ایران بزرگترین زندان روزنامهنگاران و شهروند خبرنگاران است
۳ مه روز جهانی آزادی مطبوعات است، که به پیشنهاد یونسکو در چهلوهشتمین اجلاس سازمان ملل به تصویب رسید. دلیل انتخاب این روز سالروز انتشار اعلامیه ویندهوک است. اعلامیه ویندهوک دعوتی تاریخی است به آزادی مطبوعات. این اعلامیه از آزادی مطبوعات بهعنوان عنصر حیاتی حق آزادی بیان، مطابق با ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر، حمایت و تاکید میکند که وجود مطبوعات مستقل، متکثر و آزاد لازمه پیشرفت و بقای دموکراسی و توسعه اقتصادی است. شعار امسال «روزنامهنگاری تحت محاصره دیجیتال» است و به راههای متعددی اشاره دارد که با نظارت و حملات دیجیتالی، امنیت روزنامهنگاران برای افشای حقیقت به خطر میافتد.
شعار امسال برای روز جهانی آزادی مطبوعات، بازتاب شرایط امروز روزنامهنگاری و روزنامه نگاران و خبرنگاران آزاد و مستقل در نظام جمهوری اسلامی است. «بزرگترین زندان روزنامهنگاران» عنوانی است که به ایران تحت حکومت جمهوری اسلامی دادهاند. این زندان بزرگ اما محدود به توقیف فله ای روزنامه ها و بازداشت و حضر روزنامه نگاران باقی نمانده است و با طرح موسوم به صیانت به فضای مجازی نیز کشیده شده است، فضای مجازی که به باور علی خامنه ای «بی بند و بار» است
پس از ابراز نارضایتی علی خامنه ای نسبت به فضای مجازی و بی بند و بار نامیدن فضای مجازی نیروهای آتش به اختیار رهبر جمهوری اسلامی در فضای مجازی نیز فعال شده اند. وی روز اول فروردین ۱۴۰۱ در یک سخنرانی عمومی انتقادات تندی علیه مدیریت فضای مجازی در ایران مطرح کرد و گفت فضای مجازی «ول» است و «افتخار ندارد که ما میگوییم فضای مجازی کشور ما آزاد است و باید آن را مدیریت کرد».
وی با وجودیکه گفته بود «یک نمونه اینکه فضای مجازی بدون هیچ قید و بندی است»، دست نیروهای سایبری جمهوری اسلامی در زدن هرگونه اتهام و نسبت دادن دروغ به مخالفینش را بازگذاشت و هیچگونه قیدی و بندی برای آنها قائل نگردید. از جمله آخرین نمونه ها، حمایت تمام عیار بیش از ۲۳۳ نفر از اعضای مجلس ولایتمدار از باقر قالیباف پس از افشای سفر خانواده اش به ترکیه و خرید وسایل نوزاد بود. «آنها از وزیر اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه خواستند که «طراحان و مجریان پروژههای تخریب» او را شناسایی کنند و با آنها برخورد لازم صورت گیرد». «طراحان و مجریان پروژههای تخریب» از نظر مجلس ولایی همان شهروند خبرنگارانند که می بایست شناسایی و بازداشت شوند.
لاز به یادآوری است که مجلس ولایت مدار پس از انتقادات تند علی خامنه ای به فضای مجازی «بی قید و بند» تصویب طرح صیانت را بسرعت در دستور گذاشت و حتی مجازات عدم رعایت طرح صیانت را نیز برای کاربران اینترنت و استفاده کنندگان از فضای مجازی تعیین نمود. از جمله طرحی با عنوان الحاق یک ماده به قانون ممنوعیت بهکارگیری تجهیزات دریافت از ماهواره در دستور کار مجلس قرار داده شد. براساس این طرح، هرگونه همکاری و تهیه محتوا برای پلتفرمهای غیرمجاز، جرم تلقی می شود. مطابق این طرح غیرمجازبودن پلتفرم هم توسط کارگروه تخصصی ماهواره متشکل از نمایندگان سازمان صداوسیما، وزارت اطلاعات، نیروی انتظامی، سازمان تبلیغات اسلامی و دادستانی کل کشور هر سه ماه یکبار اعلام خواهد شد.
