تمامی اسناد و کنوانسیونهای حقوق بشر سازمان ملل ناظر بر حقوق انسان و حق حیات بدون تبعیض میباشد. یکی از موارد بسیار مهمی که باید در منشور حقوق بشر در عرصه کارگری بدان تکیه کرد و بدان اشراف داشت مسئله « حق کار» است.
وقتی که از این منظر و رویکرد به حیات و زندگی میلیونها کارگر در ایران نگاه می کنیم، به روشنی و بدون هرگونه شک و شبهه ای پی می بریم که در رژیم جمهوری اسلامی، حقوق کارگران در تمامی وجوه به اشکال قانونی و غیرقانونی، آشکار و پنهان نادیده گرفته شده و می شود.
هر چند که مثلث شوم زر، زور و تزویر مدعی ست که به بخشی از کنوانسیونهای سازمان ملل و منشور حقوق بشر پایبند است، اما در عمل و به طور واقعی به هیچ یک از موازین حقوق بشر پای بند نیست.
یکی از این قوانین بسیار مهم حق کار است . لازم است اشاره شود که حق کار یکی از اصلیترین حقوقی ست که در منشور حقوق بشر بدان اصرار شده است. امری که میلیون ها نفر از نیروی کار در ایران فاقد آنند.
میلیونها جوان بیکار، کارگران مهاجر، کولبران و کارگران روز مزد و بدون قرار داد، زنان سرپرست خانوار و دست فروشان ، بخشی از این نیروی عظیمی هستند که حقوق شان پایمال می شود و فاقد حداقل های زندگی می باشند.
اگر بپذیریم که یکی از گفتمان های اصلی در ایران امروز مسئله صیانت از حقوق بشر است آن هنگام با این پرسش روبرو می شویم که چگونه حق کار و اشتغال را در حوزه های اقتصادی و معیشتی و اجتماعی می توان تحقق بخشید؟ تا شاهد ادامه تبعیض جان سوزی نباشیم که هم اکنون در سرتاسر ایران جریان دارد.
در منشور حقوق بشر و کنوانسیونهای سازمان ملل متحد، حق کار همچون حق آزدای یکی از بن پایه هاست. بنابر این به نظر میرسد که به دلیل غرس و محکم شدن پارادایم – سرمشق – حقوق بشر در ایران و تثبیت گفتمان صیانت از کرامت آدمی به دور از جنسیت و رنگ و پوست و اعتقاد و …، بخش جدائی ناپذیر منشوری ست که حق کار هم بخش جدائی ناپذیر آن می باشد.
رویکرد به مسائل ریز و درشت جامعه ما هم اکنون بیشتر از بابت منشور حقوق بشر است و به نظر می رسد سعی و کوشش جهت تحقق حقوق کارگران و مزدبگیران در چهارچوب چنین منشوری، می تواند فصل جدیدی در جنبش کارگری ایران برپا کند و امکان زایش و بوجود آمدن سندیکاها و تشکلات مستقل از گرایشات سیاسی را محقق نماید.
به خوبی می دانیم که منشور حقوق بشر دارای سی و سه اصل اساسی است، اصولی که نفی تبعیض و خشونت و صیانت از کرامت و آزادی عقیده و … بخش جدائی ناپذیر آن است در عین حال حق کار هم بخشی از آن منشور به حساب می آید.
مسئله اساسی این است که کثیری از فعالین میدانی و رهبران واقعی جنبش کارگری ایران و بدنه اجتماعی چنین جنبشی بیش از تکیه به تمایلات ایدئولوژیک،می توانند به حق و حقوق کارگری در چهارچوب منشور حقوق بشر برای مقابله با تبعیض و بی عدالتی تکیه نمایند.
کارگروه کارگران، مزدبگیران، و فرودستان شورای مدیریت دوران گذار
۹ دسامبر ۲۰۲۰
