مولوی عبد الحمید از ریاست جمهوری رئیسی حمایت میکند و بعد از آن نیز به طالبان شاد باش میگوید و برای آنها آغوش میگشاید ،این موضع گیری ها ، آنهایی را که از مولوی شخصیتی ملی و ترقی خواه ساخته بودند حیرت زده کرده است، اما شاید راه بیرون آمدن از این حیرت این باشد که مولوی را آنگونه که هست “ببینند” نه آنگونه که میخواهد “بسازند”.
واقعیت این است که آنهایی که به زعامت مولوی رای می دهند نه آنگاه که به اصلاح طلبان رای میدهند ارزش های مدرن و انسانی را مدنظر دارند ونه آنگاه که به رئیسی رای میدهند از ارزش های این جناح پیروی تام میکنند، آنها پیروان رهبری هستند که این قوم را رهبری میکند، فهم این مساله میتواند ما را در رمز گشایی رفتار های آنها کمک کند.بنا بر ای نفس رای دادن آنها به اصلاح طلبان و دموکراسی خواهان نیز رفتاری غیر دموکراتیک است چرا که پیش شرط دموکراسی سوژه بودگی است این قوم هنوز سوژه نشده اند و به طوری توده وار وار د می شوند و در پی پیشوای خود حرکت میکنند. بدون این که برای خود شخصیت مستقل و آگاه قائل باشند.
مولوی شخصیتی ملی نیست چرا که در گفتمان او” ملی گرایی” جایی ندارد و بیشتر به ضد ارزش و دشنام شبیه است او رهبری مذهبی است که از قضای روزگار مذهبش نیز در ایران در اقلیت است این در “اقلیت بودگی” او را واداشته تا به گونه ای رفتار کند که از آن تفسیر به روا داری میشود.حمایت او از طالبان اتفاقی و بر اساس سوء تفاهم نیست، او خود نیز دارای همین تفکرات است منتها وقتی که زمانه و زمینه بروز و اجرا کردن آنها فراهم شود خود را بیش از آنچه به دید می آید از پرده بیرون می اندازد. مولوی درون گفتمان روحانیت سنی است روحانیتی که جهان را دینی میخواهد وایران را اسلامی.و قرائتش از اسلام نیز بنیاد گرایانه است.از این رو او یک جریان فکری را رهبری میکند که بنا به مصالح ایدئولوژیک وقومی خود رای میدهد و انتخاب میکند،کسانی که از ارزش های انسانی رفاع میکنند و خود را به حقوق بشر متعهد میدانند تحولات افغانستان و همین طور مواضع مولوی را به طور نمادین میتوانند رصد کنند تا با تجربه اندوزی از آن، راه را بر خطا ببندند و آسیب ها را در آینده کمتر نمایند.
دموکراسی خواهان بایست بدانند که مبنای رای دادن مردم بر چه پایه ای استوار است، طبقه روشنفکر و دانشگاهیان ممکن است بر اساس ارزش های حقوق بشری رای بدهند ولی در مورد قومی که مولوی آنها را نمایندگی میکند این گونه نیست واین بسیار مهم است،اقوامی از این دست در برابر تشکیل ملیت مقاومت میکنند چرا که به ارزش بالاتری چون “امت” وفادارند از این رو این استعداد در آنها وجود دارد که در بزنگاه روحیه امت گرای خود را بروز دهند و وفاق ملی را تضعیف کنند.
از هر کسی هر چیزی نمیتوان خواست اگر از گفتمان روحانیت دموکراسی و حقوق بشر بیرون می آید از گفتمان روحانیت اهل سنت نیز بیرون خواهد آمد، بنا بر این بایست به کسانی که از مولوی چیزی را ساختند که نیست گفت که آنها نادانسته به ارزش های انسانی خیانت میکنند.
این که بایست با امثال مولوی گفتگو کرد طنز تاریخ است ،در همسایگی ما طالبان قدرت ر ا گرفته ،آیا با طالبان میشود گفتگو کرد آیا آنچه مذاکره و گفتگو نامیده شد فایده ای داشت،از لحاظ فلسفی بایست به این ایده اندیشید که” گفتگو” بر چه اساسی استوار است ،گفتگو بر بنیاد دوستی استوار است یعنی “من” ابتدا بایست “دیگری” را بپذیرد و به او مهر بورزد تا بتواند با او گفتگو کند، کسی که “من” را رافضی و خارجی و مهدور الدم میداند و مملکت من را اشغال شده به دست مشتی شیعه رافضی میداند و در آرزوی تشکیل خلافت اسلامی و خراسان بزرگ است را چگونه بایست بر سر سفره گفتگو نشاند.
در اینجا تنها قدرت حرف میزند گفتمان مولوی اگر قدرت پیدا بکند طالبان را بر ما نیز مسلط خواهد کرد و روشنفکرا ن دینی که گویی کارشا ن تطهیر سنت گرایی و بنیادگرایی شده است بایست به این پرسش ها پاسخ دهند،این که “روشنفکر دینی ای” به پیشنمازی مولوی نماز میخواند نشان یکی شدن شیعه و سنی نیست بلکه دامن زدن به سوء تفاهم خطر ناکی است که در بزنگاه میتواند دوباره دودمان آزادی را به باد بدهد،نماز روشنفکر دینی پشت سر مولوی این ذهنیت را تداعی میکند که گویی اسلامی روادار و اهل تسامح و گفتگو و باورمند به ارزش های انسانی در این ترکیب به وجود آمده است در حالی که در واقع روشنفکر دینی با این نمازش دارد اسبی را زین میکند که خود به زیر سم آن له خواهدشد و دیگران را نیز خاک نشین خواهد کرد اتفاقی که تا به حال نیز افتاده است.روشنفکری دینی نظام معنایی ناسازواره و مشوشی را به وجود آورده که در بزنگاه خدمتگزار گفتمان روحانیت میشود و این باربری و بهره دهی در تاریخ ما مکرر است.
تارخ:۲۸ مرداد۱۴۰۰
حمید آصفی
