رژیم اسلامی ۵ کشتی پر از نفت (البته به ظاهر) به منظور حمایت از مادورو رئیس جمهور ونزوئلا به سوی این کشور روانه کرده است. خبرگزاری ها احتمال میدهند که آمریکا از ورود این نفتکش ها به ونزوئلا جلوگیری کند. باید یادآور شد که آمریکا در این مورد بیانیه ای صادر نکرده است و تنها تهدید کرده به حرکت این کشتی ها واکنش نشان خواهد داد. تصور نمی رود واکنش آمریکا منجر به مصادره این کشتی ها شود. به احتمال قوی آمریکا به سازمان ملل شکایت خواهد کرد که رژیم اسلامی از رژیمی در ونزوئلا حمایت می کند که مورد تأیید مردم این کشور نیست. رژیم اسلامی در حالی برای ونزوئلا نفت ارسال میکند که ونزوئلا دارای بالاترین منابع نفتی در جهان است. در دوسال گذشته استخراج نفت در ونزوئلا به سطح بسیار پایینی تنزل کرده و اقتصاد کشور ونزوئلا با مشکلات فراوانی رو به رو می باشد. نفتکشهای فورچون، فورست، پِتونیا، فاکسون و کلیول حدود ۱/۵ میلیون بشکه سوخت تولید ایران را به مقصد ونزوئلا حمل میکنند. این نفتکشها در نیمه اول ماه مه از کانال سوئز گذشتند و انتظار میرود اواخر ماه مه یا اوایل ماه ژوئن به مقصد برسند. نماینده ونزوئلا در سازمان ملل به تهدید آمریکا واکنش نشان داده و گفته است این کشتی ها نظامی نیستند و حامل موادی هستند که برای مردم ونزوئلا جنبه حیاتی دارد (۱).
بنا به گزارش شبکه یورونیوز، پنجشنبه ۱ خرداد، وزیر دفاع ونزوئلا روز چهارشنبه ۳۱ اردیبهشت، اعلام کرد به محض ورود نفتکشهای ایرانی حامل سوخت به منطقه انحصاری اقتصادی این کشور، نیروهای نظامی برای اسکورت آن اعزام میشوند (۲). این سخنان ولادیمیر پادرینو پس از آن منتشر میشود که خوان گوایدو، رهبر مخالفان دولت بولیواری نیکلاس مادورو گفته بود ورود نفتکش ایرانی به منطقه باید زنگ خطر را برای آمریکای لاتین به صدا در آورد. منطقه دریایی انحصاری اقتصادی برابر با قوانین بین المللی دریایی ۲۰۰ مایل دریایی است ولی این آبهای کشوری محسوب نمی شود و هر کشوری می تواند در این محدوده کشتی رانی داشته باشد. تنها ۱۲ میل دریایی از ساحل هر کشوری آبهای کشوری محسوب می شود. در این محدوده ۱۲ میلی اگر کشتی ای در آن قرار گیرد، کشور مربوطه این حق را دارد که از آن کشتی بازدید و یا از آن بخواهد منطقه را ترک کند.
سردار امیر حاتمی، وزیر دفاع و پشتیبانی رژیم اسلامی پیرامون این نفتکش ها که به ونزوئلا می روند، پنجشنه ۳۱ اردیبهست ۱۳۹۹ اعلام کرد هر گونه مزاحمت آمریکا برای نفتکشهای ایرانی با پاسخ قاطع رو به رو خواهد شد. نظر به اینکه این کشتی ها نفت ایران را حمل می کنند به سخن امیر حاتمی حق رژیم است ولی مشخص نیست در فاصله چندین هزار مایلی، رژیم چه پاسخی می تواند داشته باشد. امیر حاتمی گفته است «هرگونه اقدام آمریکا برای جلوگیری از ورود کشتی ها به ونزوئلا خلاف مقررات و امنیت بین الملل است». این گفته امیر حاتمی قابل تأمل است، رژیم مادورو در ونزوئلا، مردم کشور ونزوئلا را نمایندگی نمی کند و مادورو با کمک رژیم اسلامی ایران و روسیه و با سرکوب مخالفان خود توانسته است بر سر قدرت باقی بماند، و کشور ونزوئلا را علیرغم آنکه روی بزرگترین منابع نفتی جهان قرار گرفته، با شکست اقتصادی روبرو کند.
