اگرچه رانت های اقتصادی-سیاسی و مافیاهای درون ساختار فاسد جمهوری اسلامی نگران به هم خوردن وضعیت نه جنگ و نه مذاکره هستند و به هر طریق ممکن سعی می کنند که موانعی در راه آغاز احتمالی مذاکرات با امریکا ایجاد کنند، اما خود بخوبی آگاهند که چنین وضعیتی در طولانی مدت ناپایدار است و سرانجام باید وارد معامله با آمریکا شد.
حمید آقایی
مواضع جناح های نظام جمهوری اسلامی از اصولگرایان، مخالفین دولت روحانی تا اصلاح طلبان نسبت به پیروزی جو بایدن در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بار دیگر خاستگاه های سیاسی و اقتصادی هریک را بخوبی آشکار می کنند.
مافیاهای سیاسی-اقتصادی و رانت های حکومتی چه می گویند؟
روزنامه کیهان به مدیریت حسین شریعتمداری در واکنش به سخنان حسن روحانی که گفته بود «دولت بعدی آمریکا تسلیم ما می شود.» می نویسد: «قطعا تسلیم دولت آمریکا در برابر ملت ایران – چه ترامپ باشد و چه بایدن – امکانپذیر است، اما مشروط به این که برخی دولتمردان و ائتلاف سیاسی – رسانهای حامی آنها، به تلویح یا تصریح، راه گشایش اقتصادی را به مذاکره به هر نحو و به هر قیمت با آمریکا گره نزنند.»
احمد علمالهدی امام جمعه مشهد نیز در متنی که شنبه ۸ نوامبر منتشر کرد، نوشت: «جمهوریخواهان و دموکراتهای آمریکا تفاوتی ندارند و مشکلات ایران فقط با تبعیت از خامنهای حل میشود. اینطور نیست که اگر جمهوریخواهان آمریکا شکست خوردند و دموکراتها آمدند، وضعیت ما فرق کند.»
کریمی قدوسی نیز در توئیت خود نوشت: «اقتصاد کشور و معیشت مردم چارهای ندارد جز آنکه به ستون محکم سپاه بسته شود. با ورود رسمی سپاه به این عرصه، ملت شاهد آرامش و ثبات در اقتصاد کشور خواهند بود.»
سعید جلیلی، نماینده علی خامنه ای در شورای امنیت نظام در توئیتی که عکسی از دو نامزد اصلی ریاستجمهوری آمریکا ضمیمه آن شده بود، گفته است: «ما نه از فیل نگرانیم و نه دل به الاغ بستهایم.» اشاره او به فیل و الاغ نمادهای دو حزب جمهوری خواه و دمکرات در آمریکا هستند.
محمدرضا نقدی فرمانده سپاه پاسداران در گفتگو با خبرگزاری بسیج می گوید: «برخی جریانات داخلی هنوز بر طبل مذاکره می کوبند. جریانات داخلی هم که در کشور با تخطئه ی جهاد حاج قاسم در سوریه و عراق و نوای سازش با آمریکا خون به دل حاج قاسم کردند، منتظر چنین مجازات و رسوایی از سوی خداوند باشند و آنهایی که میخواهند از رفتن سگ زرد و آمدن شغال دستمایه ای برای کوک کردن دوباره نوای سازش درست کنند باید بدانند که مردم ایران عاقلند و از حوادث درس می گیرند و سرنوشت اقتصاد و معیشت خود را به ارتباط با یک رژیم در حال سقوط و درگیر جنگهای داخلی گره نخواهند زد.»
دولت روحانی و استمرارطلبان چه می گویند؟
در حالیکه عوامل خامنه ای و سپاه و نمایندگان سیاسی و مذهبی مافیاهای قدرتمند سیاسی-اقتصادی تلویحا نگرانی خود را از شکست دونالد ترامپ اعلام می دارند و ترجیح خود و رانت های حکومتی را در ادامه وضعیت نه جنگ نه مذاکره نشان می دهند؛ وضعیتی که سودهای بادآورده و هنگفتی از طریق قاچاق نصیب آنها کرده است؛ دولت روحانی اظهار امیدواری می کند که ریاست جمهوری جدید آمریکا، جو بایدن، از شدت تحریم ها و فشار حداکثری دولت ترامپ بکاهد و بار دیگر به آن روی خوش نشان دهد و وارد مذاکره شود.
