در پی افزایش شدت تحریمها در سالهای اخیر، جمهوری اسلامی راه خروج از بحران اقتصادی را در «دورزدن ممنوعیتها»، از طریق استفاده از افراد رابط در کشورهای خارجی یافته است. این موضوع منجر به دقت و فشار بیشتر آمریکا بر «ناقضان تحریم» شده است.
روز سه شنبه ۵ می ۲۰۲۱ روزنامه «جروزالم پست» در یک گزارش ۲۱۸ صفحهای که نهاد امنیتی ایالت شمالی آلمان با تمرکز بر تهدیدهای امنیتی برای دموکراسی در این ایالت منتشر کرده، گفته است در این گزارش ۱۹ بار به نام رژیم ایران اشاره شده است.
در قسمتی از این گزارش آمده: «کشورهایی مثل ایران، کره شمالی، سوریه و حتی پاکستان که در امور مرتبط با سلاحهای هستهای فعال هستند، تلاش دارند تا اقدامات احتیاطی ایمنی و مقررات قانونی صادرات را دور زده و مبادلات غیرقانونی خود را پنهان کنند. برای این منظور به روشهای مخفیانه روی آوردهاند.»
در این گزارش، به روشهای غیرقانونی جمهوری اسلامی برای دستیابی به فناوری سلاح های کشتار جمعی اشاره شده که با ایجاد شرکتهای بیطرف و شرکتهای نمایشی و واسطههای ناشناس فروشندهها را درباره ماهیت واقعی خریدار فریب میدهند و معاملات را در کشورهای واسطه انجام میدهند و از کسانی که در حمل بار تجربه و تبحر ندارند برای انتقال قطعات و مواد استفاده میکنند و با این ترفندها به مقاصد خود میرسند.
موارد نقض تحریم از طریق واسطهها در سالهای گذشته رو به افزایش است. در تازهترین مورد، وزارت دادگستری آمریکا دیروز ۱۷ اردیبهشت اعلام کرد یک شهروند ۳۹ ساله ایرانی به نام مهرداد انصاری را برای تلاش به «ارسال تجهیزات نظامی» به ایران محاکمه کرده است. گفته میشود این فرد با همدستی یک زن تایلندی و یک مرد ایرانی دیگر به نام مهرداد فومنی، بین سالهای ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۱ اقدام به خرید قطعات حساس نظامی کرده و قصد داشته این قطعات را از طریق یک شرکت حمل و نقل در دبی به ایران ارسال کنند. پیشتر نیز در سال گذشته اعلام شده بود دولت آمریکا علیه ۱۰ ایرانی به اتهام پولشویی به نفع ایران و دور زدن تحریم ها اعلام جرم کرده است.
از ژوییه ۲۰۱۷، قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریمها موسوم به قانون کاتسا علیه ایران، روسیه و کره شمالی به تصویب رسید. طبق این قانون، دولت آمریکا تحریم هایی را علیه این کشورها اعمال کرد تا با «اقدامات خطرناک» و «دشمنانه» این کشورها در قبال آمریکا و متحدانش مقابله کند اما جمهوری اسلامی در تلاش است با استفاده از «اهرم فشار» خود که همان بالابردن میزان غنیسازی است کشورهای غربی را تحت فشار گذاشته تا در مورد لغو تحریمها با سران جمهوری اسلامی مماشات کنند.
در همین راستا نمایندگان جمهوری اسلامی و گروه ۴+۱ در چهارمین نشست کمیسیون مشترک برجام حضور دارند تا طرفین مذاکره را به پایبندی برجام تشویق نمایند. در حال حاضر نگرانیهایی از عدم توافق وجود دارد ولی در اولین جلسه دور چهارم این نشست گفته میشود، درباره تشکیل سه کمیته « حل اختلافات ایران و آمریکا» به توافق رسیدهاند. گفتنی است جو بایدن، رییس جمهور آمریکا دیروز در مصاحبه خود گفته بود «از جدیت جمهوری اسلامی در مذاکرات مطمئن نیست و نمیداند آنها آماده انجام چه چیزی هستند».