فاجعه سقوط هواپیمای خطوط هوایی اوکراینی و کشتهشدن ۱۷۶ مسافر و خدمه آن در بامداد ۱۸ دی ۱۳۹۸ (۸ ژانویه ۲۰۲۰)، طبق قوانین همین نظام جمهوری اسلامی با هر سناریویی، یک جنایت عمدی است.
هرچند سابقه جمهوری اسلامی طوری است که میتوان وقوع بدبینانهترین حالت را هم تصور کرد، وقتی جمهوری اسلامی، در مقدسترین مکان شیعی در ایران، یعنی حرم امام هشتم، آن هم در روز عاشورا بمب منفجر میکند و دهها انسان را میکشد و صدها انسان دیگر را مجروح میکند تا اینکه آن جنایت را به گردن گروه تروریستی مخالف خود بیاندازد. چرا در شب حمله موشکی به پایگاه آمریکایی فکری اهریمنی همچون منهدمکردن هواپیمای مسافربری و انداختن تقصیر آن به گردن دشمن به سرش نزند؟!
هرچند با توجه به شلیک دو موشک به هواپیما، همان فرض بدبینانه، میتواند واقعبینانه هم تلقی شود، اما بیایید خوشبینانهترین حالت را فرض کنیم. اینکه پدآفند هوایی بهخاطر یک اشتباه دو موشک را شلیک، و این هواپیما را ساقط کرده است. حتی در همین فرض هم این واقعه طبق قوانین همین نظام جمهوری اسلامی، یک جنایت عمدی محسوب میشود.
سیستم پدافند هوایی ایران بعد از انقلاب، به دلیل ضرباتی که در انقلابیون به بدنه ارتش وارد کردند، دچار آسیبهای اساسی شده و به یکی از ناکارآمدترین و پراشتباهترین سیستمهای پدافند هوایی تبدیل شد. گفته میشود که در طول جنگ با عراق، دستکم ۹ فروند جنگنده اف۱۴ تامکت خودی، توسط این سیستم ساقط شد، حتی هواپیمای اف۵ شهید خلبان عباس بابایی، معاون عملیات نیروی هوایی ارتش هم توسط همین سیستم به اشتباه مورد اصابت قرار گرفت. حتی بعد از جنگ هم دستکم ۸ بار هواپیماهای جنگی و مسافربری به اشتباه، با موشکهای این سیستم پدافندی منهدم شدند.
حالا حساب کنید، در شبی که به یک پایگاه آمریکایی حمله موشکی میشود و تمامی سیستمهای آفندی و پدافندی نیروهای مسلح در اوج وضعیت آمادهباش قرار دارند، و امکان پاسخ طرف مقابل وجود دارد، چرا پروازهای غیرنظامی دستکم برای یک روز لغو نشد؟! وقتی در درگیری با عراق، آن همه اشتباه روی داد، وقتی در دوران غیرجنگی، آن همه اشتباه وحشتناک رخ داد، حتماً در درگیری با آمریکا که قویترین و مرگبارترین نیروی هوایی دنیا را دارد، احتمال چندین برابر اشتباه وجود داشت.
بدون هیچ تردیدی لغونکردن پروازهای غیرنظامی در آن ساعات پرالتهاب موجب مرگ ۱۷۶ مسافر و خدمه آن پرواز شد. و این به تنهایی یک عمل مجرمانه و جنایت عمدی است. جرم و جنایت، لزوماً یک «فعل» نیست. بلکه جرم و جنایت، با «ترک فعل» هم ممکن است به وقوع بپیوندد. به همین خاطر است که در تعریف «جرم» در متون حقوق کیفری و قوانین جزایی، آن را «رفتار» مینامند که اعم از فعل و ترک فعل است. آیا جنایت با ترک فعل هم اتفاق میافتد؟ پاسخ مثبت است. بهطور مثال، اگر پرستاری مأمور مراقبت از یک بیماری باشد، و از وضعیت بیمار آگاه باشد، و آن بیمار در صورت دریافت نکردن دارو در موعد مقرر، جاتش را از دست بدهد و پرستار در کار خود کوتاهی کند و دارو را به بیمار تزریق نکند، این ترک فعل پرستار در حکم جنایت عمدی است.
در بند پ ماده ۲۹۰ قانون مجازات اسلامی تصریح شده؛ رفتاری که در زمان و مکان مشخص نوعاً کشنده باشد، جنایت عمدی است، حتی اگر مرتکب یا مرتکبین قصد جنایت هم نداشته باشند.
«ماده ۲۹۰- جنايت در موارد زير عمدى محسوب مىشود:
پ – هرگاه مرتكب قصد ارتكاب جنايت واقع شده يا نظير آن را نداشته و كارى را هم كه انجام داده است، نسبت به افراد متعارف نوعاً موجب جنايت واقع شده يا نظير آن نمىشود، لكن درخصوص مجنى عليه، به علت بيمارى، ضعف، پيرى يا هر وضعيت ديگر و يا به علت وضعيت خاص مكانى يا زمانى نوعاً موجب آن جنايت يا نظير آن مىشود مشروط بر آنكه مرتكب به وضعيت نامتعارف مجنىعليه يا وضعيت خاص مكانى يا زمانى آگاه و متوجه باشد….»
مثل روز روشن است که لغونکردن پروازهای غیرنظامی در ساعات پرالتهاب حمله موشکی به پایگاه آمریکایی، با توجه به ایرادات فاجعهبار سیستم پدافند هوایی یک ترکفعل نوعاً کشنده بود. و مرتکبین این ترک فعل (مقامات جمهوری اسلامی) هم به این مسأله واقف بودند. آنها با توجه به تجربیات چهار دهه اخیر، قطعاً میدانستند که امکان وقوع چنین فاجعهای وجود دارد حتی اگر سیستم پدافند قوی هم وجود داشت، بازهم مقامات مسئول وظیفه داشتند برای حفظ جان مسافرین هواپیماهای غیرنظامی، پروازها را لغو میکردند. فراموش نکنیم که ابتداییترین و بدیهیترین وظیفه یک حکومت، حفظ جان شهروندان و از میان بردن عواملی است که حق حیات آنها را تهدید میکند. حکومت وظیفه دارد حتی عوامل کمخطر را هم در نظر بگیرد و رفع کند، چه رسد به عوامل پرخطر!
بنابراین کلیه تصمیمگیرانی که در آن ساعات، وظیفه خود مینی بر لغو پروازهای غیرنظامی را انجام ندادهاند، قاتل عمدی ۱۷۶ مسافر و خدمه پرواز ۷۵۲ هواپیمایی اوکراین هستند و باید محاکمه و مجازات شوند. حتی کماطلاعترین کارشناسان امور نظامی هم میتوانستند امکان وقوع فاجعه در صورت عدم لغو پروازهای غیرنظامی را پیشبینی کنند!
برگرفته از فیسبوک نویسنده
