جمهوری اسلامی قصد دارد مدل حشدالشعبی در کشور عراق را با استفاده از لشکر فاطمیون که زیر فرماندهی سپاه قدس قرار دارد، در افغانستان پیاده کند.
حمید آقایی
حضور نظامی و سیاسی جمهوری اسلامی در منطقه خاورمیانه تا قبل از کشته شدن قاسم سلیمانی بطور کامل در حوزه مسئولیت های او و سپاه قدس بود. سفرها و ملاقات های پی در پی فرمانده سپاه قدس با مقامات رسمی دولت های منطقه و نیز نیروهای نیابتی رژیم، نقش برجسته و بلامنازع او را در اجرای سیاست های توسعه طلبانه رهبری جمهوری اسلامی نشان می دادند.
اما پس از حذف قاسم سلیمانی حضور فعال سیاسی و نظامی جمهوری اسلامی در منطقه، بویژه عراق و سوریه رو به افول گذاشت و جانشین وی پاسدار قاآنی نیز این روند را نتوانست متوقف کند.
اکنون اما بنظر می رسد، محمد جواد ظریف، ظریفانه و آینده نگر، برای حفظ موقعیت خود در میان نزدیکان به خامنه ای سعی می کند جا پای قاسم سلیمانی بگذارد و کمبود او را تا حدودی جبران نماید. او که در قبلا در جریان ملاقات رسمی بین بشار اسد و خامنه ای، که قاسم سلیمانی حضور داشت، قرار نگرفته بود و بنابراین دعوت نیز نشده بود و این موجب رنجش او و اعلام استعفا در رسانه های اجتماعی شد، اکنون درس آموخته از آن دوران، سعی می کند خود را به دایره نزدیکان خامنه ای و بیت رهبری نزدیک نماید.
این تلاش وی را می توان در مواضع اخیر او در رابطه با برجام که صریحا تندتر از حسن روحانی و بیشتر نزدیک به خامنه ای تا رئیس خود بود، بخوبی مشاهده کرد. وی در واکنش به تمایل دولت آینده آمریکا برای بازگشت به برجام گفته بود «در خصوص توافقی که قبلا درباره آن مذاکره کردیم دوباره مذاکره نمیکنیم.» وی همچنین تهدید کرده بود که اگر اروپا به تعهدات برجامی اش عمل نکند مصوبه مجلس توسط دولت اجرا می شود. به گزارش رادیو فردا: «وی یک روز پس از تایید مصوبه مجلس ایران برای محدود کردن بازرسیها و افزایش غنیسازی اورانیوم در صورت برداشته نشدن تحریمها، وزیر خارجه ایران از آن به عنوان تهدید علیه کشورهای غربی استفاده کرد و گفت اگر آنها به تعهداتشان در برجام عمل نکنند دولت این مصوبه را اجرا میکند.»
ظریف در حالی این سخنان را بعنوان وزیر خارجه دولت جمهوری اسلامی می گوید که رئیس جمهور و دیگر مسئولین دولت صراحتا مخالفت خود را با این مصوبه مجلس اعلام کرده بودند. مضاف بر این صحبت های اخیر روحانی در رابطه امریکا پس از انتخابات ریاست جمهوری و پیروزی جو بایدن نرم، دیپلماتیک و دعوت کننده تر از وزیر خارجه خود بوده اند.
جواد ظریف اما در نزدیک شدن ظریفانه به بیت رهبری سعی می کند جای خالی قاسم سلیمانی را در افغانستان نیز پر کند. وی در مصاحبه با شبکه تلویزیونی طلوعنیوز افغانستان در روز دوشنبه اول دی ماه ۱۳۹۹ می گوید: «اگر دولت افغانستان تمایل داشته باشد، لشکر فاطمیون «بهترین نیرو» برای کمک به این دولت در «مبارزه با داعش» هستند و «تحت فرماندهی دولت افغانستان» قرار بگیرند.»
وی در این مصاحبه مدعی شد که این نیروها «بخاطر اعتقاداتشان» و با انتخاب خودشان به سوریه رفته اند.
اما به گزارش رادیو فردا: «از سال ۹۳ تاکنون گزارشهای متعددی درباره اعزام اجباری افغانهای مقیم ایران به جنگ سوریه و همچنین اعزام به جنگ در ازای اجازه اقامت در ایران و وعده کمکهای مالی ماهیانه که به ۹۰۰ دلار در ماه میرسید، منتشر شده است. مصطفی، پناهجوی افغان که از ایران به سوئد فرار کرد و پناهنده شد، مهرماه سال ۹۸ در گفتوگو با رادیو فردا توضیح داد که در ایران پس از بازداشت به یک اردوگاه برده شد و در آنجا به آنها اعلام شد که «یا میروید سوریه میجنگید که در این صورت به شما پول و اقامت و شناسنامه ایرانی میدهیم یا این که باید برگردید افغانستان».
صحبت های اخیر جواد ظریف در مورد لشکر فاطمیون نشان می دهد که اکنون که بنظر می رسد گروه طالبان به توافق با امریکا نزدیک شده اند و احتمال خروج و یا کاهش نیروهای امریکایی از افغانستان وجود دارد، جمهوری اسلامی قصد دارد مدل حشدالشعبی در کشور عراق را با استفاده از لشکر فاطمیون که زیر فرماندهی سپاه قدس قرار دارد، در افغانستان پیاده کند؛ و بنظر می رسد که این مسئولیت را در نبود سلیمانی و غیبت نامعلوم پاسدار قاآنی، جواد ظریف بعهده گرفته باشد.
