۱۸ دسامبر روز جهانی مهاجران است. امسال در هفتادمین سال برگزاری این روز، تمرکز بر ایجاد فرصت برای استفاده بهینه از دانش و مهارت مهاجران است با این شعار: بهرهبرداری از پتانسیل جابهجایی انسان.
بر اساس آمار دریافتی از اداره کل گذرنامه در بازه زمانی ۱۳۸۰ تا مرداد ۱۳۹۹، حدود ۵۷ درصد دارندگان مدال در المپیادیهای دانشآموزی، حدود ۶۹درصد از مشمولان بنیاد ملی نخبگان، و حدود ۷۸درصد از افراد «حائز رتبههای یک تا هزار» کنکور، چمدان مهاجرت بستهاند.
سایت عصر ایران گزارش می دهد از هر ۳ نفر، یک نفر مایل به مهاجرت است. بر اساس این گزارش، یک سوم از پاسخگویان در صورت فراهم بودن شرایط مایلاند به صورت موقت یا دایم مهاجرت کنند. به عبارتی از هر ۳ ایرانی، یک نفر مایل به مهاجرت بوده است. به عبارتی تمایل به مهاجرت در ایران ۳۳ درصد می باشد.
سعید مدنی جامعه شناس بر این باور است که در مهاجرت نخبگان از کشورهای جهان سوم به کشورهای پیشرفته و صنعتی عوامل زیر موثر اند.
۱- عوامل اقتصادی و رفاه بیشتر
۲- باور به اینکه در کشور مقصد فارغ از هر نوع عقیده و قومیت و مذهب ” شایسته سالاری” در آن بیشتر و بهتر است.
۳- باور به اینکه در آن کشورها امنیت و ثبات شغلی وجود دارد.
۴- عدم محدودیت های فرهنگی برای خود فرد و همسر و فرزندانش.
۵- وجود آزادی های اجتماعی.
بطور کلی می توان گفت که ادامهی وضع بحرانی اقتصاد کشور، ناامیدی از اصلاح رویهها و سیاستهای کلان (بهویژه در حوزه سیاست خارجی و مشارکت سیاسی)، افزایش تلاشها برای محدودسازی فضای دیجیتال و تهدید رسانههای اجتماعی، یأس از بهبود شرایط، و فقدان آیندهی روشن و امیدوارکننده، به موج جدید مهاجرت ایرانیان دامن زده است.
مهاجرت ضمن اینکه حق هر انسانی است اما در جامعه ایرانِ تحت حاکمیت جمهوری اسلامی به یک اجبار و ناچاری نیز تبدیل شده است. زمانی که علیرضا زاکانی شهردار تهران و محمدباقر قالیباف عضو هیئت امنا دانشگاه تهران می شوند، چاره ای جز مهاجرت برای نخبگان کشور ندارند. در ایران تحت حاکمیت ولایت فقیه، مهاجران انتخاب نمی کنند، بلکه از کشور رانده می شوند.
