حمید آصفی
مذاکره مستقیم و یا غیر مستقیم، پرده جدیدی از همان بازی موش و گربه ای است، که بیش از ۲۰ سال است، بر فضای سیاست بین المللی رژیم سایه افکنده و کشور و مردم را به لبه پرتگاه فقر و نابودی رسانیده است.
ترامپ امشب در طی ملاقات با نتانیاهو، مدعی شد مذاکرات مستقیم با ایران آغاز و شنبه در سطح بالایی برگزار میشود. ادعای ترامپ درحالی مطرح شده که عراقچی دیروز اعلام کرد تاکنون هیچ دورۀ مذاکرهای برگزار نشده. او امروز نیز تأکید کرد آمریکا هنوز پاسخی دربارۀ مذاکرات غیرمستقیم نداده و ایران نیز عجلهای ندارد.
امشب در کاخ سفید چه گذشت؟ وقتی ترامپ مهرهها را جابهجا کرد، و حاکمیت ایران هنوز غرق در توهم است
تحلیل ویژه – در لحظهای که هنوز تحلیلها شروع نشدهاند
حمید آصفی
کاخ سفید امشب میزبان دیداری بود که شاید در ظاهر یک ملاقات عادی دیپلماتیک بهنظر برسد، اما در واقع، سند آغاز فصل جدیدی از نظم جهانی بود. ترامپ، رئیسجمهور مستقر آمریکا، با نتانیاهو دیدار کرد، اما مهمتر از دیدار، کلماتی بود که بلافاصله بعد از آن بر زبان آورد:
«ما با ایران مستقیم گفتوگو میکنیم.»
در ظاهر یک جمله ساده، اما در باطن، یک پیام هولناک برای حاکمیت ایران:
دیگر نه اروپا، نه چین، نه واسطهای در کار خواهد بود. بازی ساده شده. فقط دو صندلی مانده: آمریکا و ایران، بیواسطه، بیپرده، و بیرحم.
واقعیت جدید: نه مذاکره، بلکه ضربالاجل
در ادبیات دیپلماتیک، دعوت به مذاکره نشانه صلح است. اما در قاموس ترامپ، دعوت به گفتوگوی مستقیم، آخرین اخطار پیش از برخورد است. همانطور که با کرهشمالی انجام داد. دعوتش، بخشی از نمایش نیست؛ بخشی از پیشنویس تصمیمگیری نهاییست.
حاکمیت ایران اگر هنوز این لحن را با نرمش اشتباه بگیرد، اشتباهی مرگبار مرتکب خواهد شد. این لحن نه دعوت به گفتوگو، بلکه اعلام شروع مرحله آخر فشار است: فشاری که از امشب، از همین جلسه کاخ سفید کلید خورده.
حاکمیت ایران در توهم توازن، در واشنگتن در حال چانهزنی بر سر فروپاشی
درحالیکه تصمیمگیران در حاکمیت ایران هنوز در سودای بازی قدرت میان شرق و غرب هستند، در واشنگتن اکنون هیچ قدرت سومی به رسمیت شناخته نمیشود. دیدار امشب ترامپ و نتانیاهو تنها یک پیام برای ایران داشت:
«همه گزینهها روی میز است – بهجز زمان.»
در این دیدار، آنچه غایب بود نه فقط نماینده ایران، بلکه هر نشانی از وزنههای سنتی دیپلماسی در شرق و غرب بود. بازیگر اصلی جهان امروز، کسی است که بتواند در لحظه تصمیم بگیرد. و ترامپ امشب نشان داد که دقیقاً در این نقطه ایستاده.
سؤال اساسی: آیا حاکمیت ایران جرأت دارد وارد بازی بزرگ شود؟
مذاکره مستقیم برای کسانی که سالها با واسطهها خود را قهرمان نشان دادهاند، شکننده است. اما این بار مذاکره مستقیم، تنها راه نجات ساختار فعلیست. نه از موضع قدرت، نه حتی از موضع مساوی؛ بلکه از موضع ناگزیر بودن.
حاکمیت ایران اگر اکنون پای میز نیاید، بعدها مجبور است در شرایطی بسیار بدتر، نه برای مذاکره، بلکه برای امتیاز دادن در برابر شروط از پیشتعیینشده بازگردد. در منطق ترامپ، تأخیر برابر است با ضعف، و ضعف یعنی حذف از بازی.
خلاصه امشب: ترامپ بازی را آغاز کرد. حالا نوبت حاکمیت ایران است که تصمیم بگیرد بازیگر باشد، یا قربانی.
زمان دیگر دشمن ایران نیست. دشمن، تعلل و توهم است.
و تاریخ برای ساختارهایی که دیر تصمیم میگیرند، رحم ندارد.
