در مطالعات اقتصادی، برای اندازه گیری موارد سنجه هایی وجود دارد تا این گونه نشود که هر کسی نظر شخصی اش را به عنوان یک نظریه علمی بیان نماید.
برای این که بدانیم در جامعه ای تبعیض وجود دارد یا وجود ندارد، از شاخصی علمی کمک می گیریم به نام ضریب جینی.
عدد ضریب جینی بین صفر تا یک است.
اگر ضریب جینی ۱ باشد، یعنی همه ثروت جامعه در دست یک نفر است و بقیه آحاد جامعه جیره خوار آن یک نفر می باشند. اگر این ضریب ۷۰ صدم و بیش تر باشد، کما این که اینک در کشور های آمریکای لاتین بیش از ۷۰صدم است، یعنی تبعیض و نابرابری دارد بیداد می کند. چنین تبعیضی بسیار وحشتناک می باشد.
بهترین ضریب جینی که نشان دهنده عدالت کامل در جامعه می باشد، رقم ۱۵ صدم است. کشور های اسکاندیناوی، مانند سوید، سوییس، دانمارک، نروژه و بقیه، برای چند سال متوالی، عدد ۱۵ صدم را تجربه کردند و به جهانیان نشان دادند که عدالت کامل، امری نایافتنی نیست و یافتنی می باشد.
اینک در تمامی کشور های اسکاندیناوی، رقم ضریب جینی ۲۵ صدم می باشد که در جهان کنونی، عددی مطلوب تلقی می شود.
این که بدانیم ضریب جینی در تک تک کشور ها چه عددی را نشان می دهد، برای اطلاعات عمومی ما خوب می باشد. نکته اصلی این است که در کشور ما چه عددی را نشان می دهد؟
در کشور ما، در دولت قبلی، رقم از ۴۱ صدم عبور کرد که نشان می دهد نجومی بگیران زیادند و در عین حال، افرادی هم که حقوق های اندک می گیرند، بسیارند. یعنی فاصله طبقاتی نمود زیادی دارد. یک بار دیگر توجه کنیم که اگر نجومی بگیران زیاد باشند و از آن طرف، حداقل بگیران هم بسیار شوند، تبعیض در جامعه نمود زیادی دارد. روی چه اساسی می گوییم؟ از روی ضریب جینی می گوییم که رقم آن بیش از ۴۱ صدم است.
اگر دولت حقوق اندک بگیران را افزایش چشم گیر بدهد، عدد می تواند به ۴۰ صدم تنزل نماید. اگر نجومی بگیران را هم کاهش دهد، همین طور خواهد شد وعدد ضریب جینی کوچک تر می شود..
لیکن، اگر نجومی بگیران باشند و به حداقل بگیران هم توجهی نشود، باید منتظر ۴۴ صدم بود که نشانه قوت گرفتن تبعیض در جامعه می باشد.
قبل از این که طرح یارانه ها اجرا شود، ضریب جینی در کشور ما ۳۶ صدم بود. تا یارانه ها اجرا شد، ضریب جینی یک دفعه به ۳۴ صدم افول نمود. ولی این وضع فقط دو روز دوام آورد و مجددا به ۳۶ صدم برگشت.
تا مدت ها عدد روی ۳۶ صدم ثابت ماند که با اجرای ناگوار قانون مدیریت خدمات کشوری و افراد نجومی بگیر، رقم به سرعت به بالای ۴۰ صدم رسید.
اینک برای این که لااقل به همان ۳۶ صدم و حتی پایین تر برگردد، لازم است، اول، حقوق حداقل بگیران رشد خوبی داشته باشد. دوم، شمار نجومی بگیران کاهش یابد. سوم، همسان سازی حقوق بازنشستگان و رتبه بندی معلمان اجرایی گردد.
دولت فعلی که زیاد دم از عدالت می زند، باید تبعیض و موارد تبعیض زا را حذف کند که خودش خواهد دید که امکان این که ضریب جینی به ۳۳ صدم هم برسد، موردی دور از انتظار نیست. فقط کافیست که مجری عدل باشد و موارد تبعیض را محو نماید.
ما ضریب جینی ۳۳ صدم را زمانی داشته ایم. بعدا، به جای کاهش، افزایش یافت. اینک به رغم این که دولت شعارعدالت می دهد، بیش تر هم شده و کاهش نیافته است. دولت اگر نتواند آن را در اولین قدم به ۳۶ صدم ودر قدم بعدی به ۳۳ صدم برساند، انگار فقط شعار عدالت داده و برای حذف تبعیض قدمی اساسی برنداشته است.
جان کلام این است که ضریب جینی فاصله طبقاتی یا تبعیض را نشان می دهد. اگر حقوق حداقل بگیران بالا رود، فاصله طبقاتی کم می شود. اگر حقوق نجومی بگیران هم کاهش یابد، باز فاصله طبقاتی کم می شود.
باید دید دولتی که شعار عدالت می دهد، در عمل چه می کند. فعلا، در چهار ماهه اولش که اتفاق مثبتی رخ نداده است.