همانطور که در طرح مزبور آمده است یک کارگروه متشکل از سازمان صداوسیما، وزارت اطلاعات، نیروی انتظامی، سازمان تبلیغات اسلامی و دادستانی کل مسئول کنترل فضای مجازی است و می تواند یک پلتفرم اینترنتی را بدلیل عدم اصول مندرج در طرح صیانت توقیف کند و یا وبلاگ نویسان را بطور خودسرانه دستگیر نماید.
سازمان گزارشگران بدون مرز در آخرین گزارش فروردین ماه ۱۴۰۱ خود می نویسد:
- «۱۱ فروردین ۱۴۰۱ – آزادی دو وب نگار یکی پس از هشت سال زندان یکی پس از یک ماه بازداشت خودسرانه گزارشگران بدون مرز (RSF) از آزادی علی اصغر هنرمند مطلع شده است. وی در توئیتی به تاریخ ۲۵ مارس نوشت «سلام دنیا! اولین توییت پس از ۸ سال…اینکه بر ما چه گذشت قابل وصف نیست…اما برای همه انسانهای آزاد و آزاده، آرزوی سلامتی و شادی دارم.»
- «RSF همچنین از آزادی موقت کاظم هوت وبنگار مدافع زیست محیط که به تاریخ ۷ اسفند ۱۴۰۰ در محل زندگیاش در شهرستان دشتیاری بدست اطلاعات سپاه پاسداران بازداشت شده بود مطلع شده است. کاظم هوت، جوان ۲۰ ساله مستندساز در اینستاگرام بسیار فعال و گزارشهای تصویری را که از وضعیت زیست محیطی و مردم در سیستان و بلوچستان تهیه می کرد همرسانی میکرد. وی گفته است پس از مراحل انجام بازجویی آزاد شده است. اتهامها علیه وی هنوز رسما اعلام نشده است.»
- «روزنامه نگار اقتصادی روزنامهی صمت در روز ۱۷ اسفند در تجمعی که مدافعان حقوق زنان به مناسبت روز جهانی همبستگی زنان در برابر تاترشهر تهران برگزار کردند، با خشونت بازداشت شد. روز بعد و پس از انتقال به زندان اوین، مقامات قضایی اعلام کردند که « وی خود خواهان اجرای حکم چهار سال و سه ماه زنداش شده است» گفتهای که روزنامهنگار در نخستین تماس تلفنی با خانواده تکذیب کرد. »
- کاظم هوت وبنگار مدافع زیست محیط در محل زندگیاش در شهرستان دشتیاری، در تاریخ ۷ اسفند ۱۴۰۰، بدست اطلاعات سپاه پاسداران بازداشت و سپس به زاهدان انتقال یافته است. ماموران امنیتی به خانواده وی گفته بودند برای « یک پرسش و پاسخ ساده و بزودی آزاد میشود.» یازده روز پس از بازداشت خانواده همچنان از دلایل و محل بازداشت وی بیاطلاع است. کاظم هوت، جوان ۲۰ ساله مستندساز در اینستاگرام بسیار فعال و گزارشهای تصویری را که از وضعیت زیست محیطی و مردم در سیستان و بلوچستان تهیه می کرد همرسانی میکرد.
