با تکرار تورم بالا در اقتصاد ایران، هزینه معیشت آبرومندانه برای یک خانوار کارگری ۳.۳ نفره به ۱۰ میلیون و ۳۴۳ هزار تومان رسید!
درخواست برای یک مشکل
اولین درخواست کارگران برای ترمیم مزد و جبران هزینههای تحمیل شده به معیشت کارگران در تیر ماه ۱۳۹۷ و بهدنبال جهش نرخ ارز و تورم ارائه شد که البته بهجز وعدههای توزیع سبد کالا، ثمری نداشت. بار دیگر در مهرماه سال گذشته (۱۳۹۹) درخواست بازنگری در مصوبه مزد از سوی نمایندگان کارگری به دبیرخانه شورایعالی کار ارسال شد که این بار نیز با وجود اظهارنظر وزیر کار… بازهم آوردهای برای طرف کارگری به همراه نداشت.
در نهایت دستمزد سال ۱۴۰۰ کارگران با همراهی بیشتر دولت و کارفرما به تصویب رسید اما بازهم حداقل دستمزد یک خانوار ۳.۳ نفره از ۴.۲ میلیون تومان فراتر نمیرفت درحالیکه در همان زمان، رقم هزینه معیشت کارگری در شورایعالی کار مبلغ ۶ میلیون و ۸۹۵ هزار تومان برای یک خانوار کارگری ۳.۳ نفره تعیین شده بود. بهعبارتدیگر در ابتدای سالجاری، زمان قدرت خرید خانوارهای کارگری به همان شرایط ابتدای سال۱۳۹۹ برگشت و با حفظ شکاف ۳۹ درصدی مزد و معیشت کارگران، حداقل دستمزد ۴.۲میلیون تومانی یک کارگر متأهل و دارای فرزند در سال ۱۴۰۰ میتوانست بهطور میانگین ۶۱ درصد از هزینه معیشت ۶ میلیون و ۸۹۵ هزارتومانی این خانوار در سالجاری را پوشش دهد.
شکاف مزد و معیشت آبرومندانه
افزایش ۲۲.۸ درصد هزینه سبد معیشت مصوب شورایعالی کار از ابتدای سالجاری تاکنون در حالی است که این سبد معیشت چندان مورد قبول طرف کارگری نیست و بیشتر بازتابی از نگاه طرف کارفرمایی محسوب میشود. فعالان کارگری در محاسبات مستقل خود، هزینه معیشت را ۲۲ درصد بالاتر … و با لحاظ کردن افزایش اخیر قیمت کالاهای اساسی و خوراکی، فاصله آن با سبد معیشت ۶ میلیون و ۸۹۵ هزارتومانی تصویب شده در شورایعالی کار به ۳ میلیون و ۴۴۸ هزار تومان یعنی معادل ۵۰ درصد میرسد.
فرامرز توفیقی در گفتوگو با همشهری میافزاید: براساس تازهترین محاسبات، هزینه معیشت آبرومندانه برای یک خانوار کارگری ۳.۳ نفره، به ۱۰ میلیون و ۳۴۳ هزار تومان درماه رسیده که ۱۴۶ درصد بیش از حداقل دستمزد این خانوار است. او با اشاره به این که شکاف میان حداقل مزد و حداقل هزینه معیشت مدنظر کارفرمایان نیز به بیش از ۱۰۰ درصد رسیده است، تأکید میکند: مشکلات زیادی برای حذف شکاف مزد و معیشت وجود دارد که باید با کار کارشناسی و عزم ملی برطرف شوند. براساس آمارهایی که توفیقی از محاسبات جدید هزینه معیشت کارگران ارائه میدهد، شکاف حداقل دستمزد با هزینه معیشت مصوب شورایعالی کار به بیش از ۵۰ درصد و با هزینه معیشت آبرومندانه کارگران به حوالی ۶۰ درصد رسیده است «به این معنا که فعلا یک خانوار کارگری با دریافت حداقل دستمزد بازهم نمیتواند ۵۰ تا ۶۰ درصد هزینه معیشت ماهانه خود را جبران کند و این بخش به ناچار باید از محل حذف برخی از اقلام از سبد مصرفی کوچکتر کردن سفره، استفاده از کالاهای با کیفیت بسیار پایین و ارزانتر، برداشت از پسانداز و سرمایه یا قرض و ایجاد بدهی جبران شود».
لزوم ترمیم نقدی یا غیر نقدی مزد
تداوم افزایش قیمت کالا و خدمات بعد از تصویب مزد ۱۴۰۰ واقعیتی انکارناپذیر است و تشکلهای کارگری برمبنای همین واقعیت خواستار ترمیم و بازنگری مزد هستند. علی خدایی، نماینده کارگران در شورایعالی کار به ایلنا میگوید: «اختلاف میان حداقل مزد ۴.۲ میلیون تومانی کارگران در سالجاری و رقم بیشتر از ۱۰ میلیون تومان سبد معیشت واقعی آنها به بیش از ۶ میلیون تومان رسیده استاست. ترمیم قدرت خرید کارگران برای جبران عقبافتادگی درآمدی آنها در برابر تورم ضروری است. به بهانه نادرست تورم زا بودن دستمزد نمیتوان حقوق واقعی کارگران را نادیده گرفت. دولت دوازدهم نتوانست مشکل را رفع کند و در دوره جدید، نمایندگان مجلس نیز افکاری بدون پیشبینی سازوکار اجرایی مطرح کردند و هیچ سیاست فعالی برای تأمین معیشت کارگران و بازنشستگان تعریف نشد.
گزارشی از اقتصادنیوز ۱۴۰۰ /۰۵/۱۶