حسن روحانی در جلسه هیئت دولت می گوید: «امیدواریم تحریم کنندگان متوجه شده باشند که راهشان، نادرست و ناصحیح بوده و به هیچ عنوان به اهداف خود دست نخواهند یافت و تجربه سه ساله، درسی باشد که دولت بعدی آمریکا برابر قانون و مقررات تسلیم باشد و به همه تعهدات خود برگردد.»
علی ربیعی، سخنگوی دولت جمهوری اسلامی نیز در یادداشتی می نویسد: «ساکن ژانویه کاخ سفید، میتواند با تغییر سیاست، اقدام به ساختارشکنی علیه آن بافت و ساختی کند که ترامپ همزمان با جنگ با برجام، جنگ با معیشت و رفاه ایرانیان هم به وجود آورد.»
محمدجواد ظریف وزیر خارجه جمهوری اسلامی نیز در رابطه با انتخابات امریکا می گوید: «موضعگیریهای تیم آقای بایدن بهتر است اما به هر حال بایست منتظر ایستاد و دید.»
استمرارطلبان نیز اظهار امیدواری می کنند که با آمدن جو بایدن، فشار بر جامعه مدنی ایران کاهش یابد و مخالفین سیاسی رژیم در ایران نفس راحت تری بکشند. در حالیکه بر خلاف باراک اوباما که توجه کمی به جنبش های مدنی و اعتراضی مردم ایران علیه نظام حاکم داشت، دونالد ترامپ حداقل در حرف و توئیت های خود نشان می داد که صدای مردم ایران را شنیده است و مقامات دولت او نیز صریحا از فعالین مدنی و سیاسی ایران حمایت می کردند.
روزنامه صدای اصلاحات در شماره شنبه ۱۷ آبان با تیتر بزرگ و عکس از بایدن در صفحه اول خود از بازگشت امید به ایران خبر می دهد. علی صوفی عضو شورای عالی سیاستگذاری اصلاحطلبان نیز می گوید: «اصلاحطلبان برای پیروزی بایدن دعا و آرزو نمیکنند اما کسانی فکر میکنند. پیروزی بایدن میتواند مشکلات ما را حل کند. الان خیلیها بر اساس چنین تصوری طالب پیروزی بایدن هستند.»
عباس عبدی نیز با ابراز تمایل به ریاستجمهوری بایدن می گوید: «شخصا دوست دارم بایدن انتخاب شود؛ به دلیل اینکه نظام جهانی را به جایگاهی که قبلا بود، برگرداند و کمی از این فضای تنش بیرون بیاورد».
اسماعیل گرامیمقدم از دیگر اصلاح طلبان پا را از این فراتر می گذارد و می گوید: «اگر دموکراتها برنده انتخابات ۲۰۲۰ باشند، در ایران نیز امید به مردم برمیگردد و احتمالا یک رئیسجمهور اصلاحطلب یا اعتدالگرا انتخاب خواهد شد».
بیم و امیدهای حکومت
اگرچه رانت های اقتصادی-سیاسی و مافیاهای درون ساختار فاسد جمهوری اسلامی نگران به هم خوردن وضعیت نه جنگ و نه مذاکره هستند و به هر طریق ممکن سعی می کنند که موانعی در راه آغاز احتمالی مذاکرات با امریکا ایجاد نمایند، اما خود بخوبی آگاهند که چنین وضعیتی در طولانی مدت ناپایدار است و سرانجام باید وارد معامله با آمریکا شد. این باندهای مافیایی اما به هیچ وجه حاضر نیستند که مذاکرات مجدد با دولت آینده آمریکا توسط دولت روحانی و یا جناح های رقیب کلید بخورد. خامنه ای نیز قطعا امتیاز آغاز مذاکرات را به حسن روحانی نخواهد داد.
در مقابل دولت آینده آمریکا و جو بایدن نیز بخوبی بر موازنه قدرت در ساختار جمهوری اسلامی آگاهند و روی اسب لنگی مانند حسن روحانی که دوران ریاست جمهوری او رو به پایان است، شرط بندی نخواهند کرد. رئیس جمهوری جدید آمریکا بسیار عملگرا و واقع بین تر از باراک اوباما است و با نمایندگان اصلی قدرت حاکم در ایران بر سر میز مذاکره خواهد نشست و به علت رابطه بسیار خوب با اسرائیل و اعراب حضور سپاه پاسداران و نیروهای نیابتی رژیم در منطقه و برنامه های توسعه موشکی و غنی سازی اورانیوم را بعنوان شروط اصلی امریکا بر روی میز مذاکره خواهد گذاشت.
منابع: خبر آنلاین، صدای اصلاحات و مشرق نیوز