مصباحیمقدم، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، درباره FATF گفته است: اخیرا این سازمان باز هم نام ایران را در ادامه تصمیمات خود آورده و ایران را بهعنوان یک دولت غیرهمکار معرفی کرده است و عدهای در مطبوعات و رسانهها سروصدا به راه انداختهاند.ایران با وجود لیست سیاه هم با کشورها دادوستد میکند و روابط مالی دارد و چیزی نسبت به وضعیت گذشته ما فرق نمیکند. بله تحریمهای آمریکا که مستقل از FATF کار میکنند، وجود دارند، ولی آنها هم تقریبا از کارایی و خاصیت افتادهاند. شاید روزی بسیار اثرگذار بودند، ولی کمکم آثار آنها خنثی شده است. الحمدالله آنطور که گفته میشد، نبود و اقتصاد ایران فلج نشد.
این سخنان در حالی بیان شده است که ایران در سال گذشته نزدیک به چهار میلیارد دلار بیش از صادرات غیرنفتی خود کالا وارد کرده است. مطابق تازهترین گزارش بانک مرکزی، تراز تجاری ایران در سال ۹۹ فقط در ماه مهر مثبت و در تمام ماههای دیگر منفی بوده است. صندوق بینالمللی پول در برآوردهای خود از وضعیت تجارت خارجی جمهوری اسلامی در سال گذشته، منفیبودن تراز واردات و صادرات را پیشبینی کرده بود که طبق آمار بانک مرکزی اینگونه هم شده است. دقیقا در روزهایی که مجمع فرصتی برای بررسی و اعلام نظر در رابطه با دو لایحه سیافتی و پالرمو در نظر نمیگرفت، شرایط تجاری و مالی ایران در سراشیبی قرار داشت و حتی کشورهای دوست مانند همسایگان و حتی روسیه نیز به ایران هشدار میدادند که برای داشتن رابطه مالی و تجاری خروج از لیست سیاه الزامی است.
تراز تجارت خارجی کشورها یکی از شاخصهای مهم سنجش توانمندی اقتصاد آنها به شمار میرود. تراز مثبت تجارت خارجی به معنای ارزآوری و افزایش توان سرمایهگذاری و قدرتمندشدن پول ملی است. از اردیبهشت ۹۷ که آمریکا از توافق هستهای خارج شد و تحریمهای تعلیقشده علیه جمهوری اسلامی دوباره اعمال شدند، مراودات تجاری ایران با شریکان و طرفهای اصلی تجاری آن مانند چین، کرهجنوبی و هند نیز دچار اختلال شد. تأثیر تحریمها در منفیشدن تراز تجارت خارجی ایران در سال ۹۸ نیز آشکار شد. میزان صادرات در این سال ۴۱میلیاردو ۳۷۰ میلیون دلار در برابر ۴۳میلیاردو ۷۳۵ میلیون دلار واردات بود.
با این حساب، کسری تجاری ایران در دادوستد خارجی در دو سال گذشته شدیدتر شده و از دومیلیاردو ۳۶۵ میلیون دلار در سال ۹۸ به حدود چهار میلیارد دلار در سال گذشته رسیده است. تبعات سنگین دورزدن تحریمها برای کشورهای طرف معامله با ما، انگیزه طرفهای خارجی را بهشدت کاهش داده و حتی عضویت در پیمان شانگهای نیز در نهایت با ماندن ایران در لیست سیاه آورده چشمگیری برای ما نخواهد داشت؛ زیرا همه کشورهای عضو ملزم به پیوستن به FATF هستند.
ایران و کرهشمالی تنها کشورهایی هستند که همچنان اصرار بر عدم عضویت در گروه اقدام ویژه مالی را دارند. البته چندی پیش مصباحیمقدم گفت: به هر دلیلی اگر تحریمهای آمریکا لغو شود، ممکن است FATF در مجمع دوباره بررسی شود. مسئله ما تحریمهای آمریکاست و اگر این تحریمها نباشد، ما نگرانیهای کمتری خواهیم داشت.
درحالیکه انتظار میرفت با آمدن دولتی اصولگرا، بررسی لوایح FATF سرعت گیرد، اما نه ایران رسما به مذاکرات وین بازگشته و نه بررسی این لوایح شروع شده است. در همین مدت، مردم تورم کمرشکنی را تحمل کردهاند و حتی مراجع نیز به نقد وضعیت اقتصادی نابسامان پرداختهاند.
اصولگرایان که همه مشکلات اقتصادی را به دولت روحانی مربوط میدانستند، اما تاکنون نهتنها مشکل تورم کنترل نشده بلکه تقریبا از دست خارج شده و شرایط بسیار سختتر از روزهای پایانی دولت دوازدهم است.
اوایل دیماه سال گذشته بود که آملیلاریجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، از آغاز بررسی مجدد لوایح FATF در مجمع خبر داد و گفت: حسب ارجاع مقام معظم رهبری، بررسی مجدد این لوایح در دستور کار قرار گرفته و اعضای مجمع فارغ از فضاسازیهای مختلف از سوی گروهها و جریانهای سیاسی و در جهت مصالح و منافع مردم و کشور، آن را بررسی خواهند کرد. شرایط برای بررسی در حال مهیاشدن بود و احتمال تصویب لوایح هم وجود داشت، اما خبری مبنیبر بررسی لوایح در صحن منتشر نمیشد و تعطیلیهای کرونایی هم مانع از تشکیل منظم جلسات مجمع بود تا اوضاع به کام اصولگرایان مخالف این لوایح ادامه یابد.
اما با گذشت ماهها خبری از بررسی لوایح نیست و تداوم حضور ایران در لیست سیاه، هم برای اصولگرایان خوشایند بوده و هم برای کاسبان تحریم و فقط مردم ایران در شرایط نابسامان اقتصادی مجبور به گذران سخت زندگی خود هستند./شرق
@emtedadnet
