گدایی یک بیانیه بی‌ارزش! محمد محبی

حیات جمهوری اسلامی در ادامه وضعیت پادرهوا است

جمهوری اسلامی به‌طور لفظی همه شروط آمریکا را برای احیای برجام پذیرفته است، فقط یک خواسته از آمریکا دارد که آن را به عنوان شرط اصلی برای امضای توافق در چند روز آینده اعلام کرده است، و آن اینکه مقامات آمریکایی تضمین دهند که از برجام خارج نمی‌شوند، ولو اینکه این تضمین و قول در حد یک بیانیه در کنگره باشد.

کسانی که با بدیهیات روابط بین‌الملل آشنایی دارند می‌فهمند که این خواسته چقدر احمقانه و مضحک است. برجام معاهده حقوقی نیست، یک تفاهم‌نامه سیاسی گام به گام است. جنبه سیاسی آن بر جنبه حقوقی آن رجحان دارد.

حتی اگر برجام یک معاهده رسمی هم بود و به عنوان یک معاهده به تصویب قوای مقننه ایران و آمریکا هم می‌رسید و قواعد حقوق بین‌الملل معاهدات بر آن حاکم بود، بازهم تمنای قول عدم خروج از آن یک خواسته احمقانه بود. تفاهم‌نامه سیاسی که سهل است، از معاهده رسمی هم می‌توان خارج شد. اصلأ خروج از معاهدات یک حق است. اگر یک طرف که عضو معاهده است و ادامه عضویت را خلاف منافع خود تشخیص دهد، باید این حق را داشته باشد که از معاهده خارج شود. نمی‌توان خواهان سلب حق خروج یکی از طرف‌های خاضر در یک معاهده شد! اساسأ دادن چنین تعهدی هم باطل است، اشخاص حقیقی و حقوقی نمی‌توانند برخی از حقوق را از خود سلب کنند، سلب عدم خروج از یک معاهده با «اصل حاکمیت اراده در معاهدات» در تضاد است.

اما طبعأ در هر معاهده‌‌ای باید ترتیبات و تبعات خروج از معاهده به‌طور صریح ذکر شود، و اگر یک طرف از معاهده خارج شد، و این خروج باعث وارد آمدن زیان به طرف‌های دیگر شد، طرف خارج‌شده ملزم به جبران خسارت شود.

تفاهم‌نامه سیاسی برجام هم طوری تنظیم شده که خروج تمامی اعضای آن به جز ایران، تقریباً فاقد هرگونه تبعات است. حالا برای احیای آن از آمریکا تمنا می‌کند که قول عدم خروج بدهد، حتی به آمریکایی‌ها اطلاع داده شده که سران جمهوری اسلامی به یک قطعنامه و حتی بیانیه کنگره هم راضی هستند.

جمهوری اسلامی، نمی‌فهمد و یا نمی‌خواهد بفهمد که به جای گدایی یک بیانیه بی‌ارزش باید یک‌بار برای همیشه تکلیف خود را با نظم بین‌المللی روشن کند. و تا زمانی که این کار را نکند، همین چرخه احمقانه و ذلت‌بار ادامه خواهد یافت. در لحظات در آستانه افلاس کامل برای مشتی دلار که تازه اموال بلوکه‌شده مملکت است هر نوع خفتی را به جان می‌خرند و مقداری از اموال را می‌گیرند و بعد هزینه سفاهت‌ها و توهمات خود می‌کنند، تا افلاس بعدی و مذاکره و گدایی بعدی!

جمهوری اسلامی جرأت تعیین تکلیف ندارد. و ادامه حیات خود را به ادامه وضعیت پادرهوا گره زده است.

فیسبوک نویسنده

«مقالات و دیدگاه های مندرج در سایت شورای مدیریت گذار نظر نویسندگان آن است. شورای مدیریت گذار دیدگاه ها و مواضع خود را از طریق اعلامیه ها و اسناد خود منتشر می کند.»