«در سطح عملیاتی، تلآویو و واشینگتن در حال رایزنی دربارهٔ گزینههای نظامی علیه ایران هستند.»
مقدمه
در بخشهای پیشین این مجموعه تحلیل، نشان داده شد که جنگ ۱۲ روزه ۲۰۲۵ با اسرائیل بهعنوان نقطه عطفی در موازنهٔ راهبردی خاورمیانه عمل کرد. اکنون پرسش اصلی این است که بازسازی توان موشکی و هستهای ایران پس از آن جنگ چه پیامدهایی برای امنیت منطقهای، رفتار ایالات متحده و سیاست نظام فعلی تهران دارد؟ این تحلیل دقیقاً به این پرسش میپردازد.
بازسازی توان موشکی پس از جنگ و پیامدهای آن
پس از جنگ ۱۲ روزه که در آن اسرائیل و آمریکا با حملات مشترک بسیاری از تأسیسات حساس ایران را هدف گرفتند، دستگاههای اطلاعاتی اسرائیل و ایالات متحده هشدار دادهاند که ایران با سرعت قابل توجهی توان موشکی بالستیک خود را بازسازی و توسعه میدهد؛ این بازسازی شامل افزایش تولید، بهبود دقت و توسعه برد موشکهاست و نگرانیهایی جدی دربارهٔ تغییر معادلهٔ بازدارندگی ایجاد کرده است (بهگزارش رسانههای صهیونیستی و منابع اسرائیلی دربارهٔ بازسازی برنامهٔ موشکی ایران). euronews
مقامهای ارتش اسرائیل به قانونگذاران خود گفتهاند که فعالیتهای ایران در زمینهٔ موشکهای بالستیک پس از گذشت شش ماه از درگیری، از سر گرفته شده و در حال شتاب گرفتن است. euronews
منابع آمریکایی نیز در موارد متعدد اشاره کردهاند که ایالات متحده تهدید موشکی ایران را در قالب همان چارچوب «تهدید سخت» تعریف میکند و آن را برابر یا حتی همسنگ برنامهٔ هستهای میداند. All Israel News
از سوی دیگر در داخل ایران نیز مقامات رسمی بارها بر پیشبرد برنامهٔ موشکی و توسعهٔ زرادخانهٔ استراتژیک خود تأکید کردهاند؛ سخنگوی ستاد کل نیروهای مسلح اعلام کرده است که تهران برنامهٔ موشکی را با قدرت ادامه میدهد و این توان بالقوه میتواند در صورت تشدید تنشها وارد فاز عملیاتی شود. ایران اینترنشنال
این بازسازی و توسعه نه فقط در عرصهٔ موشکهای بالستیک، بلکه در زمینهٔ تکنولوژیهای پیشرفته و تولید قطعات حساس نیز گزارش شده و تحلیلگران داخلی و بینالمللی از ادامهٔ تلاش تهران برای تقویت این بخش خبر دادهاند. ایران اینترنشنال
🧩 واکنشها و معادلات ایالات متحده و اسرائیل
همزمان با گزارشها دربارهٔ بازسازی توان موشکی ایران، سیاست ایالات متحده دربارهٔ جمهوری اسلامی همچنان بر دو محور همزمان استوار است: «تهدید سخت» و «احتمال مذاکرات محدود». دونالد ترامپ پیشتر اعلام کرده که اگر ایران تلاش کند توان موشکی و هستهای خود را بدون توافق بازسازی کند، آمریکا ظرفیت دارد این توان را نابود کند و این بازدارندگی از منظر واشینگتن یک اصل است.
ایران اینترنشنال
در سطح عملیاتی، تلآویو و واشینگتن در حال رایزنی دربارهٔ گزینههای نظامی علیه ایران هستند و قرار است در آیندهٔ نزدیک نتانیاهو این نگرانیها را با ترامپ در میان بگذارد تا حمایت کامل آمریکا را برای هرگونه عمل احتمالی تضمین کند. All Israel News
نقش ایالات متحده در حملات ژوئن نیز نه فقط پشتیبانی لجستیکی، بلکه مشارکت اطلاعاتی و هماهنگی عملیاتی بوده است که نشاندهندهٔ تقسیم نقش میان واشینگتن و تلآویو در برابر آنچه خود تهدید ایران مینامند، است. The Washington Post
واکنش و مواضع تهران
در داخل ایران، مقامات رسمی به تداوم توسعهٔ برنامههای تسلیحاتی و موشکی خود اذعان کردهاند و آن را بخشی از «توان بازدارنده و دفاع مشروع» میدانند. رئیس هیأت مذاکرهکنندهٔ جمهوری اسلامی اخیراً تأکید کرده که زرادخانهٔ تسلیحاتی ایران پس از جنگ ۱۲ روزه به مراتب فراتر از وضعیت پیشین است و این برنامهها همچنان ادامه دارد. ایران اینترنشنال
تهران همچنین از هرگونه مذاکرهٔ مستقیم دربارهٔ توان موشکی خود خودداری کرده است و رابطهٔ این موضوع با ادعای «حفظ امنیت ملی» را بارها در بیانیههای رسمی تکرار کرده است. Kurdistan24 – کوردستان 24
از سوی دیگر، دولت در داخل با فشارهای امنیتی و سیاسی فراوانی مواجه است؛ همزمان با سیاستهای تهاجمی در عرصهٔ منطقهای، جامعه مدنی و گروههای مخالف داخلی تحت فشار شدید امنیتی هستند، که نشان میدهد جمهوری اسلامی بهرغم مشکلات داخلی، خط مشی تسلیحاتی و نظامی خود را اولویتدار میبیند. Reuters
جمعبندی
بازسازی و توسعهٔ توان موشکی ایران پس از جنگ ۱۲ روزه، چالش راهبردیِ جدیدی برای منطقه و معادلات امنیتی جهان ایجاد کرده است. از یک سو تهران این برنامه را «بازدارندهٔ مشروع» میداند و از سوی دیگر واشینگتن–تلآویو آن را بهعنوان تهدیدی راهبردی میپندارند که میتواند موجب تشدید بحران شود. پیامد این وضعیت این است که:
🔹 بازسازی موشکی ایران میتواند منجر به تشدید تنش و حتی درگیریهای جدید شود،
🔹 تقسیم نقش میان آمریکا و اسرائیل در مهار ایران به مرحلهٔ عملیاتی نزدیکتر شده است،
🔹 و جمهوری اسلامی با وجود مشکلات داخلی، ضمن حفظ خط مشی تسلیحاتی، در چرخهای از فشارهای بینالمللی قرار گرفته است که احتمال بازگشت به میز مذاکره را مبهم میسازد.
در چارچوب تحلیل «سروش آزادی»، آیندهٔ تعامل جمهوری اسلامی با جهانیان بیش از هر چیز به بازسازی داخلی ساختار سیاسی و محورهای مشروعیتساز در جامعه بستگی دارد، نه ادامهٔ ثبت رکوردهای تسلیحاتی که تنها موجب افزایش هزینههای امنیتی و تضعیف موقعیت ملی میشود.
برگرفته از تلگرام سروش آزآدی
