۲۲ تیر روز فتح تهران به دست مشروطه خواهان است

۲۲ تیر سال ۱۲۸۸ قوای سردار اسعد بختیاری و محمدولی خان تنکابنی، سپهدار اعظم، در نزدیکی تهران به هم رسیدند و در بادامک، اردو زدند. زد و خورد در شهر تا سه روز ادامه داشت ولی روز ۲۵ تیر، محمدعلی شاه به سفارت روسیه پناهنده شد و پایتخت به کنترل مشروطه‌خواهان درآمد.

فتح تهران یکی از رویدادهای جنبش مشروطه ایران است که طی آن نیروهای مشروطه‌خواه از گیلان و اصفهان در نزدیکی تهران به یکدیگر پیوستند و با فتح تهران، پایتخت سلطنت قاجار را در تاریخ ۲۵ تیر ۱۲۸۸ از کنترل محمدعلی شاه خارج کردند. در پی این رویداد، محمدعلی شاه از سلطنت خلع شد و با افتتاح مجلس شورای ملی دوم، استقرار حکومت سلطنت مشروطه در ایران، پس از وقفه‌ای چند ماهه، دوباره از سر گرفته شد.

در پی کشمکش‌های متعددی که در سال‌های ۱۲۸۶ و ۱۲۸۷ بین محمدعلی شاه قاجار و مجلس شورای ملی روی داده بود، در روز دوم تیر ۱۲۸۷ شاه مجلس شورای ملی را منحل و در تهران حکومت نظامی اعلام کرد. اگرچه شاه اعلام کرده بود همچنان به مشروطه وفادار است، بسیاری از مشروطه‌خواهان در تهران و سایر شهرهای ایران دستگیر یا فراری شدند.

در تبریز، اما نیروهای حکومتی نتوانستند کنترل شهر را در دست گیرند و مجاهدان مشروطه به رهبری ستارخان و باقرخان، دست به مقاومت مسلحانه زدند. مقاومت مردم تبریز امید مشروطه‌خواهان را زنده نگه داشت و در حالی که فعالان سیاسی تبعیدی و علمای نجف کودتای محمدعلی شاه را محکوم می‌کردند، در رشت و اصفهان، جنبش‌هایی شکل گرفت که نهایتاً به تسخیر این شهرها توسط مشروطه‌خواهان انجامید.

این روز یادآور تلاش مشروطه خواهان در استانهای حاشیه ای و در میان اقوام است، که اسب های خود را بسوی مرکز راندند و مشروطه و مجلس نوپا را که توسط استبداد محمد شاهی و با همکاری روسیه در خطر نابودی قرار گرفته بود نجات دادند.

این روز می تواند الهام بخش هموطنان کرد، بختیاری، ترک و عرب و بلوچ و دیگر اقوام و زبانهای این سرزمین باشد که برای نجات ایران امروز از دست حکومت ضد ملی و ضد ایرانی ولایت فقیه که در پایتخت چنبره زده است، باید روی خود را بطور همبسته بسوی مرکز نشینان برگردانند و این سرزمین آبا و اجدادی را که ملک مشاع هیچ کس جز تمامی ملت ایران و اتنیک های ساکن این سرزمین نیست، رها سازند و دولتی دمکراتیک، آزاد، سکولار و غیر متمرکز جایگزین آن کنند.