رویه معمول نقض استاندارهای ایمنی کارگران نفت؛ کارگران بابت آسیبهای درازمدت جسمی، نه خدمات ویژه دریافت میکنند و نه حقوق بیشتر.
ارزش برخی قطعات فرسوده تاسیسات نفتی از جان پرسنل نفت بیشتر است.
برخی قطعات در سکوهای استخراج نفت چند دهه پیش وارد شده و دیگر نوسازی نشدهاند. در چنین شرایطی کارگران چه پیمانی باشند و چه رسمی باید به نوبت وارد محفظهای تنگ و تاریک شوند تا به جای یکی از قطعات عمل کنند و توربین را به کار بیاندازند تا روند استخراج با وقفه روبرو نشود. (در این گزارش داوطلب بخوانید که چه کسانی کارگران را از استفاده از ابزارهای فشار علیه کارفرما برحذر میدارند.)
تفاوتی ندارد که کارکنان، پیمانی باشند یا رسمی. همه باید در نوبت خود، وارد دستگاه شوند تا توربینها حرکت کنند.
گاهی، افراد رسمی میتوانند نفرات پیمانکار را مجبور کنند که جور آنها را بکشند. البته این در صورتی است که پیمانکار، به کمک رابطه وارد سیستم نشده باشد!
به نقل از یکی از پرسنل، کارکنان رسمی نمیتوانند نفرات رسمی را مجبور به ورود به داخل کابین کنند، چراکه در وهله اول مسئولیتی از بابت استارت نشدن به عهده آنها نیست و از طرفی حمایت کامل قوانین تامین اجتماعی را دارند و با کوچکترین فشاری به آنها، مرجعیت اداره کار حامی آنهاست.
فشار غیرمستقیم کارفرما در صورت نافرمانی پرسنل
کارگران میگویند زمانی که یکی از آنها به این وضعیت اعتراض کند، در زمان محاسبه اضافهکاریهای ماهانه و ارزشیابیها امتیاز منفی دریافت میکند. گذشته از همه اینها، اگر از انجام وظایف اینچنین، سر باز بزنند، مرخصی کمتری شامل حالشان میشود یا اینکه اگر شرکت این امکان را دارد که ما را با بالگرد از یک محل کار به جای دیگر بفرستد، این آمد و شد را به وسیله کشتی انجام میدهد و این گونه فشار روانی به وجود میآورد یا اینکه ممکن است فردی را سالها در یک پست ثابت نگه دارند و ارتقایی را شامل حال او نکنند.»
جزییات روند استفاده از افراد به جای قطعه
به گفته کارگران، گاورنر در یک محفظه در بسته و چارچوبی از جنس فلزی است که قرار نبوده انسانی وارد آن شود. «فردی که قرار است توربین را استارت بزند، باید وارد دستگاه شود. او در محفظه را باز میکند و باید حتماً بعد از آن در را ببندد. این فرد تنها در صورتی به راحتی درون محفظه میشود که وزناش کمتر از ۷۰ کیلو باشد و قدش هم، بیشتر از ۱۷۰ سانتیمتر نباشد.»
به گفته کارگران، اگر کسی درون خود محفظه دستگاه نباشد، مشکلی برایش ایجاد نمیشود؛ تمام مشکل از آنجایی شروع میشود که کسی درون محفظهای برود که قرار نبوده در آن باشد.
نقض شرایط ایمنی در چه حد است و چه بلایی سر کارگران میآید؟
«ما تجهیزات و لباس خاصی نداریم چراکه این کار اصلاً در استانداردها تعریف نشده است که قرار باشد لباس خاصی داشته باشیم. این کابینها به گونهای طراحی شده که صرفاً دستگاه درون آن جا بگیرد نه اینکه فردی وارد آن شود. به همین دلیل، فردی که وارد میشود، تنها میتواند یک بیسیم و در بهترین حالت یک گوشی محافظ گوش با خودش ببرد. البته با شرایط و سروصداها، این گوشی هم کاربردی ندارد.»
«تمام این دستگاهها، خاموشکننده اتوماتیک دارند و بهصورت مداوم توسط سنسورهای تشخیص شعله و جرقه پایش میشوند، اگر در بسته نباشد میتواند منجر به تشخیص اشتباه شود و سیستم خاموشکننده آن فعال شود و گاز هالون را به درون محفظه کابین تزریق کند. به همین دلیل وقتی به داخل میرویم، باید در را ببندیم. از زمانی که در بسته شود، دمای محیط به راحتی بیش از ۶۰ و گاهی ۷۰ درجه هم میشود. در این شرایط استفاده از ماسک یا گوشی محافظ امکانپذیر نیست.»
«دستگاه تجهیزات ضدحریق دارد اما برای محافظت دستگاه است. اگر تنها یک لحظه، سیستم ضد حریق عمل نکند، گاز دیاکسید کربن، میتواند برای فرد خطرساز شود زیرا سطح اکسیژن درون محفظه را به شدت کاهش میدهد. محفظه در شرایط عادی، سنسورهای تشخیص گاز و شعله دارد چراکه کافی است کوچکترین نشتی گاز اتفاق بیفتد و جرقهزنی رخ دهد تا انفجار صورت بگیرد و فرد داخل دستگاه، دچار حادثه شود. گذشته از همه اینها، تقریباً همه با صدای موتور هواپیما آشنا هستید. این توربین دقیقاً از نظر کارکردی مانند موتور آن هواپیماها کار میکند. همه ما که درون این کابین و محفظه کار میکنیم، بعد از ۱۰ یا ۱۲ سال دچار مشکلات شنوایی بسیار جدی میشویم.»
دیگر ذینفعان درباره استفاده از انسان به جای قطعه چه گفتند
یکی از فعالان پرسنل نفت:
«بسیاری از قطعات در صنعت نفت و پتروشیمی، تحریم هستند. اینکه برخی از شرکتها با خلاقیت خود، جای خالی آن قطعه را به نوعی پر کنند، اصلاً دور از انتظار و روالهای معمول در ایران نیست.»
روابط عمومی شرکت ملی نفت: درباره این مساله ابراز بیاطلاعی کرد و توضیح داد ماجرا به شرکت فلات قاره مربوط میشود.
مدیر منطقه عملیاتی لاوان: استفاده از افراد به جای قطعات را رد کرد و گفت اگر هم چنین چیزی باشد موقتی است و گزارش را ناپخته خواند و شرایط و روند استاندارد کار را توضیح داد.
منبع: گزارش تحقیقی روزنامه هممهین که به گفته نویسنده، تکمیل دادههای آن بیش از یک سال زمان برد. نویسنده ضمن انتقاد از کاسبان تحریم، نتیجه گفتگو با کارگران و چند مدیر مستقیم را منتشر کرده و تاکید کرده آدمهای قطعهشده هم با احترام از مدیران بالاسری صحبت میکنند و کار آنها را قابل ستایش میدانند اما این از عمق بحران و سختی که کارکنان با گوشت و پوست خود لمس میکنند کم نمیکند.
@davtalaborg
