خوزستان، در سالهای اخیر به کانون اصلی بحرانهای اجتماعی و زیستمحیطی در ایران تبدیل شده است، اما چرا باید پرآبترین استان ایران، بحرانیترین منطقه آبی کشور شود؟
جواب این سوال را باید در سازوکار مدیریت منابع آب جستوجو کرد. کافی است نگاهی به بیلان آبی سدهای مخزنی خوزستان بیندازیم تا متوجه شویم که تناسبی میان مصرف آب و ظرفیت آبی این استان وجود ندارد.
طبق آمارهای رسمی، بیش از نیمی از حجم آبهای جاری ورودی به سدهای کل کشور پشت ۱۰ سد بزرگ مخزنی استان خوزستان ذخیره میشود. طبق آمارهای رسمی در سال ۱۳۹۸ از کل ۸۰ هزار میلیون متر مکعب آب ورودی به سدهای مخزنی کل ایران، نزدیک به ۴۲ میلیون متر مکعب وارد مخزن سدهای خوزستان شده است. یعنی بیش از ۵۲ درصد.
اما نسبت مصرف آب سدهای مخزنی خوزستان بیش از این و حدود ۷۲ درصد است. از مجموع بیش از ۲۷ هزار میلیون متر مکعب آب مصرف شده از سدهای مخزنی کل ایران، حدود ۲۰ میلیون متر مکعب در استان خوزستان مصرف شده است.
اما چرا باید میزان مصرف آب در خوزستان بیش از ظرفیت آبی استان و بیش از سایر استانها باشد. باز هم طبق آمار رسمی، خوزستان رکورددار مصرف آب در بخش صنعت و کشاورزی است و با این که پنجمین استان پرجمعیت کشور است، از نظر مصرف آب شرب بعد از تهران در رتبه دوم قرار دارد.
نزدیک به ۶۰ درصد کل آب مصرفی در بخش صنعت کشور در استان خوزستان مصرف میشود، سهم خوزستان از مصرف آب کشاورزی و آب شرب نیز حدود ۱۵ درصد آب مصرفی در کل ایران است.
اما آیا این میزان مصرف آب متناسب با حجم محصولی است که در این استان تولید میشود؟ طبق آمار حدود یک پنجم محصولات زراعی کل کشور در خوزستان تولید میشود. به طور مشخص این استان رکورددار بیشترین میزان تولید گندم و ذرت است و در تولید برنج بعد از دو استان شمالی در مقام سوم قرار دارد. چیزی حدود ۱۳درصد از گندم و ۶۰ درصد کل ذرت و ۱۰ درصد کل برنج تولیدی در ایران در خوزستان به عمل میآید.
باری که اقتصاد ایران در ۵۰ سال گذشته برای توسعه صنعتی و کشاورزی، روی دوش استان خوزستان گذاشته، بسیار سنگین است. اما آیا ظرفیتهای طبیعی این استان جوابگوی این حجم از فعالیت صنعتی و کشاورزی است؟
کانال تلگرامی اکسیژن
