ایران ممکن است عراق را از دست بدهد

مایکل نایت و حمدی مالک
فارن افرز

عراق، جبهه بعدی
عراق محتمل‌ترین محل برای این اتفاق است. نیروهای امنیتی در یمن و داخل ایران به‌اندازه کافی سرکوبگر هستند که بتوانند کنترل خود را حفظ کنند. اما نیروهای نیابتی ایران در عراق مضطرب شده‌اند. شبه‌نظامیان عراقی مورد حمایت ایران در طول سال ۲۰۲۴ به‌طور منظم نیروهای آمریکایی و اهداف اسرائیلی را مورد حمله قرار دادند و در ماه مارس همان سال، سه سرباز آمریکایی را در یک حمله پهپادی کشتند. اما از اوایل دسامبر، این گروه‌ها دیگر هیچ حمله‌ای انجام نداده‌اند که نشانه‌ای از ترس آن‌ها از جلب توجه واشنگتن است.

سیاستمداران عراق نیز به‌نظر می‌رسد بیش از همیشه مایل به مصالحه با ایالات متحده هستند. دولت عراق به رهبری محمد شیاع السودانی و ائتلاف چارچوب هماهنگی، که به ایران نزدیک است، در اواخر ژانویه سه امتیاز به مقامات آمریکایی داد:
۱. لغو حکم بازداشت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به اتهام صدور فرمان قتل رهبران تروریستی در بغداد در دوران ریاست‌جمهوری قبلی‌اش.
۲. موافقت با آزادی الیزابت تسورکوف، پژوهشگر دانشگاه پرینستون که توسط کتائب حزب‌الله، یک شبه‌نظامی مورد حمایت ایران، به گروگان گرفته شده بود.
3. تصویب یک اصلاحیه مهم بودجه که کردهای عراق، که روابط نزدیکی با ترامپ دارند، خواستار آن بودند.
این مصالحه‌ها نشان می‌دهند که متحدان ایران در عراق احساس آسیب‌پذیری می‌کنند.

فرصتی برای واشنگتن
واشنگتن باید از این فرصت برای کاهش دائمی نفوذ ایران در عراق استفاده کند. این کار نباید از طریق اقدام نظامی گسترده، بلکه با دیپلماسی سخت، تهدید تحریم‌ها و عملیات‌های اطلاعاتی انجام شود. چنین اقداماتی ایران را از یک منبع مالی حیاتی محروم کرده و اهرمی برای ایالات متحده در مذاکرات با رهبران رژیم ایران فراهم می‌کند. مهم‌تر از همه، این رویکرد به بهبود حکمرانی در عراق کمک خواهد کرد؛ کشوری که مردم آن برای مدت طولانی تحت سلطه ایران رنج برده‌اند.

عراق، گاو شیرده ایران
ایران به‌شدت به حفظ عراق وابسته است، زیرا این کشور به‌عنوان یک منبع مالی بزرگ برای جمهوری اسلامی عمل می‌کند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروی قدس آن، همانند شرکت هند شرقی که ثروت‌های هند را برای تأمین مالی امپراتوری بریتانیا غارت می‌کرد، از منابع عراق برای تأمین هزینه‌های خود بهره می‌برند. عراق پنجمین تولیدکننده بزرگ نفت جهان است (ایران در رتبه نهم قرار دارد) و برخلاف ایران، مشمول تحریم‌های بین‌المللی بر صادرات نفت نیست. بنابراین، سپاه پاسداران، گروه‌های تروریستی عراقی، حزب‌الله لبنان و حتی حوثی‌های یمن می‌توانند از طریق چپاول اقتصاد عراق ثروتمند شوند.

نفوذ اقتصادی ایران در عراق
ایران برای دور زدن تحریم‌ها، نفت خود را به آب‌های عراق منتقل می‌کند تا بتواند با برچسب نفت عراقی در بازارهای جهانی فروخته شود. شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران، مانند عصائب اهل‌الحق و کتائب حزب‌الله، نفت عراق را از چاه‌ها می‌دزدند یا از طریق شرکت‌های صوری، سوخت یارانه‌ای دولت عراق را تصاحب می‌کنند.
در سال ۲۰۱۴، نیروهای بسیج مردمی (حشد الشعبی) که متشکل از شبه‌نظامیان مورد حمایت ایران هستند، تحت کنترل اسمی دولت عراق درآمدند و عملاً یک ارتش موازی ایجاد کردند. این گروه اکنون سالانه بیش از ۳ میلیارد دلار از دولت عراق دریافت می‌کند که عمدتاً به‌عنوان حقوق به ۲۵۰,۰۰۰ نیروی شبه‌نظامی آن پرداخت می‌شود. بسیاری از این جنگجویان دستورهای نخست‌وزیر را اجرا نمی‌کنند و در عوض، به‌فرمان ایران به پایگاه‌های آمریکایی حمله کرده و در سوریه می‌جنگند.

دولت السودانی همچنین به حشد الشعبی اجازه داده است یک مجتمع اقتصادی مستقل به نام شرکت مهندس عمومی را تأسیس کند که با شرکت‌های چینی و وابسته به سپاه پاسداران همکاری دارد. امپراتوری تجاری سپاه در عراق شامل بخش‌های گردشگری مذهبی، واردات دارویی، حمل‌ونقل، ارتباطات و صنایع نظامی است. کمیته عالی بازسازی و توسعه عراق، تحت مدیریت السودانی، دسترسی ویژه‌ای به این شرکت‌ها برای دریافت مجوزها و زمین‌های دولتی فراهم می‌کند.

نفوذ سیاسی ایران در عراق
ایران در تعیین نتایج انتخابات عراق نیز مهارت دارد. در سال ۲۰۱۸، نیروی قدس سپاه تحت فرمان قاسم سلیمانی، عادل عبدالمهدی را به‌عنوان نخست‌وزیر منصوب کرد. در انتخابات ۲۰۲۱ نیز، علی‌رغم شکست گسترده گروه‌های مورد حمایت ایران، سپاه پاسداران شبه‌نظامیان را به تغییر قوانین تشکیل دولت، اعتراض به نتایج و حمله فیزیکی به رقبا ترغیب کرد و در نهایت، السودانی و چارچوب هماهنگی را به قدرت….👇

@TahlilZamane