مرضیه حاجی هاشمی
۱۲ مرداد ماه ۱۳۵۸ انتخابات «مجلس خبرگان قانون اساسی» برگزار شد، مجلسی با ۷۳ نماینده که به جای «مجلس موسسانِ» وعده داده شده، مامور شد تا پیش نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی را مورد بررسی و تصویب نهایی قرار دهد.
در این انتخابات، احزاب و ائتلافهای مختلفی لیستهای خود را ارائه کردند؛ ولی برخی از جریانات و احزاب نیز این انتخابات را فرمایشی خواندند و آن را تحریم کردند.
بسیاری از تحریم کنندگان، این رقابت را نابرابر عنوان کردند، به گونهای که علاوه بر اعتراض به عدم تشکیل مجلس موسسان، انتقاد جدی داشتند که چرا رهبر ائتلاف انقلابی باید خود، اسلامگرایانِ با اکثریت فقاهتی را گرد هم بیاورد و از آنها بخواهد با ائتلافی بزرگ و ارائه لیست مشترک، مانع حضور غیر اسلامگرایان و حتی اسلامگرایان غیر پیرو خود در مجلس شوند، مجلسی که قرار بود ساختارهای حکومت جدید را پایهریزی کند و لیستی که نام «به فرمان امام» بر خود گذاشته بود، به طوری که حتی اعتراض گروههای حاضر در انتخابات را نیز برانگیخته بود.
این مداخله به نفع اسلامگرایان فقاهتی و پیرو موجب شد، اکثریت نمایندگان مجلس با تحصیلات فقهی وارد مجلس خبرگان قانون اساسی شوند، بدون اینکه هیچ تخصصی در حوزه های مختلف حقوقی، قانون نویسی و دیگر عرصههایی داشته باشند که تعیین ساختارهای سیاسی و نهاد های مدیریتی هر کدام به طور ویژه نیاز به دانش روز و علوم آکادمیک برای درک و فهم چگونگی ساختارمندی و فهم عینیت بخشی به نهادهای مدیریتی در این عرصهها داشت.
سایه پررنگ فقه و ایدئولوژی بر سر نهادهای حکومتی و قوانین اساسی که باید کاملاً مبتنی بر نیازها، شرایط و اقتضائات جامعه و ساختارهای بین المللی در دنیای مدرن باشند، حاصل همان مداخلات در ترکیب مجلس خبرگان قانون اساسی و وزن سنگین فقاهت و ایدئولوژی در آن است، آنچه که اکنون پیامدهای عریان آن در تمامی عرصههای سیاست داخلی و خارجی، اقتصاد، محیط زیست و … آشکار شده است.
هنوز پس از گذشت دههها چنان بی درکی و کج فهمی از واقعیتهای گریزناپذیر دنیای امروز در عرصههای مختلف مدیریت علمی حاکم است که حتی به نظر میرسد، متوجه نیستند، سیستمها قواعد خود را دارند و تاب آوری آنها آستانه مشخصی دارد، نمیتوان نظم روابط پیچیده آنها را به هم ریخت و انتظار بقا داشت.
هنوز هم درکی وجود ندارد که وقتی با سوء مدیریت و بهتر بگوییم با فضاحتهای مدیریتی، مرگ سیستم فرارسید، دیگر نمیتوان انکار یا باز هم مقاومت کرد!