حال اگر فرض بر این باشد که آمریکا بخواهد، به هر دلیلی، از ورود نفتکش هایی که نفت ایران را برای رئیس جمهور ونزوئلا می برد، جلوگیری کند، چه سامانه هائی در اختیار رژیم و کشور ونزوئلا می باشد تا بتوانند در برابر آمریکا بایستند؟
رژیم اسلامی هیچگونه امکانی برای رو یا رویی با آمریکا آنهم در اقیانوس اطلس را ندارد. رژیم حتی قادر نیست در خلیج فارس خواست های خود را اجرایی نماید. تنها در بعضی اوقات توسط قایق های تندروی سپاه پاسداران توانسته برای نیروهای ائتلاف مزاحمت ایجاد کند که آنهم با دستور آقای ترامپ که اگر «به ناوهای امریکا نزدیک شوند مورد حمله قرار داده خواهند شد» متوقف شده است. بنا براین سخنان امیر حاتمی تنها پرو پاگاندایی بیش نیست.
اما آیا کشور ونزوئلا می تواند از نیروی دریایی خود، برای مقابله با آمریکا استفاده کند، اگر چه محدود؟ نیروی دریایی ونزوئلا از امکانات زیر برخوردار است :
۱- ونزوئلا دو فروند زیردریایی با قدرت متحرکه دیزلی و برقی از نوع کلا اس- ۳۱و ۳۲ دارد، که سالیان قبل از آلمان خریداری کرده است. با توجه به وضعیت اقتصادی کشور ونزوئلا و سیاست های ناکارآمد مادورا به نظر نمیرسد این زیردریایی ها از آمادگی عملیاتی بالایی برخوردار باشند تا بتوانند در مقابل قدرت دریایی آمریکا مقاومتی داشته باشند، ولی به طور قطع میتوانند برای ناوهای آمریکایی خطری محسوب شوند .
۲ – نیروی دریایی ونزوئلا دارای سه ناو از نوع اف ۲۱و ۲۲ و ۲۴ ایتالیایی است که در سالهای ۱۹۸۰ و ۱۹۸۱ از ایتالیا خریداری کرده است، ناو اف ۲۴ را در سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶ در کوبا “اورهال” کرده و تغییراتی در آن داده شده است، ولی از کارآیی آن اطلاعی در دست نیست. این ناوها با توناژ بالای ۲۰۰۰ تن میتوانند قابلیت دریا نوردی در دریا و اقیانوس را داشته باشند و می توانند برای مدتی در مقابل آمریکا مقاومت کنند.
۳ – نیروی دریایی ونزوئلا دارای ۹ ناوچه گشت ساحلی پی سی ۲۱ و ۲۳ و ۲۴ و جی سی ۲۱و ۲۲و ۲۴ است که از اسپانیا خریداری کرده است. این ناوچه ها ساحلی هستند و در اقیانوس، در محدوده منافع دریایی ۲۰۰ مایلی ونزوئلا کارایی عملیاتی چندانی نخواهند داشت همچنین ونزوئلا ۶ فروند ناوچه ۹۵۰ تنی اژدر افکن از انگلستان خریداری کرده است که برای عملیات ساحلی ساخته شده اند و در سواحل ونزوئلا کارآیی خواهند داشت و نه در اقیانوس. این ناوچه ها هم از نوع پی سی ۱۱، ۱۲، ۱۳، ۱۴، ۱۵ و ۱۶ هستند.
۴ – ونزوئلا همچنین ۱۹ ناوچه بنزینی دارد که از ایالات متحده آمریکا خریداری کرده است. این ناوچه ها را می توان با قایقهای تندرو سپاه پاسداران در خلیج فارس مقایسه کرد. ونزوئلا تعدادی از این نوع قایق ها را از هلند هم خریداری کرده است.
۵ – بسیاری از ناوچه ها و قایق های نیروی دریایی ونزوئلا یا از رده خارج شده اند و یا بر اثر سانحه از بین رفته اند. نیروی دریایی ونزوئلا کوشش کرده بعضی از این قایق ها را کپی سازی کند ولی از موفقیت کپی برداریها اطلاعاتی در دسترس نیست.
در مقابل سامانه دریایی ونزوئلا، قدرت دریایی آمریکا قرار دارد. نیروی دریایی ونزوئلا قادر نخواهد بود حتی در برابر قدرت دریایی ساحلی آمریکا مقاومتی از خود نشان دهد و اگر درگیری رخ دهد، تنها خودکشی ای بیش نخواهد بود.
با توجه به مراتب بالا به احتمال قوی آمریکا اقدامی برعلیه کشتی های حامل نفت ایران به ونزوئلا نخواهد کرد، زیرا هر گونه اقدام آمریکا می تواند مخالف موازین بین المللی محسوب شود. به احتمال قوی آمریکا تنها از این ماجرا برداشت سیاسی خواهد کرد.
ناخدا محمد فارسی
۲۳ مه ۲۰۲۰
*مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.
