آیا توان ترمیمی جمهوری اسلامی پایان یافته است؟
هیچ سیستمی، چه دموکراتیک باشد چه استبدادی، توان بلندمدت و حتا میانمدت برای برقراری و حفظ حکومت نظامی را ندارد. با آنکه لشگرکشیهای نظامی در خیابان با ایجاد وحشت سراسری بازدارندگی فوری دارند، از آنجا که سیستم را در وضعیتی استثنایی قرار میدهند، پرهزینه و ناکارآمد هستند. هر سیستمی برای عبور از بحران ناچار است خود را به شیوهای ترمیم کند تا وضعیت را به وضعیتی طبیعی، دستکم کمینهترین شکل وضعیت پیش از بحران، بازگرداند.
توان ترمیمی هر سیستم وابسته به توان سیستم برای اقناع هر چه بیشتر مردم و بازمشروعیتیابی نسبی است. در تمام سالهای پیشین این اقدام ترمیمی و خارج ساختن حکومت از فشار و هزینهی حکومت نظامی به عهدهی اصلاحطلبان بوده است. مثلاً حکومت بحران سال هفتاد و هشت و هشتاد و هشت را صرفاً با بگیر و ببند و امنیتیکردن طولانیمدت فضا پشتسر نگذاشت (که نمیتوانست هم بگذراند) بلکه توان اصلاحطلبان برای اعتمادسازی دوباره در انتخابات سال “هشتاد” و “نود و دو” سیستم را دوباره به وضعیت نسبتاً طبیعی (که بنا بر فریبکارانه بودنش وضعیتی متزلزل بود) بازگرداند.
اما حالا که اصلاحطلبان، این تنها ناجیان حکومت که آخرین کارتهای خود را نیز با رسوایی سوزاندهاند، دیگر توان خود را از دست دادهاند. چه سناریوهای دیگری برای حکومت باقی مانده است؟
۱. اقدام برای یک اصلاحات عمیق واقعی؛ این گزینه بنا بر ذات حکومت مطلقاً منتفیست
۲. تداوم وضعیت امنیتی با بگیر و ببند و احضار و پلمپ؛ این گزینه نیز بنا بر ماهیت هزینهبر و بحرانسازش عملی نیست و به بحرانیتر شدن سیستم میانجامد. سیستمی که توان ترمیم خود را در کوتاهمدت نداشته باشد، بیتردید فرومیپاشد.
۳. بازگرداندن دوبارهی اصلاحطلبان به صحنههای صوری رقابت؛ احتمالاً دیگر مردم فریب نمیخورند، بنابراین همچون انتخابات قبلی دوباره این گزینه شکست خواهد خورد.
۴. تلاش برای کسب مشروعیت از شیوههای دیگر نظیر بهبود دادن به شرایط اقتصادی؛ حکومت فعلاً روی همین گزینه قمار کرده است، اما این گزینه اولاً مستلزم باجدادنهای رذیلانه به کشورهای فرصتطلبی است که هرگز قابل اعتماد نیستند و هیچ ضمانتی در ادای عهد نمیدهند، و دوم در اثر سوءمدیریتهای ذاتی اقتصاد فاسد رانتی و بدبینی اساسی اقتصادهای بزرگ غربی تنها به حراج بیعایدی کشور میانجامد که شعلهی خشم را بزرگتر میکند.
۵. و گزینهی آخر، دست به تسبیح شدن و استمداد از نیروهای غیبی تا شهریور سال بعد و سال بعدتر و … [که مگر تا چند شهریور دیگر را میتوانند بشمرند؟]
فیسبوک نویسنده
عناوین منتخب سایت
