آیا آمریکا زیر فشار برای هرگونه توافقی است؟
گروه بینالمللی بحران با انتشار گزارشی میگوید با توجه به میزان فعلی ذخایر اورانیوم و شمار سانتریفوژهای فعال پیشرفته ایران، تنها چند هفته به زمان گریز هستهای (دستیابی به میزان کافی اورانیوم برای ساخت یک بمب اتمی) باقی مانده است. علی واعظ تحلیلگر ارشد این گروه زمان گریز هستهای ایران را تنها «سه هفته» عنوان کرده است.
این گزارش ۵۷ صفحهای که روز دوشنبه ۲۷ دی بر اساس مصاحبه با بیش از ۵۰ مقام و نهاد بینالمللی تنظیم و در سایت این گروه منتشر شده است، میافزاید در دوران قبل از عدول ایران از تعهدات هستهایش، ذخایر اورانیوم کمغلظت آن حدود ۱۰۰ کیلوگرم بود اما اکنون به نزدیک ۲۵۰۰ کیلوگرم رسیده است!
آقای علی واعظ که معمولا در کلاب «ایران من»، که توسط خبرنگاران مدافع نظام جمهوری اسلامی ایران راه اندازی می شود شرکت می کند، همواره نسبت به امکان موفقیت مذاکرات وین تردید نشان داده است.
جمهوری اسلامی در دور جدید مذاکرات نشان داده است که عجلهای برای رسیدن به توافق هستهای ندارد و ضربالاجلی را قبول نخواهد کرد. طرفهای اروپایی مذاکرات وین اما همواره نگرانی و اعتراض خود را نسبت به «وقت کشی» جمهوری اسلامی نشان داده اند. گزارش اخیر گروه بین المللی بحران می تواند فشار بر کشورهای اروپایی را برای رسیدن به یک توافق با جمهوری اسلامی افزایش دهد.
همچنین، مدت زمان سه هفته ای برای گریز هسته ای تقریبا برابر است با مهلتی که امریکا برای رسیدن به یک توافق با جمهوری اسلامی، تا پایان ژانویه ۲۰۲۲، تعیین کرده است. حال این سوال مطرح است که آیا این گزارش برای فشار به امریکا برای رسیدن به هر توافقی از طریق امتیاز دادن به جمهوری اسلامی نیست؟
گروه بین المللی بحران در ادامه گزارش پیشنهاداتی را نیز به جمهوری اسلامی و امریکا ارائه می دهد. در این گزارش آمده است: «هر دو طرف باید در مورد توالی اقداماتشان در حوزه لغو تحریمها و هستهای به گونهای توافق کنند که هم دغدغه ایران در مورد تحقق منافع اقتصادی و هم دغدغه آمریکا و اروپا در مورد عدم اشاعه سلاح هستهای تأمین شود».
گروه بحران در ادامه پیشنهاد داده است: «در قدم اول، آمریکا باید تحریمهای صادرات نفت ایران را رفع کند و اجازه دهد که درآمدهای مربوطه و داراییهای بلوکه شده ایران در خارج به داخل کشور منتقل شوند. ایران هم همزمان باید نگرانکنندهترین اقدامات هستهایاش را متوقف کند، از جمله غنیسازی اورانیوم با خلوص بالا، نصب سانتریفوژهای پیشرفته و تولید فلز اورانیوم».
چنین پیشنهاداتی به امریکا برای لغو تحریم های صادرات نفت و آزاد کردن دارایی های بلوکه شده جمهوری اسلامی، سوال فوق را مجددا در ذهن متبادر می سازد که آیا امریکا برای رسیدن به هر توافقی تحت فشار قرار گرفته است؟ اگر واقعا این گزارش که سه هفته برای گریز هسته ای باقی مانده است، حقیقت داشت، آیا ارتش اسراییل ساکت می نشست و دست به اقدام نمی زد؟
آیا انتشار چنین گزارشهایی خواسته یا ناخواسته تقویت کننده محاسبات و تصورات جمهوری اسلامی نیست که پس از خلاء حضور امریکا در منطقه خاورمیانه و حضور روزافزون چین و روسیه، آن اندازه خود را در موقعیت برتر نسبت به امریکا در منطقه خاورمیانه می پندارد که حتی در زمان انجام مذاکرات وین و نیز در جریان ملاقاتهای نمایندگان جمهوری اسلامی و عربستان، به حوثی های یمن فرمان حمله به امارات می دهد؟
اما محاسبات جمهوری اسلامی مبنی بر موقعیت ضعیف امریکا در منطقه و سیاست خروج این کشور از این منطقه و نیز تصمیم امریکا برای دادن امتیاز برای رسیدن به یک توافق با جمهوری اسلامی، می تواند با یک تغییر کوچک در سیاست جهانی و نیز نظام سیاسی امریکا در ظرف ۲ سال آینده به یک خطای بزرگ محاسباتی جبران ناپذیر تبدیل شود. البته جمهوری اسلامی که زیر فشار حداکثری از سوی مردم ایران قرار دارد، چاره ای جز محاسبات کوتاه مدت حداکثر ۲ ساله ندارد.
