حدود دو سال قبل شورای مدیریت گذار برای آموزش کادرها و فعالین و نیز بحثهای درون شورا، گزیدهای از دو کتاب را ترجمه کرد. کتاب اول با عنوان ”چگونه به درستی پیروز شویم“ نوشته جاناتان پینکنی و کتاب دوم با عنوان ”بهترین راه مقاومت مدنی“ نوشته ایوان ماروویچ. کتاب اول را آقای پینکنی، از پژوهشگران انستیتو صلح به سفارش مرکز ICNC (مرکز بینالمللی مبارزات بیخشونت) نوشته بود و کتاب دوم را ایوان ماروویچ از رهبران جنبش دانشجویی آتپور در صربستان نوشته که توسط همین مرکز به چاپ رسیده است.
مقاومت مدنی یکی از قدرتمندترین نیروها برای حرکت کشورها از دیکتاتوری به دموکراسی است. با این حال، بسیاری از مبارزات متکی بر مقاومت مدنی، حتی زمانی که در برابر مخالفان اقتدارگرای خود به موفقیت دست پیدا میکنند، لزوما منجر به ایجاد رژیمهای دموکراتیک جدید با کیفیت بالا نمیشوند.
نوشته جاناتان پینکنی استدلال میکند که یکی از عوامل کلیدی مؤثر بر این امر مکانیسمی است که از طریق آن مبارزات مقاومت مدنی به این موفقیت دست مییابند. برنده شدن در یک مبارزه متکی بر مقاومت مدنی از طریق انتخابات یا مذاکره باعث ترویج دموکراسی میشود، در حالی که تصاحب قدرت برون نهادی، حتی زمانی که عمدتاً بیخشونت باشد، تمایل کمتری به دموکراتیک شدن دارد.
در بخشی دیگر از این پژوهش، جاناتان پینکنی شواهد آماری از همه مبارزات موفق مقاومت مدنی از سال ۱۹۴۵ تا ۲۰۱۱ را ارائه میدهد. سپس با مطالعه موردی کلیدی از مصر و ارمنستان، شواهدی قوی از اهمیت دو مکانیسم دگرگونی و تأثیر دموکراتیک کننده انتخابات و مذاکرات را به دست میدهد.
پیام نوشته جاناتان پینکنی این است که «برای ترویج دموکراسی، مقاومت مدنی نه تنها باید پیروز شود، بلکه باید به خوبی پیروز شود.»
درکتاب دوم، ایوان ماروویچ با تکیه بر دانش و تجربه خود آموزش میدهد که چرا طراحی و اجرای کمپینها ابزار قدرتمند پیشبرد مقاومت مدنی هستند و چگونه کمپین حلقه اتصال استراتژی کلان جنبش به تاکتیکهای فعالان در کف میدان مبارزه است. تجربه و دانش او نه فقط از جنبش صربستان علیه میلوسویچ، بلکه از سالها کار و مطالعه در بسیاری کشورها به دست آمده و بنابراین او در این کتاب معلمی است که خودش آموزشهایش را در بسیاری مبارزات به اجرا درآورده است.
کشور ما ایران، اکنون در یک تندپیچ تاریخی قرار گرفته و یگانه راه عبور سلامت از آن حضور مردم و مبارزه گسترده آنان است. به همین دلیل هیئت دبیران شورای مدیریت گذار به این نتیجه رسید که انتشار این دوکتاب برای استفاده عموم لازم است و اجرای این امر را برعهده کارگروه ترجمه شورا گذاشت. این کارگروه برای اجتناب از قطور شدن کتاب، تصمیم گرفت که از کتاب پینکنی بررسی مطالعات موردی در کشورها و مثالهای او را حذف کند و از کتاب ماروویچ هم بخشهای مربوط به آموزش در سر کلاس و برگزاری کارگاههای آموزشی را حذف کند. همچنین هردو گزیده را در یک جلد برای عموم منتشر نماید. به این ترتیب خواننده این کتاب در بخش نخست انواع گذار از دیکتاتوریها و تاثیر آن بر ساختار نظام پس از آن را میبیند و در بخش دوم با یکی از ابزارهای نیرومند و لازم مقاومت مدنی یعنی کمپین سازی آشنا میشود.
دیرزمانی است که بسیاری از مردم و فعالین سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در اندیشه گذار از دیکتاتوری حاکم بر ایران به یک دموکراسی سکولار مبتنی بر اعلامیه جهانی حقوق بشر همسو با عصر مدرن هستند. کارگروه ترجمه شورای مدیریت گذار امیدوار است که این کوشش ناچیز بتواند مددکار آنان باشد و با گسترش دانش مقاومت مدنی در خدمت ارائه توصیههایی برای دست اندرکاران از جمله فعالان، سازماندهندگان، روزنامهنگاران، اعضای سازمانهای غیردولتی، نهادهای مدنی و… قرار بگیرد.
این مجموعه برگزیده شده از هر دو کتاب در این لینک قابل تهیه و استفاده است.
لینک ترجمه فارسی کتاب چگونه به درستی پیروز شویم؟ در سایت شورای مدیریت گذار
لینک ترجمه فارسی کتاب راهنمای گام به گام مقاومت مدنی در سایت شورای مدیریت گذار
کارگروه ترجمه شورای مدیریت گذار
