نلسون ماندلا یکی از مشهورترین نمادهای حقوق بشر در قرن بیستم است که زیست حقوق بشریاش، الهام بخش بسیاری از مدافعان حقوق بشر در سراسر جهان می باشد.
در نوامبر ۲۰۰۹ میلادی، مجمع عمومی سازمان ملل متحد، طی تصویب قطعنامه ای تاریخ ۱۸ ژوئیه (۲۷ تیرماه)، روز تولد نلسون ماندلا رئیس جمهور سابق آفریقای جنوبی و برنده جایزه صلح نوبل را به پاس خدمات وی در رواج فرهنگ صلح، روز جهانی نلسون ماندلا اعلام کرد. ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۱ میلادی مصادف با یکصد و سومین سالروز تولد وی می باشد.
هدف از اعلام این روز، تقدیر از تلاش های وی در گسترش فرهنگ صلح و مسائلی که سازمان ملل متحد از آن حمایت می کند، مانند حل مناقشه ها و روابط میان قومیتها، نژادها و گسترش حقوق بشر و آشتی و مساوات میان نژادها اعلام شده است.
مجمع عمومی سازمان ملل در دسامبر ۲۰۱۵ با تصویب قطعنامه حداقل استانداردهای رفتار با زندانیان یا همان «قواعد نلسون ماندلا»، حوزه این روز را به ارتقای شرایط انسانی بازداشتها، افزایش آگاهی درباره زندانیان و ارج نهادن به کار پرسنل زندانها به عنوان خدمات اجتماعی گسترش داد.
او از همان نوجوانی همواره در اندیشه مبارزه با تبعیض نژادی (آپارتاید) و نژادپرستی بود. ماندلا ۲۷ سال از عمرش را در راه مبارزه با تبعیض در زندان گذراند و پس از آزادی هرگز کسانی که او را به زندان افکندند و شکنجه دادند مجازات نکرد. وی نماد مبارزه ای بدون خشونت در جهان و نماد صلح برای رسیدن به ارزشهای انسانی در کنار تفاوتها و شباهتها است.
کنگره ملی آفریقا اکثریت را در نخستین انتخابات دموکراتیک آفریقای جنوبی در سال ۱۹۹۴ به خود اختصاص داد و ماندلا، به عنوان رهبر کنگره ملی آفریقا توانست اولین رئیس جمهور سیاهپوست کشور شود.
وی به عنوان رئیس جمهور از ماه می ۱۹۹۴ تا ژوئن ۱۹۹۹، رهبری انتقال آفریقا از فرمانروایی اقلیت و آپارتاید را به کشوری دموکراتیک بر عهده داشت و به خاطر حمایت از صلح ملی و بینالمللی تحسین بینالمللی را به دست آورد.
وی دارنده عناوین و افتخاراتی چون سفیر وجدان، جایزه صلح نوبل و جایزه صلح لنین می باشد.
گفتنی است سازمان ملل هر ۵ سال یکبار، جایزه ای را تحت عنوان جایزه ماندلا، به یک زن و مرد که زندگی خود را وقف خدمات انسانی، اجتماعی و پیشرفت جامعه کرده اند، اختصاص می دهد.
پیام آنتونیو گوترش دبیرکل سازمان ملل در سال ۲۰۲۱: بنا به گفته آنتونیو گوترش روز جهانی نلسون ماندلا فرصتی برای تامل در زندگی و میراث یک مدافع جهانی افسانهای برای عزت، برابری، عدالت و حقوق بشر است.
دبیرکل گفته است که درخواستهای مادیبا (لقبی که در آفریقای جنوبی به ماندلا داده شده) برای همبستگی و پایان نژادپرستی به ویژه امروزه حائز اهمیت است، زیرا انسجام اجتماعی در سراسر جهان به دلیل تفرقه تهدید میشود.
وی در پیام خود گفته جوامع در حال دو قطبی شدن هستند، افزایش سخنان نفرتانگیز و اطلاعات غلط واقعیات را تیره و تار میکنند، علم را زیر سوال برده و نهادهای دموکراتیک را تضعیف میکنند.
مطابق گفته گوترش شیوع مداوم کرونا باعث شده سالها پیشرفت در مبارزه جهانی با فقر عقب برود.
بر طبق گفته دبیرکل همهگیری، اهمیت حیاتی همبستگی و اتحاد انسانی را نشان داده است، ارزشهایی که نلسون ماندلا در مبارزه مادامالعمر خود برای عدالت از آنها حمایت کرده و آنها را مثال میزند.
گوترش گفته است هیچ کسی در امان نیست مگر اینکه همه در سلامت باشند و هر یک از ما در این خصوص نقشی داریم.
به گفته وی بیایید از پیام مادیبا الهام بگیریم که هر یک از ما میتواند در ارتقا صلح، حقوق بشر، هماهنگی با طبیعت و عزت برای همه تغییر ایجاد کند.
آنتونیو گوترش در انتهای پیام خود گفته است که بگذارید همه ما دعوت به عملِ مادیبا را گرامی بداریم و به میراث وی توانمند شویم.
@مطالعات حقوق بشر
