رضا شیرازی،
![]()
بخش نخست-
حتما تا کنون شما هم گه گاهی شنیده اید که «شورش گرسنه گان»، در راه است. طوری در القاء این ایده تقلا می شود و فضای روانی ایجاد می کنند که ظاهرا راهی جز شورش کور نیست! شورشی که همه چیز را تخریب خواهد کرد. چرا که تاکید می شود نزدیک به بیست میلیون حاشیه نشین نیروی اجتماعی چنین شورشی ست که بدان نام شورش گرسنه گان داده اند. در صورتیکه طی بیست سال گذشته جامعه ایران حتی با یک شورش کور سراسری، منطقه ای و محلی روبرو نشده است.
اینکه در طرح و تقویت چنین تحلیلی، مافیای ثروت و قدرت و رسانه های سپاه نقش دارند، اینکه در هراس افکنی در مورد شورش گرسنه گان تا چه اندازه می توانند و توانسته اند لایه های گوناگون طبقه متوسط ایران را نسبت به اعتراضات پیاپی نیروی کار، فرودستان و مزدبگیران بدبین کنند، اینکه با به حاشیه رفتن موضوع سوریه ای شدن ایران، حال با انواع و اقسام شیوه های رسانه ای، شورش گرسنه گان را مورد طرح و تاکید قرار میدهند، شاید برای این است، که اذهان عمومی را پیشاپیش آماده سرکوب های گسترده تر خیزش ها کنند.
اجازه دهید برای کالبد شکافی مسئله چند پرسش اساسی را این بار بیان کنم تا در ادامه بحث لایه های گوناگون آنرا شاید بتوان مطرح کرد؛
یکم – آیا اعتراض دانشجویی هیجده تیر هفتادو هشت، جنبش سبز، خیزش دی ماه، قیام آبان نودوهشت، در کادر خیزش های اجتماعی که بر اساس آگاهی های سیاسی اجتماعی و طبقاتی بوقوع پیوست قابل فهم است یا خیر ما با امر شورش های کور طی بیش از دو دهه در ایران مواجه شده ایم؟
دوم – آیا برای مهار خیزش های فوق و سرکوب بی مهابای آنها، خشونت دولتی بعنوان تنها راهبرد حکومت با شکست روبرو نشد و در عین حال تقلا برای کشاندن خیزش ها به ورطه شورش های کور ناموفق نشدند؟
سوم – تسخیر خیابان در ایران در راستای مبارزات مدنی و نافرمانی های گسترده ممکن، عملی و جاری ست حال آنکه در کادر شورش های کور ناممکن به نظر میرسد؟
چهارم – آیا عنصر آگاهی و خودآگاهی اقشار گوناگون و همچنین تاثیر جنبش زنان، جنبش معلمان و کارگران و حرکتهای اعتراضی دانشجویان، در سیلان خیزش ها که بعنوان بزنگاه های اجتماعی قابل درک و فهم هستند و نقش مهمی ایفا کردند؟
پنجم – چرا به رغم این همه ابربحران، شکاف طبقاتی و سرکوب و تبعیض، شورش های کور بوقوع نپیوسته و نمی پیوندند؟
حال آنکه در جنبش هشتاد و هشت، خیزش دی نود و شش و قیام آبان ماه نود و هشت، خشونت دولتی با راه کار تخریب اماکن عمومی و مسکونی و … در پی فضایی بود که هر دو حرکت اجتماعی گسترده را به سمت شورش کور بکشاند. اما دیدیم که معترضین در خیابان از ایجاد خسارت به اماکن عمومی به شدت دوری جستند.
حال پرسش نهائی این است که ضمیر خودآگاه و ناخودآگاه جامعه ما بر اساس تجارب چند خیزش اجتماعی طی دو دهه گذشته، آیا در مقابل خشونت دولتی، همچنان به شیوه های کاملا مدنی در خیزش های پیش رو، تکیه خواهد زد یا خیر؟
*مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.