“ائتلاف” در رویارویی اش با گروهها و شبه نظامیان شیعی دست بالا را دارد و پایگاه مردمی احزاب تحت حمایت تهران افت کرده است
نقل از چاپ عربی روزنامه انگلیسی ایندپندنت
به قلم: مؤيد الطرفي خبرنگار عراقی
سه شنبه ۱۱ ژانویه ۲۰۲۲
ترجمۀ: علی حسین نژاد
رهبر جریان صدر مقتدا صدر و متحدین سنی و کرد او هنگام اجلاس افتتاحیۀ مجلس نمایندگان عراق موفق شد پیامهای مهمی را در مورد قدرت و توان این ائتلاف جدید بر تحمیل کاندیداهایش برای ریاستهای سه گانه (ریاست جمهوری و ریاست دولت و ریاست پارلمان) بدون مخالفتهای زیاد که تشکیل دولت جدید را مختل سازد بفرستد. به نظر می رسد که انتخاب رهبر “ائتلاف پیشرو” محمد الحلبوسی به عنوان رئیس پارلمان برای دومین دور در نخستین اجلاس با اکثریت ۲۰۰ رأی از اصل ۲۲۸ نمایندۀ حاضر، به منزلۀ اعلام قدرت این ائتلاف می باشد که شامل جریان صدر و دو ائتلاف «اراده» و«پیشرو» و حزب دموکرات کردستان و تعدادی از شخصیتهای مستقل است.
الکاظمی به دور دوم نزدیک می شود
جریانات این ائتلاف به طور گسترده ای از باقی ماندن مصطفی الکاظمی در مقام خود به عنوان نخست وزیر علیرغم اینکه مدت نخست وزیریش به پایان رسیده و بر عهده گرفتن ریاست دولت برای دور دوم حمایت می کنند؛ بویژه اینکه این جریانات از الکاظمی در رویارویی مداوم او با گروهها و شبه نظامیان شیعه از زمان برعهده گرفتن قدرت در مه ۲۰۲۰ حمایت کرده اند؛ گذشته از اینکه به دنبال رویداد اجلاس نخست پارلمان، احزاب و جریانات “کادر هماهنگی” شامل اکثر طرفهای متحد ایران توان تأثیرگذاری چندانی ندارند.
فراکسیون صدر متشکل از ۷۶ نماینده به دنبال پایان انتخاب رئیس مجلس و معاونینش، درخواستی را تسلیم رئیس مجلس نمایندگان عراق محمد الحلبوسی کردند مبنی بر اینکه این فراکسیون بزرگترین فراکسیون پارلمان عراق اعلام شود که قانون اساسی به آن حق کاندید کردن شخصیت مأمور تشکیل دولت عراق را می دهد.
علیرغم اینکه “کادر هماهنگی” تلاش کرده خودش را به عنوان بزرگترین فراکسیون مجلس نمایندگان عراق شامل ۸۸ نماینده معرفی کند، ولی پنج نمایندۀ مستقل از لیست معرفی شدۀ “كادر هماهنگی” امضایشان مبنی بر پیوستن به این ائتلاف را تکذیب کرده و تأکید کردند که امضاهایشان که در سند مربوطه ضمیمه شده صحت ندارد. این موضوع موجب افت اعتبار ادعای آن جریان مبنی بر اینکه بزرگترین فراکسیون شیعه می باشد گردید.
کاندیداهای نخست وزیری
منابعی نزدیک به فراکسیون صدر گفتند که «این فراکسیون همراه الکاظمی چهار اسم دیگر را هم برای تصدی پست نخست وزیری برای توافق در مورد آنها در داخل همتای سیاسیش نامزد کرده است که عبارتند از حمید الغزی دبیر کل شورای وزیران و علی دوای استاندار استان میسان و نیز کاندیدای سابق ریاست دولت محمد توفیق علاوی و نخست وزیر اسبق حیدر العبادی.
الکاظمی تلاش می کند برخی طرفهای “کادر هماهنگی” را هم به موافقت با دور دوم نخست وزیریش متقاعد سازد و از این رو به نظر می رسد که شانس او تا کنون از همه بیشتر است. در همین راستا بوده که الکاظمی برای نخستین بار طی ماههای گذشته با رهبر ائتلاف “فتح” هادی العامری در مقر او برای بررسی تشکیل دولت جدید و تحول اوضاع در کشور دیدار و گفتگو کرد.
ائتلاف سه جانبه
استاد علوم سیاسی احمد المیالی می گوید که «ائتلاف بین صدر و الحلبوسی وبارزانی برای تشکیل دولت آینده مطرح است و آنها می توانند نخست وزیر آینده را تعیین کنند، چرا که نخستین جلسۀ پارلمان که در آن الحلبوسی به عنوان رئیس پارلمان برگزیده شد ثابت کرد که این ائتلاف می تواند بسیاری امور را یکسره و تعیین تکلیف کند». وی افزود: «این یک ائتلاف استراتژیک خواهد بود، زیرا مبتنی بر منافع متقابل بین طرفهای سه گانه در ادارۀ مرحلۀ آینده کشور می باشد».
وی خاطر نشان ساخت که «الکاظمی برای تصدی دوبارۀ پست نخست وزیری شانس دارد، ولی اتفاق نظر مردمی برای تمدید ریاستهای سه گانه (ریاست جمهوری، ریاست دولت و ریاست مجلس) وجود ندارد، بویژه اینکه مخالفتهایی با او از سوی نیروهای “کادر هماهنگی” هست». وی افزود: «فراکسیونهایی که می خواهند او را دوباره کاندید پست ریاست دولت بکنند گزینه ها و اسامی بسیاری در اختیار دارند که می توانند آنها را مطرح سازند و این اسامی هم در سطح داخلی و هم در سطح بین المللی از مقبولیت برخوردار هستند».
