“اتحاد”، “همبستگی”، “همگرایی”، … واژه هایی هستند که در طول سالهای اخیر همواره در محافل سیاسی و گردهمایی های صورت گرفته توسط اپوزسیون بیان گشته و راههای رسیدن به آن (اتحاد) بررسی گردیده است. اما با وجود تلاش های ارزشمند و بی وقفه ای که صورت گرفته هنوز بزرگترین گمشده گروههای مختلف اپوزسیون را می توان نبود همین همبستگی و انسجام دانست.
برای بیان دلایل عدم رسیدن به اتحاد مدنظر، صاحبنظران و تحلیل گران سیاسی موارد متعدد را عنوان کرده اند که پرداختن به همه آنها از حیطه این نوشته خارج است. در اینجا فقط قصد داریم به یکی از آن دلایل و مشکلات، که همانا عدم توجه ویژه به گروهها و احزاب اتنیک از سوی اپوزسیون سراسری است بپردازیم.
در طول سالهای اخیر هرگاه اپوزسیون به اتحادی نزدیک شد و شورایی تشکیل داد شاهد بودیم که عده ای ناخواسته و عده ای دیگر عامدانه با همراهی عناصر رژیم در آتش اختلافات دمیده و دلایل متعددی را برای به شکست کشاندن همبستگی مطرح کردند. یکی از مهم ترین مواردی که مطرح شده بحث فدرالیسم و تجزیه طلبی است.
فقط کافیست در نشست، گردهمایی و یا شورایی که توسط اپوزسیون ایجاد می شود نماینده ای از احزاب و گروههای اتنیکی ایران در آن حضور داشته باشند، بلافاصله شرکت کنندگان در آن نشست و اعضای آن شورا به تجزیه طلبی متهم شده و سیلی از واکنشها و انتقادها را برای برگزارکنندگان و رهبران آنها به ارمغان می آورد. این واقعیت سالهای اخیر است که می توان نمونه آن را در شورای مدیریت گذار آن مشاهده کرد. شورایی که به وضوح جزء معدود گروههای اپوزسیون است که توانسته به موفقیتهای قابل توجهی دست یابد و خود را آلترناتیو رژیم معرفی کند.
اینکه چه زمانی اپوزسیون سراسری رژیم تصمیم بگیرد گروهها و احزاب قومگرا را قبول کند و با آنها پای میز مذاکره بنشیند و از طرفی گروههای اتنیک در چهارچوبی معین حاضر به مذاکره شوند مشخص نیست، اما می توان به جرأت گفت روزی که این اتفاق رخ دهد “آلترناتیوی معتبر” شکل می گیرد که تمامی ایران را شامل می گردد.
بررسی های صورت گرفته نشان می دهد گروههای اتنیک ایران و از جمله احزاب کُرد، ریشه دار، باسابقه و با نفوذند آنها نه تنها در گذشته بلکه در سالهای اخیر نیز توانسته اند زمینه ساز مبارزات اجتماعی بزرگی باشند. احزاب کُردی (همچون کومله و دموکرات کردستان ایران) به دلیل سابقه و تجربه خود در اوایل انقلاب ۵۷ و حتی پیش از آن دارای قدرت بسیج مردمی، سازماندهی و شبکه سازی است. توانایی که دیگر احزاب و گروههای اپوزسیون کم و بیش از آن بی بهره اند.
از آنجا که بخش زیادی از جمهوری خواهان در اتنیک ایران حضور داشته و آنها نیز دارای پایگاه اجتماعی بزرگی در میان مردم هستند میطلبد تا دیگر گروههای اپوزسیون از جمله مشروطه خواهان، پادشاهی خواهان و… نگاه ویژه ای به آنها داشته و زمینه تفاهم و اتحاد را فراهم کند.
کارشناسان معتقدند که نقش بزرگ گروههای اتنیک ایران را نمی توان در آینده ایران نادیده گرفت، از همین رو به نظر تا زمانی که اپوزسیون سراسری تصمیمی مهم در جهت پذیرش و همکاری با گروهها و احزاب اتنیکی اتخاذ نکند نمی توان چشم امیدی به تشکیل آلترناتیوی معتبر و سراسری داشت.
