فقر آموزشی سالهاست گریبان برخی شهرها و روستاهای مرزی و محروم کشور را گرفته، کرونا هم در این مدت بر آتش آن دامن زده و اوضاع را وخیمتر کرده است.
کمبود مدرسه یا امکانات آموزشی در برخی مناطق، ممانعت اغلب خانوادهها از تحصیل دختران در دوره راهنمایی و متوسطه، ترک تحصیل پسران بهدلیل بیانگیزگی یا اشتغال زودهنگام، کمبود یا مهاجرت معلم از برخی روستاها و چندین علت دیگر باعث شده هنوز آمار کودکان و نوجوانان بیرون از مدرسه در این مناطق بالا باشد.
آذر امسال، مدیران آموزش و پرورش چند استان کشور ازجمله خوزستان، خراسانرضوی و قزوین آمار بالایی از بازماندگی تحصیلی کودکان و ترک تحصیل نوجوانان در مناطق خود ارائه کرده و نسبت به ایجاد موج کمسوادی و بیسوادی هشدار دادند.
یادم آمد که وقتی وزیر بودم و به بعضی از این مناطق میرفتم واقعا از اینکه وزیرم خجالت میکشیدم. پیش خودم میگفتم من وزیر مملکت باشم و این وضع مردم باشد. نه روشویی درستی دارند، نه توالت دارند، نه بهداشت دارند، مدرسه امکانات ندارد یا معلم گذاشته و رفته، دخترها ترک تحصیل کردهاند یا پسرها حتی نمیتوانند درست از روی یک متن بخوانند. در بعضی مناطق دانشآموز حتی صندلی ندارد که روی آن بنشیند و روی زمین درس میخواند.
مثلا ما در وزارت آموزش و پرورش شاهد آن بودیم که خیّر مدرسهساز یا دولت بودجه کلانی میگذارد و در منطقه محروم مدرسه میسازد، بعد دچار چالش میشود که حالا معلمش را از کجا بیاوریم؟ در منطقه میگردند و میبینند معلم ندارند.
این میشود که از ۱۰۰کیلومتر آن طرفتر و حتی دورتر کسی را به روستا آوردهاند و گذاشتهاند سر کلاس و بعد او از ردیف استخدامی منطقه محروم استفاده کرده و به استخدام آموزش و پرورش درآمده اما ۲ یا ۳سال بعد از کار کردنش در آن منطقه محروم، خودش را به شهر منتقل کرده و دوباره این روستا و مدرسه بیمعلم مانده است.
بار دوم باز آموزش و پرورش ردیف استخدامی داده و نفر دیگری را برگزیده و استخدام کرده اما او هم ۳یا۴ سال مانده و بعد انتقالی گرفته و باز هم همان داستان و سیکل معیوب تا سالهای سال ادامه پیدا کرده است. اگر شما در آموزش و پرورش، وضعیت معلمان این مناطق را رصد کنی، میبینی که سابقه خدمت آنها زیر ۵سال و حتی ۴سال است و این یعنی معلمان مناطق محروم اغلب از نیروهای تازهکار و کمتجربه هستند مگر در جایی استثنا باشد.
در ۳۵منطقه کشور اصلا رشته ریاضی و تجربی را تدریس نمیکنند و این یعنی از ۳۵نقطه از ایران هیچگاه پزشک، پرستار و مهندس وارد جامعه نمیشود.