخواهد داشت.
در جمهوری اسلامی، تشکلیابی و تحزب نه به عنوان حق شهروند، بلکه به مثابه امتیاز انحصاری صاحبان قدرت تعریف شده است. تنها نیروهای ولایتمدار و وفادار به چارچوب اقتدارگرایانه حاکم، مجاز به فعالیت رسمیاند، تا با توزیع رانت از منابع عمومی در ساختاری حامیپرور و ایدئولوژیک، سازمانهای فرمایشی خود را گسترش دهند.
در مقابل، نیروهای دموکراسیخواه از ابتداییترین حق سازماندهی و تشکلیابی محروماند. هرگونه تلاش مستقل برای ایجاد حزب، انجمن یا شبکهی مدنی با اتهاماتی چون «اجتماع و تبانی علیه امنیت» و «تشکیل گروه غیرقانونی» سرکوب میشود. این انسداد سیاسی و انحصار قدرت، ریشهی اصلی فساد ساختاری، ناکارآمدی، تبعیض و انباشت بحرانهای موجود است.
در فقدان امکان رقابت سیاسی، قدرت پاسخگو نیست، منابع ملی در دست اقلیتی محدود غارت میشود و مردم از مشارکت مؤثر در سرنوشت خویش محروم میگردند. این وضعیت فروبسته، زمینهساز وابستگی و اتکای بخشی از نیروهای سرخورده از تحول، به قدرتهای خارجی و توسل به روشهای خشونتآمیز خواهد شد؛ امری که به تضعیف امنیت و منافع ملی و تمامیت ارضی کشور میانجامد.
ما جمهوریخواهان داخل ایران با تأکید بر اصل سوم بیانیهی «چشمانداز ایران دموکراتیک» اعلام میداریم در جمهوری دموکراتیک مطلوب ما «فراهمسازی امکان تشکلیابی، تحزب و رقابت سیاسی برای تمامی جریانهای سیاسی و فکری پایبند به دموکراسی» اصلی اساسی خواهد بود و چنين تفصیلی خواهد داشت:
۱. آزادی تأسیس احزاب و تشکلها:
هر شهروند و مجموعهای از شهروندان که به اصول بنیادین دموکراسی پایبندند، آزادند سازمان سیاسی، اجتماعی، مدنی و صنفی تشکیل دهند، مرامنامه و اساسنامه وضع کنند و در انتخابات و فضای عمومی شرکت نمایند.
۲. گردش مستمر قدرت از راه انتخابات آزاد و عادلانه:
انتخابات آزاد، شفاف و رقابتی تنها راه مشروع انتقال و توزیع قدرت است. هیچ فرد یا جریانی نباید بهطور مادامالعمر بر مسند قدرت بماند و هرگونه امتیاز ویژه برای نیروهای وابسته به حکومت، لغو خواهد شد.
۳. برابری فرصت در رقابت سیاسی:
همهی احزاب و جریانهای سیاسی دموکراتیک (از لیبرالدموکراتها تا سوسیالیستهای دموکرات، از ملیگرایان تا محافظهکاران دموکرات و…) بدون حذف یکدیگر و در رقابتی مستمر و قانونی باید امکان حضور و دسترسی برابر به رسانهها و فضای انتخاباتی داشته باشند.
۴. شفافیت مالی و جلوگیری از رانت:
تأمین مالی احزاب باید شفاف، قانونی و قابل نظارت باشد؛ تأمین مالی پنهان یا رانتی از سوی دولت یا نهادهای وابسته باید ممنوع شود.
۵. لغو جرمانگاری فعالیت سیاسی و مدنی:
عناوین ساختگی و مبهم امنیتی برای سرکوب فعالیتهای مسالمتآمیز لغو میشوند. هیچکس بهخاطر تشکلیابی، فعالیت سیاسی و اعتراض مدنی، نباید تحت پیگرد قرار گیرد و مصادیق «تهدید امنیت» باید دقیقاً تعریف شوند.
۶. بیطرفی نهادهای دولتی، قضایی، نظامی و امنیتی در رقابت سیاسی:
نیروهای مسلح، نهادهای اطلاعاتی و مجریان انتخابات حق دخالت در رقابتهای سیاسی را ندارند؛ آنها باید تحت نظارت شفاف منتخبین ملت قرار گیرند. دستگاه قضایی و نهادهای نظارتی باید مستقل باشند تا با رسیدگی عادلانه به شکایات و تخلفات انتخاباتی و حزبی، مانع دستکاری ارادهی مردم شوند.
۷. دولت بهمثابه حافظ ارادهی مردم، نه مالک قدرت:
دولتِ منتخب باید تنها مجری ارادهی ملت باشد و به هیچوجه حق مصادرهی نهادها و تشکلها یا انتخابات را برای بقای خود نداشته باشد.
ما «جمهوریخواهان داخل ایران» باور داریم که فراهمسازی امکان واقعی تشکلیابی، تحزب و رقابت سیاسی آزاد و برابر نه تنها شرط لازم تحقق یک جمهوری دموکراتیک پایدار است، بلکه مهمترین ابزار جامعه برای جلوگیری از استبداد، فساد، بیثباتی و خشونت سیاسی است. ایجاد قواعد روشن، شفاف و عادلانه برای فعالیت و رقابت سیاسی، راهی برای مشارکت شهروندان و حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات سیاسی خواهد گشود و ایران را بهسمت ثبات، توسعه و مشروعیت ملی سوق خواهد داد.
امضاکنندگان:
۱. پیمان احمدی ۲. علیرضا احمدیراد
۳.سپیده ابطحی ۴. حمید آصفی
۵.فاطمه افشاری ۶. شمس افرازیزاده
۷.سروش افخمی ۸. محمدرضا افخمی
۹.اجلال اقوامی ۱۰. محمدرضا امیری
۱۱.آرزو باهر ۱۲. بهنام بيات
۱۳.مهوین بیگدلی ۱۴. تیرداد بنکدار
۱۵.شهریار پاکنیا ۱۶. مهدی پناهی
۱۷.عباس پوراظهری ۱۸. میترا جعفری
۱۹.رامین جلالی ۲۰. روزبه جامهشورانی
۲۱.حنیف حضرتی ۲۲. شبنم خان مصدق
۲۳.محسن رحمانی ۲۴. علی رحیمی
۲۵.زهرا رضایی ۲۶. شایان زارع
۲۷.عرفان زمان ۲۸. آرش زمانی
۲۹.حسین سربندی ۳۰. آرمین شریفی
۳۱.امین صالحی ۳۲. کیوان صمیمی
۳۳.معصومه طوفانپور ۳۴. علیرضا عبدی
۳۵.حسین کربلایی ۳۶. رضا کیایی
۳۷.مطهره گونهای ۳۸. سپهر مروارید
۳۹.مونا معافی ۴۰. مهدی مظفری
۴۱.نوگل منشوری ۴۲. علی نانوایی
۴۳.مرتضی نورمحمدی ۴۴. رضا نساجی
۴۵. آزادی مقدم
