در سالهای گذشته میزان دسترسی ایرانیان به مواد غذایی کافی به شکل قابل توجهی کاهش یافته است. بر اساس گزارشهای مراکز مطالعاتی ایران، تورم و افزایش قیمت مواد غذایی تأثیر بسزایی در کاهش قدرت خرید دهکهای پایین جامعه و دریافت مقدار کالری لازم شده است. برای مثال دادههای مطالعاتی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی نشان میدهد مصرف گوشت در کلیه دهکهای درآمدی جامعه ایران در بازه زمانی کوتاهی از نصف کمتر شده است.
همچنین بر اساس گزارش وزارت بهداشت، میانگین حداقل کالری موردنیاز روزانه دو هزار و ۳۶۷ کالری است اما بر اساس دادههای مرکز پژوهشهای مجلس در سال ۹۷، فقط سه دهک درآمدی بالای جامعه توانستهاند کالری موردنیاز روزانه خود را دریافت کنند. باید در نظر داشت این آمار وضعیت معیشتی ایرانیان در سه سال گذشته را نشان میدهد؛ حال آنکه از سال ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ قیمت کالاهای اساسی بارها افزایش یافته است؛ به طوری که فقط در پنج ماه نخست سال ۱۴۰۰، قیمت برخی موادغذایی مثل برنج و شکر از ۳۰ تا ۹۰ درصد بالا رفته است.
در روزهای گذشته موج تازهای از افزایش قیمت مواد غذایی به راه افتاده است. به عنوان نمونه با آنکه بر اساس گزارش رسانههای ایران قیمت برنج در میادین حدود ۵۰ هزار تومان اعلام شده اما مشاهدات مردمی از افزایش قیمت خرده فروشی برنج ایرانی تا کیلویی ۷۰ هزار تومان خبر میدهد. قیمت برنج ایرانی در بازار نسبت به سال گذشته ۲ برابر و قیمت برنج وارداتی با ارز دولتی هم ۴ برابر شده است. برنج در کنار نان، قوت غالب مردم ایران به شمار میرود. با توجه به ناتوانی جمهوری اسلامی در تنظیم قیمت برنج، این غذا نیز از سفره میلیونها ایرانی در حال حذف شدن است.
شرکت بازرگانی دولتی ایران با صدور اطلاعیهای اعلام کرد تولید برنج ۱۸.۵ درصد به دلیل خشکسالی کاهش یافته است. کاهش تولید داخل و افزایش قیمت تمام شده محصولات کشاورزی از یک سو و انحصار واردات این محصول در دست تعدادی انگشت شمار، موجب ادامه روند افزایش قیمت و حذف برنج از سبد خرید میلیونها ایرانی شده است.
اکنون و با ناکارآمدی دولت در بهبود وضعیت اقتصادی، تشدید مشکلات معیشتی دهکهای بیشتری از جامعه ایران قابل پیشبینی است. بدین ترتیب امکان دسترسی به مواد غذایی کافی روز به روز کمتر میشود و جمعیت بیشتری در معرض خطر سوتغذیه قرار میگیرند.
کانون مدافعان حقوق بشر