وی تأکید کرد که: «هرگونه اقدام برای تشکیل دولت باید ناشی از یک گفتگو بین جناحها و جریانهای مختلف شیعه باشد تا ثبات سیاسی را برای مرحلۀ آینده محقق سازد». وی گفت: «صدر همۀ شیعیان را نمایندگی نمی کند و باید تفاهم کرده و یک شخصیت مقبولی را مطرح کند که می تواند یک غیر نظامی شیعی بدون نشانه های منفی باشد».
العبادی کاندید برجسته
المیالی احتمال بیشتر داد که «نخست وزیر اسبق حیدر العبادی شانسی در کاندیداتوریش برای مرحلۀ آینده داشته باشد، بویژه که او جزء ائتلاف “کادر هماهنگی” است و مورد قبول صدر هم می باشد و مشخصات نخست وزیر آینده را دارد».
نویسنده و روزنامه نگار علی بیدر نیز گفت که: «شانس نخست وزیر مصطفی الکاظمی برای تصدی دوبارۀ نخست وزیری به دنبال رئیس پارلمان شدن الحلبوسی بیشتر از دیگران شده است». وی احتمال بیشتر داده که «طرفهای دیگر به طرف گزینۀ مخالفین در مجلس نمایندگان بچرخند». وی خاطر نشان ساخت که: «ابقای الحلبوسی در پست ریاست مجلس به معنی این است که ابقای الکاظمی هم در پست نخست وزیری در حقیقت انجام شده و فقط زمان نیاز دارد تا تثبیت و رسمی بشود به شرط اینکه اموری ناگهانی و غافل گیر کننده یا تغییراتی اساسی روی ندهند». وفی افزود: «وجود عواملی بسیار نشان می دهد که نخست وزیری هم باردیگر به الکاظمی سپرده خواهد شد، از جمله اینکه او به جریان صدر نزدیک است و از حمایت سنی ها و کردها هم برخوردار است علاوه بر اینکه حمایتهای بین المللی را هم دارد». وی ادامه داد: «طرفهای دیگر که مخالف ابقای الکاظمی در پست نخست وزیری هستند دو گزینه در پیش رو دارند: یا باید متوسل به اسلحه بشوند و یا در راستای اپوزیسیون ساکت قرار بگیرند که گزینۀ دوم نزدیک تر است».
حفظ آبروی متحدین ایران
در همین حال پژوهشگر امور سیاسی عزیز جبر گفت: «صدر ممکن است شخصیت دیگری غیر از الکاظمی را برای حفظ آبروی “کادر هماهنگی” ها که مخالف کاندیداتوری الکاظمی هستند کاندید کند». وی افزود: «الکاظمی مورد حمایت شدید جریان صدر و رهبر آن می باشد و احتمال زیاد می رود که بار دیگر به نخست وزیری تعیین شود ولی جریان “کادر هماهنگی” روی عدم تمدید ریاستهای سه گانه تبلیغ می کنند، زیرا رهبران این جریان در تجدید انتخابات و جلب حمایت از مواضعشان شکست خوردند». وی خاطر نشان ساخت که «آنها دنبال چیزی برای سفید سازی چهرۀ خودشان هستند که شاید آن چیز، همراه کردن دیگران در عدم ابقای الکاظمی در پست نخست وزیری باشد».
زیان صدر
جبر ادامه داد: «عدم تمدید دورۀ الکاظمی توسط صدر در پاسخ مثبت به رهبران “کادر هماهنگی” به معنای از دست دادن فرصت های بزرگ بسیاری توسط صدر در ارائه دستاوردها خواهد بود”. وی افزود که « الکاظمی مواضع خودش را در برگۀ سفید ارائه داد که دستاوردهایی داشت و کار او در دوره آینده باید بر اساس آن مبتنی باشد». وی با بیان اینکه «جنبش صدر نامهای برجستهای ندارد که بتوانند نخستوزیری را به دست بگیرند»، ابراز امیدواری کرد که «انتخاب نخستوزیر بعدی به ثبات عراق منجر شود و عراق در نتیجۀ عدم پذیرش مخالفان به یمن یا سودان دیگری تبدیل نشود».
شانس زیاد الکاظمی
به نوبه خود، روزنامه نگار و نویسنده باسم الشرع گفت: «شانس الکاظمی پس از اولین جلسه پارلمان و رای اکثریت گسترده به انتخاب دوبارۀ الحلبوسی به عنوان رئیس پارلمان بسیار افزایش یافت». وی افزود: «این نشست به شدت قدرت ائتلاف تشکیل شده توسط صدر و توانایی آن در پیشی گرفتن قابل توجهی از رقبای خود در “کادر هماهنگی” و همچنین شکست “کادر هماهنگی” در متقاعد کردن قدرت های بزرگ در مورد برنامه های خود را روشن کرد برنامه هایی که به نظر می رسد برای وضعیت عراق از نظر سیاسی و اجتماعی نامناسب شده اند».
الشرع توضیح داد: «اکثریت برای تصویب ابقای الکاظمی در پست نخست وزیری علیرغم مخالفتهای “کادر هماهنگی”، که در جلسه اول مجلس نمایندگان به نظر رسید ضعیف و ناتوان عمل کرده است و قادر به تأثیرگذاری بر روی اکثریت پارلمان نیست، فراهم است». وی خاطرنشان کرد: «این موضوع صدر را تشویق خواهد کرد تا به غلبه بر “کادر هماهنگی” ها و اهمیت ندادن به آنها و تلاش برای نامزد کردن الکاظمی برای دور دوم نخست وزیری ادامه دهد، زیرا وی از حمایت گسترده عربی و بینالمللی برخوردار است».
