نابغه در تاکتیک، کودک پیشادبستانی در استراتژی،‌ بیژن اشتری

نابودی حماس، یک فاجعه بزرگ راهبردی برای ج.ا

وزیر خارجه آمریکا امروز سیاست آمریکا در قبال منازعه اسرائیل و غزه را اعلام کرد: غزه نباید دوباره اشغال یا محاصره شود ، حماس هیچ جایی در غزه نخواهد داشت و برای همیشه به تهدیداتش علیه اسراییل پایان داده خواهد شد.

این ترتیبات اگر اجرا شود بازنده اصلی جمهوری اسلامی خواهد بود زیرا بزرگترین نیروی بازدارنده خود علیه اسرائیل را(حماس) از دست خواهد داد. این به نظرم یک شکست استراتژیک(راهبردی) برای جمهوری اسلامی در عرصه سیاست امنیتی و سیاست خارجی‌اش است. واقعا مایه تعجب است که آقایان به این راحتی بزرگترین نیروی بازدارنده علیه دشمن اصلی‌شان را از دست دادند. قضیه بدیهی این است که نیروی بازدارنده همه کارایی‌اش در تهدید بالقوه‌ای‌ست که علیه دشمن اعمال می‌کند. نیروی بازدارنده نیرویی‌ست برای تهدید کردن و نه استفاده کردن. یک جورهایی مثل بمب اتمی است که صرف داشتن آن ، بزرگترین نیروی بازدارنده هر کشوری در برابر هر دشمن خارجی است. حزب الله و حماس هم در حکم نیروهای بازدارنده جمهوری اسلامی علیه اسرائیل بودند.

از این نیروها نباید به طور کامل استفاده می‌شد چون قدرت بازدارندگی خود را از دست می‌دادند. حالا یکی از این دو نیرو از بین رفته و فقط حزب الله باقی مانده است. ظاهرا حضرات جمهوری اسلامی پس از قضیه حمله پانزدهم مهر حماس و مشاهده پیامدهای فاجعه‌بار آن متوجه گاف بزرگ خود شدند و با دور نگهداشتن حزب الله از جنگ گسترده سعی کردند که حداقل این نیروی نیابتی دوم را برای خودشان حفظ کنند.

اجتناب حسن نصرالله از درگیر کردن کامل نیروهایش در جنگ در راستای همین اصل بازدارندگی است. اما از دست دادن حماس قطعا یک فاجعه بزرگ راهبردی دیگر برای نظام جمهوری اسلامی است‌ و این عارضه‌های پردامنه‌ دیگری هم برای جمهوری اسلامی خواهد داشت زیرا از بین رفتن نیمی از توان بازدارندگی نظام منجر به توازن قوای تازه ای در منطقه خواهد شد که بازنده اصلی آن جمهوری اسلامی است.حالا اسرائیل راحت‌تر می‌تواند نقشه نابودی دشمن دیرینش را عملیاتی کند.باری، این شکست مصداق روشنی از این اصل قدیمی‌‌ست که حاکمان اقتدارگرا گرچه در عرصه تاکتیک (برنامه‌های کوتاه‌مدت) بعضاً نابغه‌اند اما در عرصه استراتژی قطعا مشتی کودک پیشادبستانی‌اند.

تاریخ جهان آکنده از نمونه‌های بزرگتر این «نبوغ تاکتیکی و بلاهت راهبردی» مستبدین است.هیتلر را نگاه کنید که یکی یکی کشورها را فتح کرد و با هر فتحی مغرورتر و جسورتر شد بدون اینکه به عاقبت کار خود بیندیشد(تجزیه آلمان و خودکشی در پناهگاه زیرزمینی ‌اش در برلین) یا استالین را نگاه کنید که چگونه کشورهای اروپای ش

بیژن اشتری

تلگرام نویسنده

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»