گزارشها و پس از انتشار اولین واکسنها در جهان بیانگر آن است که در ایران تنها ۵.۷۲۰ میلیون نفر دز اول واکسن کرونا را دریافت کردهاند. محاسبات برای ایجاد ایمنی جمعی در مورد بیماریهای گوناگون متفاوت است. برآورد دقیقی وجود ندارد که برای ویروس کرونا عدد ۷۰ درصد برای ایمنی جمعیت یک کشور کافی باشد. با بدبینی به انواع نسخههای جهش یافته از ویروس کرونا که ممکن است واکسنهای موجود در برابر آن کمتر مقاوم باشند، باید عدد ایمنی جمعی برای واکسن را تا ۹۰ درصد بالا برد. با توجه به جمعیت ایران و جولان انواع جهش یافته از ویروس کرونا به نظر میرسد عدد ایمنی جمعی را برای جمعیت ایران باید چیزی در حدود ۷۰ میلیون نفر در نظر گرفت. دو مرحلهای بودن تزریقها در بیشتر واکسنهای موجود هم ما را به نیاز فوری برای ۱۴۰ میلیون واکسن در ایران میرساند.
صحبتهای نایب رئیس اول مجلس در ایران ابعاد بیشتری از فاجعهی مدیریت بحران کرونا در ایران را نشان میدهد. جلیل میرمحمدی میبدی روز گذشته به خبرگزاری ایلنا گفته است که تولید واکسن برکت ماهیانه ۳ میلیون دز است و واکسن پاستور، ماهیانه حدود یک و نیم میلیون دز. این اعداد را در کنار ۵ میلیون و ۷۰۰ هزار واکسن خارجی که آقای میبدی به خرید آنها توسط جمهوری اسلامی اشاره شده بگذاریم و به شرط این که همین اعداد ماهیانه تکرار و شارژ شوند، چندین سال زمان لازم است تا ۹۰ درصد جمعیت ایران واکسینه شوند.
میگویم چندین سال، زیرا اثر بخشی واکسنهای موجود و موثر خارجی با جهشهای تازه، مدام در حال تغییر است. از طرفی هیچ اطلاعات فنی و نتایج گزارش شده قابل تایید در مراجع بهداشتی جهان از واکسن ایرانی وجود ندارد تا بتوان برای این روند و ایمنی جمعی بر اثر واکسن، سال مشخصی تعیین کرد. همهی این محاسبات ساده را اگر در کنار حرفهای مسوولان جمهوری اسلامی در روزهای گذشته بگذاریم انگار که دربارهی مدیر و وزیر و مسوول صحبت نمیکنیم. ما داریم دربارهی تعدادی دلقک حرف میزنیم که جان ۸۰ میلیون انسان به دست آنها گروگان گرفته شده است.
وزیر بهداشت از صادرات واکسن ایرانی میگوید. سخنگوی وزارت بهداشت منتقدان واکسن ایرانی را پفیوز میخواند و در جدیدترین خبرها ۶ تیر از رونمایی واکسن نورا در دانشگاه بقیه الله، حسین سلامی فرمانده سپاه پاسداران ادعا کرد: «اکنون زمان آن رسیده که به آمریکاییها واکسن بدهیم و اگر کمبودی دارند ما حاضریم به آنها کمک کنیم». حقیقتا دشوار است که درک کنیم مردم در ایران با چه نوع موجوداتی طرف هستند. این ادعاها در حالی مطرح شدهاند که طبق آخرین گزارشها در آمریکا ۳۳۱ میلیون نفر دز اول واکسن را دریافت کردهاند و ۱۵۸ میلیون نفر به طور کامل واکسینه شدهاند.
آمریکاییها تزریق واکسن برای حیوانات را نیز آغاز کردهاند. شرکت زوئتیس که واکسن کوید مخصوص حیوانات را ساخته، بر اساس گزارشها حیوانات یک باغ وحش در اوکلند آمریکا را واکسن زدند. گفته شده قرار است این روند برای تمامی باغ وحشها در آمریکا نیز انجام شود.
شاید مقایسه با کشور ترکیه که مناسبات مشترک فرهنگی و جمعیتی بسیاری با ما دارد بهتر باشد. در ترکیه ۵۵ میلیون نفر دز اول را دریافت کردهاند. در ترکیه دو نوع واکسن خارجی برای تزریق وجود دارد که شهروندان میتوانند با انتخاب فایزر یا سینوواک چینی در نوبت تزریق قرار بگیرند.
همهی اینها در حالی است که موج پنجم همهگیری مدتی است که آغاز شده و خبرها از گوشه کنار ایران هر لحظه اسفبار تر میشود. ۱۲۰ شهر در وضعیت قرمز قرار دارند. شمار مرگها در حال افزایش است. بحران در شهرهایی که زیر ساختهای بهداشتی آنان فرسوده یا کم تعداد است به مراتب به سرایت و همهگیری بیماری سرعت بیشتر بخشیده است.
