نتایج سیاست چرخش به شرق حداکثر در حد قراردادهای نظامی با روسیه و جستجوی راهکاری های جدید برای دور زدن تحریم ها خواهند ماند
محمد جواد ظریف، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز سه شنبه ۳۱ تیر ۹۹، به همراه عباس عراقچی، معاون خود به روسیه سفر کرد. وی در توییتر خود به زبان انگلیسی نوشته است که خبر مهمی را به پوتین، رئیس جمهور روسیه ابلاغ کرده است. ظریف هم چنین گفت و گوی مفصلی با سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه نیز داشته است.
ایران وایر درگزارشی مدعی شده «هرچند محتویات این پیام و فرستنده آن مشخص نیست اما به احتمال زیاد این پیام از طرف علی خامنه ای برای پوتین فرستاده شده است.» اکنون که ایالات متحده با اعمال تحریم های بی سابقه علیه جمهوری اسلامی، درآمدهای نظام را به شکل فاحشی کاهش داده است تا حکومت را وادار به «تغییر رفتار» و یک عملکرد «عادی» در سطح جهانی کند ممکن است جمهوری اسلامی برخی از فعالیت های منطقه ای خود را کاهش و یا افزایش دهد.
به گزارش خبرگزاری های داخلی، ظریف و لاوروف، گفت وگوهای مفصلی در مورد همکاری دوجانبه وهماهنگی های منطقه ای و بین المللی داشته اند. ظریف هم چنین در رابطه با عهدنامه دوجانبه بین ایران و روسیه گفته است: «این عهدنامه به زودی به بیست سالگی میرسد و به طور خودکار به مدت پنج سال دیگر تمدید خواهد شد. اما هم زمان تلاش میکنیم قبل از پایان آن، توافق بلند مدت دیگری آماده کرده و برای تصویب به مجالس دو کشور ارائه دهیم.» لازم به یاداوری است که ۲۲ اسفند ۱۳۷۹ برابر با ۱۲ مارس ۲۰۰۱، و در زمان ریاست جمهوری محمد خاتمی، معاهده ای بر اساس روابط متقابل و اصول همکاری بین جمهوری اسلامی و روسیه منعقد شد. در ۱۶ دی ماه ۱۳۸۰ این معاهده در مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۲۷ دی ۱۳۸۰ به تایید شورای نگهبان رسید.
خبر توافق بلندمدت با روسیه در حالی منتشر می شود که جمهوری اسلامی به تازگی مذاکراتی برای توافق همکاری ۲۵ ساله با کشور چین داشته است. چین و روسیه به عنوان دوعضو برجام و دو عضو دائم شورای امنیت مخالف تمدید تحریم های تسلیحاتی علیه جمهوری اسلامی هستند.
در همین راستا، علی لاریجانی، رئیس سابق مجلس نیز در هفته های گذشته با پیام کتبی علی خامنه ای به چین سفر کرد. این سفر که گفته شده برای بازسازی روابط اقتصادی ایران و چین برنامه ریزی شده، مستقیما زیرنظر و دستور خامنه ای صورت گرفته است.
محمدجواد جمالی نوبندگانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس دهم با اشاره به اینکه چین تنها خریدار نفت ایران پس از تحریم ها بوده، خاطرنشان کرد: « قطعا ایران برای تنوع بخشی به اقتصاد و حتی دور زدن تحریم ها نیاز به چنین روابطی نه تنها با چین بلکه با دیگر کشورها دارد.»
هم زمان با سفر ظریف به روسیه، مصطفی الکاظمی، نخست وزیر جدید عراق برای اولین بار بعد از نخست وزیری وارد ایران شد و با مقامات ایران ازجمله علی خامنه ای دیدار و گفت وگو کرد. پیش تر ظریف نیز در روز یکشنبه ۲۸ تیر در سفری یک روزه به عراق سفر کرده بود.
همزمانی سفرهای اخیر منطقه ای و فرستاده شدن نماینده ویژه خامنه ای به چین نشان دهنده تعجیل جمهوری اسلامی در حل بحرانهای ناشی از لجبازی و دشمنی عمیق رهبر نظام با امریکا و فشارهای حداکثری این کشور می باشد. جمهوری اسلامی با آغاز همزمان ملاقات با مقامات دولت های عراق، روسیه و چین چندین هدف را به موازات هم دنبال می کند. نظام اسلامی در راستای استراتژی چرخش به شرق تلاش می کند که از یک سو تنش با عربستان را کاهش دهد و از سوی دیگر راه های دور زدن تحریم ها را همچنان باز نگاه دارد. اما با توجه به توانایی های محدود روسیه در زمینه های اقتصادی و صنعتی و تردید جمهوری خلق چین در اجرایی کردن توافق ۲۵ ساله با ایران، و نیز دخالت های فعال سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در یمن و سوریه، جمهوری اسلامی به همه اهداف خود دست نخواهد یافت و حداکثر می تواند پس از لغو تحریم های تسلیحاتی، سلاح از روسیه وارد نماید.
