ترکیب «دولت انقلابی»مفهومی پارادوکسیکال است. ترکیبی که تهی از مفهوم و مراد می باشد. مفهوم انقلاب تبدیل به سلاحی در چنگال رقابت های سیاسی شده است.
موسوی
در اظهارات برخی از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری، صحبت از «دولت انقلابی» می شود. استفاده از این گزاره جای تردید زیادی ایجاد می کند که گوینده با اجزاء و ترکیب آن یکسره غرابت دارد.
دولت عبارت از نهادی سازمان یافته با ویژگی های تثبیت شده است که برنامه و محاسبات بر آن حاکم است. انقلاب تغییر بر اثر حرکت و حرکتی که به نقطۀ آغازش باز می گردد، تعبیر می شود. پدیده ای هیجانی و پُر افت و خیز!
کسانی که دم از دولت انقلابی می زنند، می خواهند علیه چه چیزی انقلاب کنند. ایران که ۴ دهه است در شرایط انقلابی به سر می برد. انقلاب یعنی زیرورو کردن و دگرگونی بنیادین. قرار است چه چیزی با خشونت(یکی از اصلی ترین مختصات انقلاب) متحول شود. آنهم تغییر و تحول بنیادین!
مفهوم «انقلاب» اصطلاحی عاریتی از علم نجوم است که وارد واژگان تخصصی علوم سیاسی شده است. به حرکت دورانی سیاره ها بعد از یک دورِ صور فلکی گفته می شد وقتی به جایگاه اول بر می گشتند. حالا مدعیان دولت انقلابی بنا دارند با «انقلاب در انقلاب» به نقطۀ ابتدایی انقلاب عزیمت کنند؟ پروژه ای با ۴۰ گام به عقب! پس این همه اندوخته سیاست ورزی و ۴۰سال تجربه و هزینه چه می شود؟
به احتمال مرادشان از انقلاب حرکت رو به جلو نیست بلکه بیشتر ماهیت چرخشی و دورانی انقلاب را مد نظر دارند.
یک انقلاب از ماهیت اجتماعی-سیاسی برخوردار است. انقلاب سیاسی جزئی از انقلاب گسترده تر اجتماعی است.ماهیت اجتماعی و سیاسی انقلاب در «دولت انقلابی» چه نسبتی با همدیگر دارند؟
شاید بتوان گفت انقلاب سیاسی پیش شرط ضروری انقلاب اجتماعی است. با این حال و با توجه به اینکه گروه حاکم به کمک نهادهای سیاسی قدرت را در قبضه دارد، انقلاب سیاسی صرفاً پدیده ای ناقص و جزئی است. یک دولت با ماهیتی انقلابی که خوش بینانه اقتدار یک نهاد را در اختیار دارد، از عهده ی چه تغییراتی بر می آید؟
«هر انقلابی، جامعه کهن را منحل می کند؛ از این جهت انقلابی اجتماعی است؛ هر انقلابی حکومت کهن را سرنگون می کند، و از این جهت انقلابی سیاسی است». دولت انقلابی قائلان به این انگاره، در کدام نحله قرار می گیرند. نسبت دولت انقلابی با انقلاب چیست؟ دولت انقلابی قرار است علیه کدام نهاد مستقر انقلاب کند؟ با کدام قاعده و هرم انقلابی؟
در جهت گیری انقلابی نیز انقلابات یا از بالا به پایین هستند یا از پایین به بالا. جهت ایجابی و کارکردی دولت انقلابی چیست؟
انقلاب نشانگر حرکت تازه و بدیعی است که مرحله تازه ای در حیات یک جامعه ایجاد می کند. با دیگر مفاهیمی نظیر توطئه یا کودتا متفاوت هستند که افراد مستقر در حکومت را تغییر می دهند. انقلاب؛ نظام سیاسی-اجتماعی را دگرگون می کند. فرد یا گروه انقلابی کسانی هستند که نیاز به دگرگون کردن کل نظام را درک می کنند و بر طبق آن عمل می کنند.
وجهه ی تخریبی انقلاب حداقل تا زمان استقرارش بسیار بیشتر از سازندگی آن هست، آیا بعد از ۴ دهه هنوز این ویژگی انقلاب اشباع نشده؟ پس چه زمانی قرار است که ثبات و آسودگی بر این کشور مستولی شود تا خصلت سازندگی آن هژمون شود!
تاکید نامزدها به ماهیت انقلابی دولت شان به خوبی می تواند ماهیت ضدانقلابی سیاست های آنان را از دیده ها پنهان نماید. با توسل به تجربۀ دولت هایی که مادام خودشان را انقلابی می نامیدند، می توان گفت این رویه تداعی کننده وضعیت فوق العاده ای است که در طی آن ملاحظه و رعایت سفت و سخت قوانین یا رویه های حقوقی ممکن و میسر نمی باشد.
این امر می تواند ایجاد نوعی توجیه باشد برای بی اعتنایی به قواعد و سنت های حقوقی و قانونی. چنگ زدن به ضرورت انقلابی در خدمت آراستن و تزیین خودسری مستبدانه!
ترکیب «دولت انقلابی»مفهومی پارادوکسیکال است. ترکیبی که تهی از مفهوم و مراد می باشد. مفهوم انقلاب تبدیل به سلاحی در چنگال رقابت های سیاسی شده است. انقلاب در چنین بسترهایی برای ترسیم شرایط جامعه جوابگو نیست، آنچه در جریان است اصطلاح «جنگ درون جامعه ای» است.
واژه ای که بدون تردید نمی تواند مناسب انقلاب های گذشته باشد، اما برای تحلیل و درکِ شرایط کنونی مفید می باشد.
🆔@mousavi2025