طرح اینترنت ملی برای تکمیل کردن محاصره کامل فضای مجازی
جمهوری اسلامی پس از امضای سند همکاری ۲۵ ساله با چین، در پی الگوبرداری از اینترت ملی چین در چهارچوب همکاری های ۲۵ ساله با چین است. دولت های جمهوری اسلامی در چندین سال اخیر تلاشهای بسیاری برای راه اندازی اینترنت ملی کرده اند، اما بدلیل نداشتن زیرساخت های لازم تا کنون موفق نبوده است. پس از شکست های پی در پی حاکمیت در محاصره دنیای مجازی از طریق «اینترنت ملی» اکنون بنظر می رسد که چین نقش تعیین کننده ای در سامان دادن زیرساخت های لازم برای کنترل کامل اینترنت در کشور پیدا کرده است.
یکی از بزرگترین شرکت های حوزه فضای مجازی در ایران شرگت «ابر آروان» است. این شرکت مدعی ایجاد یک زیرساخت یکپارچه ابری در ایران است. به گزارش صدای آمریکا سرمایهگذار اصلی شرکت ابر آروان «هلدینگ فناپ»، زیرمجموعه بانک پاسارگاد، است که در حال حاضر «بیش از ۵۰ درصد سهام» آن را در اختیار دارد. کارشناسان و کاربران بر این باورند که این شرکت یکی از بازوهای اصلی دولتمردان جمهوری اسلامی در اجرای طرحهای محدود کننده اینترنت در ایران است.
حسین رونقی، کنشگر مدافع آزادی بیان در ایران، با اشاره به اظهارات مدیران شرکت ابر آروان مبنی بر این که «ما سیاسی نیستیم و صرفا متخصص هستیم»، معتقد است که آنها «در کنار حکومت تمامیتخواه با موقعیت رانتی (حاصل از فساد حاکم) علیه آزادی اینترنت و آزادی شهروندان ایران» ایستادند. /صدای آمریکا.
به گزارش ایران وایر: «نام شرکت ابرآروان بعد از اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و قطعی گسترده اینترنت در فضای مجازی مطرح شد. این شرکت مدعی است که اولین شرکت توزیع محتوا در ایران است و دادههای کاربران را روی سرورهای مخصوص نگهداری میکند. مطابق قراردادی که شرکت ابر آروان با دولت جمهوری اسلامی بسته و تصاویرش در شبکههای اجتماعی منتشر شده، این شرکت علاوه بر تامین زیرساختهای اینترنت ملی، متعهده شده که در مورد قطع و وصل و طبقهبندی یا اولویتبندی دادهها مجری دستورات دولت و سایر مراجع ذیصلاح باشد.»
در گزارش دیگری از ایران وایر آمده است: «مشتریان شرکت ابرآوران با قراردادهای کلان مشمول ادارات و سازمانهای دولتی همچون نهاد ریاستجمهوری، صداوسیما، وزارتخانهها، سفارتها، بانکها، دانشگاهها و خبرگزاریهای دولتی هستند. بخشی از منتقدان و مخالفان این شرکت در ایران بر این باورند که این تعدد و گستردگی و داشتن چنین مشتریانی برای شرکتهای دیگر فراهم نیست.»
در حقیقت شرکت هایی مشابه ابر آروان با استفاده از رانت های حکومتی و تکنولوژی چین تبدیل به بازوی اصلی قطع و یا محدودیت اینترت شده اند. علت انتخاب این استراتژی، بی اعتمادی کامل مردم ایران به اپلیکشنهای ساخت داخل و یا خریداری شده از چین می باشد. مردم ایران در سالهای اخیر بخوبی آموخته اند که چگونه موانع و فیلترهای حکومتی را دور بزنند و به شبکه آزاد و جهانی اینترنت وصل شوند. از این نظر، تنها را باقی مانده برای حاکمیت در برابر دست یابی مردم به دنیای مجازی آزاد، قطع کامل اینترنت در مواقع حساس مانند آبان ۹۸ است. از این نظر است که می توان گفت: مردم ایران یکی از نیازمندترین مردم جهان برای بهره برداری از اینترنت ماهواره ایست، تکنولوژی که اکنون در اختیار مردم اوکراین نیز گذاشته شده است.
