زبان وسیلە برقراری ارتباط، مشارکت اجتماعی، پیشرفت و یادگیری و ابزاری در خدمت شکل گیری هویت و فرهنگ یک انسان است
در حالیکە تنوع زبانی در جهان بە واسطە پروسە جهانی شدن در معرض خطڕ قرار دارد و استعمار زبانی بعضی زبانهای بزرگ یا دارای پرستیژ، تنوع و حیات زبانهای گوناگون را تهدید میکند، از سال ٢٠٠٠ سازمان ملل روز ٢١ فوریە را بعنوان روز جهانی زبان مادری نامگذاری کردە است.
در راستای زندە نگە داشتن، اهمیت دادن و جلوگیری کردن از محو تنوع زبانی، فرهنگی و فکری جوامع بشری، ضرورت اهمیت دادن بە زبان مادری برجستە میشود. البتە این تنها دلیل نیست. زبان یکی از مهمترین و قویترین ابزار برای حفظ یک پیشینە و تاریخچە تمدن بشری است.
بطور میانگین ٤٠ درصد از انسانهای روی زمین از آموزش و یادگیری بە زبانی کە آنرا میفهمند، محرومند در حالیکە برخورداری از شانس آموزش بە زبان مادری یکی از مبانی بنیادی حقوق یک انسان است.
تحقیقات نشان میدهد زبانهایی کە در آموزش مورد استفادە قرار میگیرند، در مقایسه با زبانهایی که آموزش داده نمی شوند شانس زندە ماندن و پیشرفت بیشتری دارند.
کودکانی کە اعتماد بە نفسشان در اولین روزهای ورود بە مدرسە بە دلیل روبرو شدن با یک زبان غیر مادری، مورد تهاجم قرار میگیرد و مدرسە بە جای محلی برای یادگیری تبدیل میشود بە محلی بیگانە و نامانوس کە کودک دنیایش، تجربەها و دانستەهایش در آن گم میشود و یکبارە گویی لال شدە است، در یک آزمون نابرابر باید ٢ برابر تلاش کند تا هم خواندن و نوشتن بیاموزد و هم یک زبان دیگر و هم همە یادگرفتە هایش را دوبارە و بە زبانی دیگر از نو بیاموزد.
شاید در نهایت کم نیاورد و با همە وجود در این مسابقە نابرابر بە جایگاهی عالی هم برسد اما آنچە بر این کودک گذشتە است نامهربانی سیستمی بودە کە از او بسیار بیشتر از آنچە در توانش بودە، طلب میکردە است. در مقابل، کودکان بسیاری کە توان تحمل این نامهربانی یا پشتکار لازم جهت پیروزشدن در ٢ مسابقە را بطور همزمان نداشتەاند، از درس و مدرسەایی کە زبانش را نمیفهمند، محروم می شوند و فرار می کنند.
این تبعیض موجب می شود چامعە هم از قسمتی از نیروی انسانی خود بی بهرە بماند و آنگونە کە باید نتواند از توانایی های فردی خود بهرە ببرد. این سرمایەها در صورت پرورش درست میتوانند آیندە بهتری هم برای خود و هم برای جامعەای که در ان می زیند رقم بزنند.
در راستای گفتگو و رویارویی تمدنهای گوناگون، در آموختن از دانشهای محلی و بومی، در پاسداری و حفظ گنجینە تاریخ و میراث بشری، در مهیا کردن شرایط یکسان برای شکوفایی همە استعدادها، و به منظور رفع تبعیض در جامعە و احترام بە همە تنوعها، آموزش زبان مادری می تواند نقش بس بزرگی ایفا کند.
در کشور ما ایران که به قولی “موزاییک رنگی” فرهنگ هاست ارجگذاری روز زبان مادری، تلاشی است برای رسیدن به یک دموکراسی متکثر، برای تعالی فرهنگی کشور و برای تامین برخورداری انسانها از شرایط یکسان و برابر.
بعنوان یک شهروند کرد ایرانی چنین روزی را به همه ساکنین این سرزمین که از آموزش زبان مادری محروم هستند تبریک می گویم و امیدوارم همزیستی و یکپارچگی ملی با رفع تبعیض و برسمیت شناختن آموزش بزبان مادر ی مستکحم تر شود.
