مهدی کروبی در نخستین سخنرانی خود پس از ۱۱ سال حصر خانگی گفته است “اصل نظام محفوظ بماند و انشالله عیوب و نواقصش برطرف شود.” وی در همین سخنرانی مجددا تاکید می کند: “دوران امام خوب بود، بعد از فوتش فضا عوض شد” و آنرا “حرکت عظیم امام” می نامد و ابراز امیدواری می کند که «اصل نظام محفوظ بماند و انشالله عیوب و نواقصش برطرف شود.»
سید محمد خاتمی نیز پس از سالها محدودیت، پنج شنبه ۱۵ مهر در حسینه جماران، به مناسبت چهلم درگذشت محمدرضا حکیمی سخنرانی کرد. در این مراسم سید حسن خمینی نیز حضور داشت.
وی در ابتدای صحبت های خود اشاره ای به مخالفت روح الله خمینی با اصلاحات ارضی محمدرضا شاه در سال ۱۳۴۱ می کند و اصل مخالفت های خمینی با این اصلاحات را تایید می کند و آنرا تحت عنوان «مبارزه با آزادی ستیزی شاه و وابستگی او به امریکا و اسراییل» توجیه می نماید. در حالیکه علت اصلی مخالفت خمینی با «انقلاب سفید» محمدرضا پهلوی، «دادن حق رای به زنان» و «مبارزه با فئودالیسم» و آغاز صنعتی و مدرن شدن جامعه ایران بود.
محمد خاتمی در ادامه صحبت های خود به «دوران طلایی امام و راه امام» اشاره می کند و می گوید فضای انقلاب اسلامی چپ زده بود. چپ زدگی که از نظر خاتمی ناشی از نفوذ افکار مارکسیستی و ماتریالیستی بوده است. بعبارت دیگر وی سعی می کند جنایت هایی که تحت امر خمینی در دهه اول انقلاب انجام شدند به نفوذ اندیشه چپ مارکسیستی نسبت می دهد تا به این وسیله رهبر معنوی و سیاسی خود روح الله خمینی را تطهیر نماید.
اگرچه در سخنرانی های مهدی کروبی و محمد خاتمی موضوع جدیدی مطرح نشد اما اجازه سخنرانی به این دو در شرایط حاضر حائز اهمیت است.
لازم به یادآوری است که مهدی کروبی و محمد خاتمی در انتخابات ۱۴۰۰ شرکت کردند و رای خود را البته دور از انظار عمومی، به صندوق رای ریختند. و بنظر می رسد که رهبری جمهوری اسلامی برای نشان دادن رضایت خود از شرکت کروبی و خاتمی در انتخابات ۱۴۰۰ اجازه سخنرانی آنها را داده است.
البته آقایان کروبی و خاتمی نیز حق مطلب را در حمایت از اصل نظام را بجا آوردند، آنهم در شرایطی که نظام جمهوری اسلامی در سراشیبی فروپاشی خود، شتاب گرفته و در نزد مردم ایران بیش از پیش در انزوا قرار گرفته است، بطوریکه حتی نیروهای خودی نیز در حال فاصله گیری از آن هستند.
همانطور که از بازتاب سخنان آقایان کروبی و خاتمی در فضای مجازی، بویژه توسط اصلاح طلبان و تحول خواهان و کسانی که در گذشته طرفدار این دو مسئول اسبق در جمهوری اسلامی بودند، بر می آید، جمهوری اسلامی با آگاهی کامل از موقعیت اجتماعی کروبی و خاتمی به آنها اجازه داده است که سخنرانی کنند.
این دو مسئول اسبق جمهوری اسلامی بدلیل رشد چشمگیر مبارزات سیاسی و مدنی مردم ایران و عبور آنها از کلیت نظام جمهوری اسلامی، اکنون تبدیل به مهره های سوخته و بی مصرفی شده اند و به همین علت نیز رهبری نظام مشکلی در حضور آنها در مجامع عمومی ندیده است، تا شاید مانع فروریزی بدنه نظام شود و نیروهای خودی را که نا امید از جمهوری اسلامی شده اند مجددا امیدوار سازد.
