به یاد آیدا‌ رستمی، تصویر شهروند محق و مسئول

مجتبی نجفی:

بیست و پنجم تیر ماه زادروز جان باخته راه آزادی وطن، دکتر #آیدا_رستمی است‌. برادرش در ویدیویی به مناسبت زادروز خواهرش از پزشکان خواسته بود به یاد آیدا، بیمار تنگدستی را رایگان مداوا کنند، از مردم خواسته بود به وسع خویش و به یاد خواهرش دست بیماری گرفتار در فقر را بگیرند و همیاری کنند. عجب پیامی بود. تصویر خود آیدا بود که هر جا توان داشت قدمی برداشت، یک روز در میدان مبارزه با درد مردم در قامت پزشک و یک روز در مبارزه با استبداد در قامت شهروند آزادیخواه.

دقیقا این تصویر همان شهروند « محق و مسئول» است، هم حقوقش را در مقام صاحب این خاک مطالبه کرد و هم با تخصص و توانش در اندازه اش از درد مردم کاست. هم حق دارد هم مسئولیت.

این تصویر اصیل فرهنگ « زن، زندگی، آزادی» است که فردیت را نه خودخواهی که در « دیگر خواهی» تعریف کرده، چرا که شهروند به مثابه «فرد» در لاک خود فرو نمی‌رود، برعکس از هر قدمی و هر امکانی برای ساختن و با جمع بودن استفاده می‌کند. اولی هر چقدر خودخواهی است، دومی « فردگرایی» است چرا که فردیت ما نه در انزوا که در بودن در کنار « دیگری » و مشارکت در مساعی جمعی تعریف می‌شود و مترادف کردن « فردگرایی » با « خودخواهی» از سر نادانی است و آیدا به خوبی فرهنگ شهروندمداری را تعریف کرد هم در وجه سلبی آن عصیان علیه دیکتاتوری و هم در وجه ایجابی آن: هر جا توانی داشت و تخصصی برای درد بیماری تنگدست مصرف کرد. چه جوانانی،چه زنانی و چه شهروندانی. این تصویر همان جهان‌ روشنای ایرانی است، شهروند مقاوم در برابر مافیا.

درست است جسم آیدا نیست و فقدانش سوزی است جانگداز اما او به مثابه آیکونی نمادین، تکثیر شده و در زادروزش و در سالروز جان باختنش هر دو فراخوان می دهد « یاد آر» از پزشکی فداکار که دوست داشت این « وطن دوباره وطن شود» اما جوان افتاد. و این « یاد» خود سرمایه ای اجتماعی و نمادین است برای گذر به روزهایی که در قلب دیکتاتوری سه کلمه زن به مثابه رفع تبعیض جنسیتی، زندگی به مثابه مقابله با تحقیر سیستماتیک و آزادی به مثابه مخالفت با سلطه مادام العمر ها، دیکتاتوری هایی علیه آزادی شهروند، سر داده شد و در این مسیر « آیدا » هم نامی است در کنار نیکا، سارینا و دهها قربانی دیگر که در بزنگاهها یادآوری می‌کنند « مای» آزادی‌خواه هویتی است مستقل خارج از حوزه رسمی قدرت در عرصه عمومی مبتنی بر فرهنگ شهروندی بیزار از هر شکل دیکتاتوری و متکی بر همبستگی شهروندی. یاد آیدا رستمی و تمام جانباختگان راه آزادی که « ساختن» این مملکت را و نه سوختنش را خواستند به نیکی و راهشان پایدار.

تلگرام نویسنده